در حالی که جنگ میان ایران و آمریکا وارد مرحلهای پیچیده شده، به نظر میرسد واشنگتن تاکنون نتوانسته به پیروزی قاطع نظامی یا دیپلماتیک دست پیدا کند و اکنون بیش از گذشته به فشارهای اقتصادی و محاصره دریایی چشم دوخته است. در مقابل، ایران نیز تلاش میکند کنترل خود بر تنگه هرمز را حفظ کند.
بسیاری از تحلیلگران غربی معتقدند در شرایط کنونی راهحل روشنی برای پایان دادن به این بنبست وجود ندارد و هر دو طرف با هزینههای سنگینی برای پذیرش خواستههای طرف مقابل روبهرو هستند. در این میان، «زمان» به یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده در ادامه این رویارویی تبدیل شده است.
جیمز جفری، دیپلمات باسابقه آمریکایی و سفیر پیشین این کشور در ترکیه، عراق و آلبانی، در تحلیلی در نشریه «فارن افرز» معتقد است ادامه فشارها و محاصره میتواند در بلندمدت به سود آمریکا تمام شود. به گفته او، واشنگتن امیدوار است با محدود کردن صادرات نفت ایران و کاهش منابع ارزی، تهران را به عقبنشینی وادار کند.
با این حال، ادامه محاصره برای آمریکا نیز بدون هزینه نیست. بسته ماندن تنگه هرمز میتواند قیمت انرژی و بنزین را افزایش داده و فشار تورمی بر اقتصاد آمریکا وارد کند؛ مسئلهای که با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای کنگره اهمیت بیشتری پیدا میکند.
از سوی دیگر، ادامه جنگ موجب مصرف بخشی از مهمات و تجهیزات حیاتی آمریکا و افزایش فشار بر نیروهای این کشور در منطقه شده است. به همین دلیل، تشدید عملیات نظامی نیز برای واشنگتن گزینهای بدون هزینه نخواهد بود.
ترامپ به دنبال پیروزی است
بر اساس این تحلیل، دونالد ترامپ به دنبال دستیابی به یک پیروزی قابل ارائه از جنگ با ایران است و بعید است بدون تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز از این درگیری خارج شود. تهران پیشتر اعلام کرده بود که ممکن است برای برخی خدمات از جمله حفاظت زیستمحیطی و خدمات ارائهشده به کشتیها، هزینه دریافت کند.
جفری معتقد است تشدید عملیات نظامی احتمالاً گزینه مطلوب ترامپ نیست؛ چرا که چنین رویکردی پیشتر نتوانسته اهداف مورد نظر واشنگتن را محقق کند. از سوی دیگر، تضمینی وجود ندارد که فشار نظامی باعث بازگشایی تنگه هرمز یا تغییر موضع تهران در موضوع هستهای شود.
حمله زمینی؛ گزینهای پرهزینه
یکی دیگر از سناریوهای مطرح، حمله زمینی است؛ اقدامی که به حضور شمار زیادی از نیروهای آمریکایی نیاز دارد و میتواند تلفات سنگین، هزینههای گسترده انسانی و بیثباتی بیشتر در منطقه را به دنبال داشته باشد. جفری بر این باور است که دولت ترامپ با توجه به انتقادهایش از «جنگهای بیپایان»، احتمالاً این گزینه را از مدتها قبل کنار گذاشته است.
در چنین شرایطی، جفری ادامه محاصره و فشار اقتصادی را با وجود هزینههای آن، مناسبترین گزینه برای واشنگتن میداند. اما همه کارشناسان آمریکایی با این ارزیابی موافق نیستند.
هشدار درباره شکست «فشار حداکثری»
نیت سوانسون، مدیر پیشین پرونده ایران در شورای امنیت ملی آمریکا و عضو تیم مذاکرهکننده دولت ترامپ در سال ۲۰۲۵، معتقد است سیاست موسوم به «فشار حداکثری» در برابر ایران نتیجه مطلوب واشنگتن را به همراه نداشته است.
او هشدار داده که تکرار این سیاست، علاوه بر ناکامی در تغییر رفتار تهران، میتواند به اعتبار آمریکا در عرصه سیاست خارجی نیز آسیب بزند.
جفری ساکس، اقتصاددان و استاد دانشگاه کلمبیا، نیز معتقد است کارزار انزوای اقتصادی ایران در مسیر شکست قرار دارد و ممکن است آمریکا را در یک «تله خودساخته» گرفتار کند.
در این میان، بر اساس این تحلیل، ایران نیز ممکن است با تغییر رویکرد خود به سمت حملات پیشدستانه حرکت کند و تلاش داشته باشد فشار ناشی از محاصره را کاهش دهد. حمله ادعایی ایران به یک ناو آمریکایی در روز شنبه نیز از سوی این تحلیل در همین چارچوب ارزیابی شده است.
به این ترتیب، جنگ ایران و آمریکا در شرایطی وارد مرحلهای فرسایشی شده که هر دو طرف با هزینههای سنگین ادامه درگیری مواجهاند و اکنون مشخص نیست «زمان» در نهایت به سود کدام طرف تمام خواهد شد.
نظرات کاربران
نخستین دیدگاه را درباره این خبر ثبت کنید
یادآوری: نشانی ایمیل منتشر نمیشود و دیدگاههای حاوی توهین، تهمت، افترا یا واژگان نامناسب تأیید نخواهند شد.
نظر شما میتواند شروع یک گفتوگوی سازنده باشد.