بسیاری از والدین تصور میکنند اگر فرزندشان افسرده شود، بلافاصله متوجه خواهند شد؛ اما متخصصان میگویند افسردگی در سنین پایین ممکن است خود را به شکل رفتارهای متفاوتی نشان دهد و گاهی پشت عصبانیت یا بیانگیزگی پنهان بماند.
افسردگی در کودکان و نوجوانان همیشه با غم و گریه آشکار نمیشود. تغییر ناگهانی در خلقوخو، تحریکپذیری، انزوا، افت تحصیلی و اختلال خواب میتواند از نشانههای مهم آن باشد.
تحریکپذیری؛ یک هشدار مهم
کارولین اسپایرو، روانشناس بالینی متخصص در حوزه فرزندپروری و سلامت روان کودکان و نوجوانان، میگوید:
«مهمترین نشانه افسردگی در کودکان و نوجوانان لزوماً غمگینی نیست. والدین باید به تغییر قابلتوجه در رفتار یا خلق فرزندشان توجه کنند.»
برای مثال، اگر کودکی که معمولاً آرام و خوشاخلاق است، ناگهان زودرنج، پرخاشگر یا مخالف شود، بیشتر گریه کند یا در برابر اتفاقهای روزمره واکنشهایی شدیدتر از حد انتظار نشان دهد، ممکن است با مشکلی جدیتر روبهرو باشد.
۱۰ نشانهی هشداردهنده افسردگی در کودکان و نوجوانان
اسپایرو مجموعهای از نشانهها را معرفی کرده که والدین باید به آنها توجه داشته باشند:
| نشانه | توضیح |
|---|---|
| فاصله گرفتن از دوستان | تمایل به انزوا و گوشهگیری |
| از دست دادن علاقه | بیمیلی به فعالیتهای قبلاً لذتبخش (مانند دوچرخهسواری یا نقاشی) |
| کند شدن حرکات یا گفتار | نسبت به گذشته |
| خستگی مداوم | احساس کمبود انرژی |
| اختلال در خواب | بیخوابی یا خوابیدن بسیار بیشتر از معمول |
| تغییر در اشتها | افزایش یا کاهش چشمگیر |
| دشواری در تمرکز | کاهش توانایی تمرکز بر درس یا کار |
| کاهش انگیزه | بیمیلی به حضور و فعالیت در مدرسه |
| افت تحصیلی | کاهش نمرات یا عملکرد تحصیلی |
| روی آوردن به مواد | الکل یا مواد مخدر برای کنار آمدن با شرایط (بهویژه در نوجوانان بزرگتر) |
چه زمانی باید از متخصص کمک گرفت؟
اسپایرو تأکید میکند که تغییرات خلقی و روزهای بد برای همه کودکان و نوجوانان طبیعی است. نکته مهم، تداوم و شدت علائم است.
تشخیص معمول افسردگی مستلزم آن است که علائم دستکم دو هفته ادامه داشته باشند. با این حال، والدین برای دریافت راهنمایی حرفهای لازم نیست تا پایان این مدت صبر کنند، بهویژه اگر درباره وضعیت فرزندشان نگران هستند.
مواردی که نیاز به مراجعه فوری به متخصص دارد:
علائم باعث ناراحتی جدی کودک یا خانواده شده باشد.
در مدرسه، روابط دوستانه، زندگی خانوادگی یا فعالیتهای روزمره اختلال ایجاد کند.
کودک دربارهی ناامیدی، بیمعنا بودن زندگی یا تمایل به مرگ صحبت کند.
اهمیت مداخله زودهنگام
اسپایرو در پایان تأکید میکند: «مداخله زودهنگام در افسردگی میتواند تأثیر قابلتوجهی بر روند درمان و نتیجه آن برای کودک داشته باشد. شناخت تغییرات رفتاری، حتی زمانی که غمگینی آشکار وجود ندارد، میتواند نخستین گام برای دریافت کمک مناسب باشد.»
نظرات کاربران
نخستین دیدگاه را درباره این خبر ثبت کنید
یادآوری: نشانی ایمیل منتشر نمیشود و دیدگاههای حاوی توهین، تهمت، افترا یا واژگان نامناسب تأیید نخواهند شد.
نظر شما میتواند شروع یک گفتوگوی سازنده باشد.