با کنار رفتن قانون سقف بودجه، فدراسیون فوتبال قصد دارد فیرپلی مالی را در لیگهای ایران اجرا کند؛ قانونی که با ساختار اقتصادی باشگاههای ایرانی فاصلهای جدی دارد.
سه فصل اجرای قانون سقف بودجه، نهتنها نتوانست به ساماندهی اقتصاد فوتبال ایران کمک کند، بلکه به یکی از پرحاشیهترین قوانین سالهای اخیر تبدیل شد. حالا فدراسیون فوتبال تصمیم گرفته این قانون را کنار بگذارد و به سراغ اجرای فیرپلی مالی برود؛ مدلی که سالهاست در فوتبال اروپا اجرا میشود و مبنای نظارت یوفا بر وضعیت مالی باشگاههاست. اما پرسش اصلی اینجاست که آیا قانونی که بر پایه درآمدزایی واقعی باشگاهها بنا شده، در فوتبال ایران که اغلب باشگاههایش زیانده هستند و منابع درآمدی پایداری ندارند، قابلیت اجرا خواهد داشت؟
پایان یک قانون پرحاشیه
پس از نشست مسئولان کمیته صدور مجوز حرفهای فدراسیون فوتبال با مدیران مالی باشگاهها در سازمان لیگ، پرونده قانون سقف بودجه بسته شد و قرار است از این پس چارچوب تازهای برای ارزیابی وضعیت مالی باشگاههای لیگ برتر و لیگ یک جایگزین آن شود. مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، در مراسم قرعهکشی لیگ یک رسماً اعلام کرد که قانون سقف بودجه طی سه فصل گذشته نتوانسته اهداف مورد نظر را محقق کند و از این پس مقررات فیرپلی مالی به باشگاهها ابلاغ خواهد شد.
فیرپلی مالی؛ نسخهای برای حفظ تعادل اقتصادی فوتبال
فیرپلی مالی که اکنون با عنوان «مقررات پایداری مالی» شناخته میشود، بر سه اصل اساسی استوار است: توان پرداخت (بدون بدهی معوق)، پایداری درآمد و هزینه (همخوانی هزینهها با درآمدها در دوره سهساله) و کنترل هزینههای تیم (دستمزدها و هزینههای نقلوانتقال نباید از ۷۰ درصد درآمد باشگاه فراتر رود).
درآمدهایی که فوتبال ایران از آنها بیبهره است
اجرای چنین قانونی زمانی معنا پیدا میکند که باشگاهها از منابع درآمدی پایدار برخوردار باشند. در فوتبال اروپا، درآمد باشگاهها از محل حق پخش تلویزیونی، فروش بلیت، قراردادهای تجاری و اسپانسری، فروش محصولات، جوایز مسابقات و نقلوانتقال بازیکنان تأمین میشود. بر اساس گزارش دیلویت مانیلیگ ۲۰۲۶، رئال مادرید با بیش از ۱.۱ میلیارد یورو درآمد، پردرآمدترین باشگاه جهان است.
باشگاههای ایرانی؛ فاصلهای عمیق با استانداردهای اروپا
بیشتر باشگاههای لیگ برتر با بدهیهای معوق مواجه هستند و در بخش پایداری درآمد و هزینه، بسیاری از باشگاهها هزینههایی بسیار بیشتر از درآمدهای واقعی خود دارند. عمده بودجه باشگاههای ایرانی صرف تیم بزرگسالان مردان میشود و مهمترین تفاوت، نبود منابع درآمدی پایدار است. فوتبال ایران نه از حق پخش تلویزیونی واقعی بهره میبرد، نه درآمد قابلتوجهی از فروش بلیت دارد و نه قراردادهای تجاری آن قابل مقایسه با فوتبال اروپا است.
نسخه اروپایی، بیمار ایرانی
حذف قانون سقف بودجه و حرکت به سمت فیرپلی مالی را میتوان اعترافی به ناکامی یکی از مهمترین سیاستهای اقتصادی فدراسیون فوتبال در سالهای اخیر دانست. موفقیت قانون جدید تنها به تدوین آییننامههای انضباطی وابسته نیست؛ فیرپلی مالی زمانی میتواند اثرگذار باشد که زیرساختهای اقتصادی فوتبال نیز اصلاح شوند. صرف الزام باشگاهها به انتشار صورتهای مالی، نمیتواند نسخهای برای درمان بیماری مزمن اقتصاد فوتبال ایران باشد و اجرای واقعی فیرپلی مالی، بیش از هر چیز به اصلاح ساختار درآمدزایی باشگاهها نیاز دارد.
نظرات کاربران
نخستین دیدگاه را درباره این خبر ثبت کنید
یادآوری: نشانی ایمیل منتشر نمیشود و دیدگاههای حاوی توهین، تهمت، افترا یا واژگان نامناسب تأیید نخواهند شد.
نظر شما میتواند شروع یک گفتوگوی سازنده باشد.