پس از حذف ارز ترجیحی؛ آرامش در بازار و کاهش قیمت تخممرغ
با حذف ارز ترجیحی در دیماه، پیشبینیها از افزایش چشمگیر قیمتها حکایت داشت، اما پس از گذشت یک ماه، روند بازار تغییر کرد. برخلاف انتظارات اولیه، قیمت بسیاری از کالاها کاهش یافت و تخممرغ حتی به سطح قیمتی پیش از حذف ارز ترجیحی بازگشت.
حذف نرخ ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی و جایگزینی آن با نرخ بازار آزاد، در ابتدا موجی از نگرانیها درباره افزایش حداقل ۳۰۰ درصدی قیمتها ایجاد کرد. با این حال، آمار تورم دیماه نشان داد که تورم نقطهبهنقطه خوراکیها حدود ۸۰ درصد رشد یافته و فاصله معناداری با پیشبینیهای اولیه دارد.
اکنون به نظر میرسد تحلیل مسئولان اقتصادی مبنی بر «تخلیه تدریجی شوک قیمتی» در حال تحقق است. نمودارهای قیمت نشان میدهند که افزایشهای هیجانی دیماه در بهمنماه تعدیل شده و قیمت عمدهفروشی تخممرغ در ۱۶ بهمن ۱۴۰۴ تقریباً به سطح قبل از حذف ارز ترجیحی بازگشته است.
این روند چند نکته اساسی را آشکار میکند:
۱. اختلاف فاحش بین افزایش ۳۰۰ درصدی نرخ ارز و رشد ۸۰ درصدی قیمت کالاها نشان میدهد بخشی از منابع ارزی پیش از این به شکل رانت و ناکارآمدی هدر میرفته است.
۲. کاهش قیمتها در بهمنماه تأیید میکند که جهش اولیه بیشتر ناشی از انتظارات و فضای روانی بازار بوده است.
۳. تداوم رشد قیمتها در سالهای گذشته علیرغم ثبات نرخ ارز ترجیحی، نشاندهنده مشکلات ساختاری در توزیع و نظارت است.
در مجموع، به نظر میرسد حذف ارز ترجیحی نه تنها باعث تشدید تورم نشده، بلکه با شفافتر کردن بازار، زمینه تعدیل قیمتها و کاهش رانت را فراهم کرده است.
