فعالیت بدنی؛ سدی در برابر ۱۳ نوع سرطان

ورزش منظم فقط برای سلامت قلب، عضلات و کنترل وزن مفید نیست. شواهد علمی نشان می‌دهند که فعالیت بدنی بیشتر با کاهش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها نیز ارتباط دارد. البته این ارتباط به معنای مصونیت در برابر سرطان نیست و نمی‌توان گفت ورزش به‌تنهایی از ابتلا به سرطان جلوگیری می‌کند.

در یک مطالعه‌ی بزرگ که در سال ۲۰۱۶ در مجله معتبر JAMA Internal Medicine منتشر شد، اطلاعات بیش از ۱.۴۴ میلیون نفر در آمریکا و اروپا بررسی شد. شرکت‌کنندگان به طور متوسط حدود ۱۱ سال تحت پیگیری قرار گرفتند.

نتایج نشان داد افرادی که بیشترین میزان فعالیت بدنی اوقات فراغت را داشتند، در مقایسه با کم‌تحرک‌ترین افراد، با خطر کمتری برای ابتلا به ۱۳ نوع سرطان روبه‌رو بودند.

۱۳ سرطانی که با فعالیت بدنی بیشتر ارتباط داشتند

در این مطالعه، بیشترین کاهش خطر مربوط به سرطان مری با ۴۲ درصد کاهش بود. سایر سرطان‌ها عبارت بودند از:

سرطان کبد با کاهش ۲۷ درصدی

سرطان ریه با کاهش ۲۶ درصدی

سرطان کلیه با کاهش ۲۳ درصدی

سرطان بخش کاردیای معده با کاهش ۲۲ درصدی

سرطان آندومتر رحم با کاهش ۲۱ درصدی

لوسمی میلوئید با کاهش ۲۰ درصدی

مولتیپل میلوما با کاهش ۱۷ درصدی

سرطان روده بزرگ با کاهش ۱۶ درصدی

سرطان سر و گردن با کاهش ۱۵ درصدی

سرطان راست روده با کاهش ۱۳ درصدی

سرطان مثانه با کاهش ۱۳ درصدی

سرطان پستان با کاهش ۱۰ درصدی

این مطالعه همچنین نشان داد که بیشتر این ارتباط‌ها پس از در نظر گرفتن شاخص توده بدنی همچنان وجود داشتند؛ یعنی فواید فعالیت بدنی را نمی‌توان صرفاً به کاهش وزن نسبت داد.

آیا ورزش واقعاً از سرطان جلوگیری می‌کند؟

نکته‌ی علمی مهم این است که مطالعه‌ی فوق مشاهده‌ای بود؛ بنابراین نمی‌توان بر اساس آن با قطعیت گفت که ورزش به‌تنهایی باعث کاهش سرطان شده است. افراد فعال ممکن است از نظر رژیم غذایی، سیگار کشیدن، وزن بدن و سایر عوامل سبک زندگی نیز با افراد کم‌تحرک تفاوت داشته باشند.

با این حال، شواهد حاصل از مطالعات متعدد در جمعیت‌های مختلف، ارتباط میان فعالیت بدنی بیشتر و کاهش خطر برخی سرطان‌ها را تأیید کرده‌اند و مؤسسه ملی سرطان آمریکا نیز فعالیت بدنی را یکی از عوامل مهم قابل‌تغییر در پیشگیری از سرطان می‌داند.

حتی فعالیت سبک هم می‌تواند مفید باشد

شواهد جدیدتر نیز این ارتباط را تقویت کرده‌اند. در مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۵ با استفاده از داده‌های بیش از ۸۵ هزار نفر در بریتانیا انجام شد، فعالیت بدنی روزانه حتی با شدت سبک نیز با کاهش خطر سرطان همراه بود.

افرادی که بیشترین میزان فعالیت روزانه را داشتند، در مقایسه با کم‌تحرک‌ترین افراد، ۲۶ درصد خطر کمتر برای ابتلا به مجموعه‌ی ۱۳ سرطان مورد بررسی داشتند. همچنین افرادی که به طور متوسط ۷۰۰۰ قدم در روز راه می‌رفتند، در مقایسه با افرادی که ۵۰۰۰ قدم راه می‌رفتند، ۱۱ درصد خطر کمتری داشتند.

لازم نیست ورزشکار حرفه‌ای باشید

برای فعال بودن، لزوماً به تمرینات سنگین نیاز نیست. پیاده‌روی، دویدن، شنا، دوچرخه‌سواری و فعالیت‌های روزمره می‌توانند به افزایش میزان فعالیت بدنی کمک کنند.

راهنمای مؤسسه ملی سرطان آمریکا برای بزرگسالان، حداقل ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته یا ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه فعالیت شدید را توصیه می‌کند. انجام تمرین‌های قدرتی حداقل ۲ روز در هفته نیز توصیه شده است.

ورزش تنها یکی از راه‌های پیشگیری است

فعالیت بدنی منظم می‌تواند یکی از اجزای مهم سبک زندگی سالم و کاهش خطر برخی سرطان‌ها باشد، اما جایگزین سایر اقدامات پیشگیرانه نیست. ترک سیگار، حفظ وزن مناسب، تغذیه متعادل، محدود کردن مصرف الکل و انجام غربالگری‌های توصیه‌شده نیز اهمیت دارند.

در نتیجه، نمی‌توان گفت ورزش انسان را در برابر سرطان مصون می‌کند؛ اما شواهد علمی قابل‌توجهی وجود دارد که نشان می‌دهد فعال بودن می‌تواند خطر ابتلا به چندین نوع سرطان را کاهش دهد.