آیا کروموزوم Y در آستانه نابودی است؟ واقعیت علمی درباره سرنوشت مردان
براساس پیشبینیهای جنجالی، کروموزوم ایگرگ (Y) در حال نابودی است. اما آیا این به معنای پایان کار مردان است؟ دانشمندان دو نظر کاملاً متفاوت دارند.
اخبار و تحلیل دانش و فناوری
سرویس “دانش و فناوری” در سایت خبری بازتاب به بررسی و تحلیل اخبار و گزارشهای روز دنیای علم و تکنولوژی اختصاص دارد و تحولات نوین در این حوزه را با رویکردی نقدی و تحلیلی بازتاب میدهد.
سارا تبریزی؛ ایرانی که علم را در ۲۰۲۵ متحول کرد
در فهرست امسال، نام چهرههای متفاوتی دیده میشوند: از دانشمندانی که به دورترین نقاط کیهان و عمیقترین اعماق اقیانوسها نگاه میکنند تا یک کارمند دولت که در بحبوحه یک آشوب گسترده در آمریکا ، از سیاستهای بهداشت عمومی مبتنی بر شواهد حمایت کرد. آنچه برای ما بهشدت جلبتوجه میکند، قرار گرفتن نام سارا تبریزی، محقق ایرانیالاصلی است.
شهابهای جوزا امشب به اوج میرسند/ فرصت دیدن صدها شهاب را از دست ندهید
امشب شبی خاص برای علاقهمندان به نجوم است، چرا که اوج بارش شهابی جوزایی فرا رسیده است.
۱۴ سؤال خطرناک که نباید از چتجیپیتی بپرسید/ هوش مصنوعی همیشه بیخطر نیست
چت جیپیتی در سالهای اخیر به ابزاری همه فن حریف تبدیل شده است اما نباید فراموش کنیم که این مدل زبانی مستعد خطا و توهم است.
چین از ربات انساننمای راهنمای ترافیک رونمایی کرد؛ آغاز فصل تازهای در مدیریت شهری
چین نخستین ربات انساننمای راهنمای ترافیک را در چهارراهی شلوغ در هانگژو مستقر کرده تا با کمک هوش مصنوعی، تردد خودرو و عابران را مدیریت و تخلفات را در لحظه ثبت کند. این ربات ۱.۸ متری با حرکات استاندارد پلیس، هشدارهای صوتی و اتصال به سامانه «City Brain»، گامی مهم در مسیر شهرهای هوشمند به شمار میرود.
آسمان ایران در شب ۲۲ آذر پر از شهابهای جوزایی میشود
بارش شهابی جوزایی، قویترین و جذابترین نمایش آسمانی سال، با اوج فعالیت ۶۰ شهاب در ساعت، در شب ۲۳ و بامداد ۲۴ آذرماه (۱۳ و ۱۴ دسامبر) تحت شرایط مناسب رصدی در ایران قابل مشاهده است.
ماهواره طلوع 3؛ عقاب تیزبین ایران بر سکوی پرتاب
شمارش معکوس برای اعزام تازهترین دستاوردهای فضایی ایران به مدار زمین آغاز شده و در میان لیست پرتابها، نام ماهواره سنجشی «طلوع 3» یا «پایا» بیش از همه توجه کارشناسان را به خود جلب کرده است.
ابرماه سوم پاییز زیر پرده آلودگی؛ آسمان خود را از ما پنهان میکند
آلودگی نوری و آلودگی هوا که این روزها و شبها هموطنانمان در تهران و بسیاری از نقاط کشور با آن مواجه هستند، بدون تردید بر کیفیت مشاهده آسمان و اجرام آن تأثیر میگذارد. رنگ باختن ماه در آسمان و در برخی روزها شدت تابش نور خورشید نیز در اندازه طبیعی همیشگی خود دیده نمیشود؛ در حالی که خورشید بسیار درخشان است!
امنیت واتساپ؛ چگونه از شنود و دسترسی غیرمجاز پیشگیری کنیم؟
واتساپ با وجود رمزنگاری سرتاسری و تدابیر امنیتی پیچیده، همچنان در برابر تهدیدات سایبری و بدافزارها آسیبپذیر است. بررسیها نشان میدهد که امنیت پیامها بیشتر به رفتار کاربران و سلامت دستگاه بستگی دارد تا به فناوری رمزنگاری؛ جایی که کوچکترین غفلت، میتواند حریم خصوصی افراد را با خطر جدی مواجه کند.
صادرات زخمپوش بیولوژیک ایرانی رویان؛ ۲۰ برابر ارزانتر از نمونههای خارجی
زخمپوش بیولوژیک ایرانی رویان اکنون به مرحلهای رسیده که نه تنها در سراسر کشور قابل استفاده است، بلکه قابلیت صادرات و نگهداری طولانیمدت را نیز دارد.
پرتاب همزمان سه ماهواره ایرانی به فضا
رئیس سازمان فضایی ایران از پرتاب همزمان سه ماهواره ایرانی «ظفر۲»، «پایا» و «کوثر۲» به فضا خبر داد.
هر لکه از خورشید، از قارهای بزرگتر؛ شفافترین تصویر تاریخ از ستاره زمین
در بلندترین نقطه هاوایی، جایی که ابرها زیر پا قرار میگیرند، بزرگترین تلسکوپ خورشیدی جهان نخستین نگاه دقیق خود را به خورشید انداخت؛ تصویری حیرتانگیز از ستارهای که زندگی روی زمین را ممکن میسازد. تلسکوپ «دانیل کی. اینوی» با دوربین تازهفعالشدهاش، مرزهای دید بشر را جابهجا کرده و حالا میتواند از میلیونها کیلومتر دورتر، جزئیاتی به کوچکی ۱۰ کیلومتر را روی سطح خورشید آشکار کند.
موبایلها حالا مستقیم به ماهواره وصل میشوند/ استارلینک قراردادی تاریخی با ویون امضا کرد
کاربران تلفن همراه در مناطقی که پوشش شبکه زمینی وجود ندارد، قادر خواهند بود با استفاده از موبایلهای معمولی خود، مستقیماً به شبکه ماهوارهای استارلینک متصل شوند.
چین با اجاق فضایی، غذا را در مدار میپزد!
اربیکیوی بدون دود در فضا! چین با اجاق پیشرفته مأموریتهای شنژو، رفاه فضانوردان را ارتقا داد.
هشدار بابک تفرشی با تصویری تکاندهنده از «مرگ آسمان شب»
عکاس نجومی مطرح، با انتشار عکسی از دنبالهدار لمون که با خطوط ماهوارههای استارلینک پوشیده شده، درباره «اشغال مدارهای حیاتی» توسط ابرصورتهای فلکی هشدار داد.
نسل هفتم جنگنده ها رسیدند!
در حالی که جنگندههای نسل ششم هنوز وارد خدمت رسمی نشدهاند، کارشناسان دفاعی از ظهور احتمالی نسل هفتم جنگندهها سخن میگویند؛ نسلی که مرز میان واقعیت و تخیل را باریکتر از همیشه کرده است.
نایکی از کفش رباتیک Project Amplify رونمایی کرد/ فناوری تازهای برای دویدن آسانتر و سریعتر
نایکی از کفش رباتیک Project Amplify رونمایی کرد؛ محصولی هوشمند که با استفاده از نیروی محرکه و فناوری رباتیک، راهرفتن و دویدن را برای کاربران عادی سریعتر و کمزحمتتر میکند.
فناوری پیشرفتهای که با استفاده از نور خورشید، آب را تصفیه میکند
محققان دانشگاه موناش با استفاده از نوعی اسفنج مولکولی پیشرفته (MOF) موفق به ابداع روشی انقلابی شدهاند که تنها با انرژی خورشید، آب آلوده و شور را در کمتر از ۳۰ دقیقه به آب آشامیدنی سالم تبدیل میکند. این فناوری پایدار و کمهزینه، میتواند راهکاری برای بحران جهانی کمآبی باشد.
یازدهمین پرتاب موفق استارشیپ اسپیسایکس از تگزاس
شرکت اسپیس ایکس یازدهمین موشک استارشیپ خود را از تگزاس پرتاب کرد.
طلوع دوباره یک زندگی؛ اولین بیمار تراشه مغزی «نورالینک» پس از ۱۸ ماه از تحول شگفتانگیز خود میگوید
نولان آرباو، اولین انسانی که تراشه مغزی نورالینک را دریافت کرد، پس از ۱۸ ماه میتواند با نیروی فکر خود کارهایی مانند بازی ماریو کارت، کنترل خانه هوشمند و مطالعه را انجام دهد. این فناوری نه تنها استقلال او را بازگردانده، بلکه نماد امیدی برای تحول در زندگی افراد دارای معلولیت شده است.
آمادهسازی پایگاه فضایی چابهار و برنامههای جدید پرتاب ماهواره در ایران
رئیس سازمان فضایی ایران از آمادهسازی پایگاه ملی پرتاب چابهار برای نخستین پرتاب سوخت جامد خبر داد و اعلام کرد ماهوارههای «ظفر۲» و «پایا» طی ماههای آینده با پرتابگر خارجی و ماهواره «ناهید۲» با پرتابگر داخلی «سیمرغ» به فضا ارسال خواهند شد.
عربستان مالک یکی از بزرگترین غولهای بازیسازی کل دنیا
عربستان سعودی در معاملهای به ارزش ۵۵ میلیارد دلار، مالک یکی از بزرگترین شرکتهای بازیسازی دنیا شد.
طراحی پهپاد حرفه ای ضدضربه سوئیسی با الهام از جمجمه دارکوب
پژوهشگران سوئیسی با الهام از ساختار جمجمه دارکوب، پهپاد جدیدی طراحی کردهاند که میتواند برخوردهای شدید را بدون آسیب دیدن تحمل کند. این پهپاد که SWIFT نام دارد، با استفاده از فناوری پیشرفته، نیروی ضربه در هنگام برخورد را تا ۷۰ درصد کاهش میدهد.
گامی بزرگ به سوی بازگشت پروازهای مافوق صوت؛ موفقیت آزمایش هواپیمای 1-XB
شرکت Boom Supersonic با ثبت رکورد سرعت جدید برای هواپیمای آزمایشی XB-1، گامی بزرگ به سوی بازگشت پروازهای تجاری مافوق صوت برداشت. این موفقیت پس از ۲۱ سال از بازنشستگی Concorde، چشمانداز سفرهای بینقارهای در کمتر از ۴ ساعت را دوباره زنده کرده است.
ارزانترین ربات انساننمای تاریخ را بشناسید/ فیلم
شرکت یونیتری ربات انساننمای جدیدی با نام R1 و قیمتی زیر ۳۰ هزار دلار عرضه کرده که با قابلیتهایی مانند دویدن، پردازش تصویر و هوش مصنوعی، تحولی در رباتیک مقرونبهصرفه ایجاد میکند. این ربات ۴۷ کیلوگرمی با سرعت ۲.۵ متر بر ثانیه و حرکات پویا، گامی مهم به سوی رباتهای انساننمای ارزان و کاربردی است
تصاویری از خورشیدگرفتگی جزئی ساعاتی پیش
در اولین عکسهای خورشیدگرفتگی جزئی سپتامبر ۲۰۲۵، ماه را در حال سایه انداختن بر خورشید ببینید.
شبهای پایانی شهریور و آغاز مهر؛ بهترین فرصت رصد زحل
در این شرایط زحل همزمان با غروب خورشید طلوع کرده و تا صبح در آسمان قابل مشاهده است. نزدیکی بیشتر سیاره به زمین (حدود ۲۰۰ میلیون کیلومتر کمتر از میانگین فاصله معمول) باعث میشود جزئیات آن از پشت تلسکوپ با وضوح بیشتری دیده شود. فرصت مناسب برای رصد زحل از حدود ۱۰ روز قبل تا ۱۰ روز بعد از این تاریخ ادامه خواهد داشت.
آیا پهپادها هلیکوپترهای نظامی را به تاریخ میفرستند؟
آیا عصر بالگردهای تهاجمی به پایان رسیده است؟ در حالی که عملیات هوایی با هلیکوپتر هنوز تنها راه تسخیر فیزیکی عمق خاک دشمن محسوب میشود، پهپادهای کوچک و ارزان با هزینهای بسیار کمتر توانستهاند لجستیک ارتشها را فلج کنند. از مینگذاری هوایی تا تخلیه مجروحان، فناوری پهپادی بهسرعت معادلات جنگ مدرن را بازنویسی میکند.
عکس روز ناسا از ماهگرفتگی در دو نیمکره زمین
ناسا با انتشار تایملپس، ماهگرفتگی کامل سپتامبر را که در هر دو نیمکره زمین قابل مشاهده بود، به نمایش گذاشت.
اپل با معرفی آیفون ۱۷ و «ایر» باریکترین آیفون تاریخ را رونمایی کرد
اپل در رویداد جهانی Awe-Dropping از نسل جدید گوشیهای خود شامل آیفون ۱۷، آیفون ۱۷ ایر، آیفون ۱۷ پرو و آیفون ۱۷ پرو مکس رونمایی کرد. آیفون ۱۷ ایر بهعنوان باریکترین آیفون تاریخ معرفی شد و مدلهای پرو نیز با نمایشگرهای بزرگتر، تراشه A19 و قابلیتهای پیشرفته دوربین به بازار میآیند.
پربازدیدهای دانش و فناوری
تیتر یک
دولت: فیلترشکن خطر دارد؛ کاربر: چاره دیگری ندارم
معاون اجرایی رئیسجمهور اخیراً گفته استفاده گسترده از فیلترشکن میتواند زمینه نفوذ را افزایش دهد؛ اگر VPNهای ناشناس میتوانند داده کاربر را در معرض خطر قرار دهند، چرا ساختار دسترسی به اینترنت به شکلی است که بخش بزرگی از کاربران برای استفاده روزمره از خدمات محبوب به همان ابزارها وابسته شدهاند؟
ویدیوی امروز
آیا سال دیگر آموزش به صورت مجازی است؟
هنوز تصمیم قطعی درباره آموزش مجازی در سال تحصیلی جدید گرفته نشده است، اما اولویت اصلی وزارت آموزش و پرورش، برگزاری کلاسها به صورت حضوری است.