چرا F-35 هم محبوب است و هم منفور؟ بررسی کامل جنگنده استیلث آمریکا/ فیلم

بازتاب– F-35 لایتنینگ دوم، بدون شک یکی از پیشرفته‌ترین، بحث‌برانگیزترین و شناخته‌شده‌ترین جنگنده‌های جهان است. این هواپیمای جنگی که با فناوری (Stealth)«استیلث» (پنهانکاری) ساخته شده، تقریباً برای رادارها نامرئی است و به عنوان یک مرکز فرماندهی پرنده، قابلیت ارتباط و هماهنگی بین نیروهای زمینی، هوایی و دریایی را دارد.

اگرچه F-35 امروزه به ستون فقرات ناوگان هوایی ایالات متحده و بسیاری از متحدان آن تبدیل شده، اما مسیر پرپیچ‌وخمی را از زمان آغاز طرح آن در دهه ۱۹۹۰ تاکنون پیموده است.

چرا F-35 اینقدر خاص است؟

این جنگنده با آخرین فناوری‌های روز دنیا ساخته شده است. خلبان می‌تواند با کلاه مخصوص خود، به سمت هدف قفل کرده و تنها با نگاه کردن به آن، شلیک کند. حسگرهای پیشرفته آن اطلاعات محیطی را از صدها کیلومتر دورتر جمع‌آوری کرده و مانند «چشمی در آسمان» برای سایر نیروها عمل می‌کند.

چرا این جنگنده تا این حد جنجالی است؟

انتقادهای اصلی به این هواپیما به دو موضوع برمی‌گردد:

1. هزینه سرسام‌آور: برنامه ساخت و توسعه این جنگنده که قرار بود مقرون به‌صرفه باشد، تاکنون بیش از ۱.۷ تریلیون دلار هزینه دربرداشته و آن را به یکی از گران‌ترین برنامه‌های نظامی تاریخ تبدیل کرده است.

2. مشکلات فنی: در طول سال‌ها، این جنگنده با مشکلات فنی متعددی از جمله نقص در نرم‌افزار، سیستم خنک‌کننده و سامانه ejection seat (صندلی پرتاب) روبرو بوده که باعث تاخیرهای طولانی و انتقادهای فراوان شده است.

موافقان و مخالفان چه می‌گویند؟

• موافقان معتقدند F-35 انقلابی در نبردهای هوایی ایجاد کرده و با برتری اطلاعاتی که ایجاد می‌کند، هیچ جنگنده رقیبی یارای مقابله با آن را ندارد. آنها این جنگنده را « future of air combat» (آینده نبردهای هوایی) می‌نامند.

• مخالفان آن را پروژه‌ای بیش از حد پیچیده، گران و غیرضروری می‌دانند که حتی در برابر جنگنده‌های قدیمی‌تر و ارزان‌تر نیز آسیب‌پذیر است.

F-35 Lightning II به یک نماد تبدیل شده است؛ نمادی از ambition (جاه‌طلبی) و پیچیدگی‌های فناوری در قرن بیست و یکم. بدون توجه به تمامی انتقادها، این جنگنده اکنون در ناوگان هوایی ده‌ها کشور از جمله ایالات متحده، بریتانیا، ایتالیا، ژاپن  حضور دارد و به بخشی اجتناب‌ناپذیر از geopolitics (معادلات ژئوپلیتیک) جهانی تبدیل شده است. آینده نشان خواهد داد که آیا این سرمایه‌گذاری عظیم در نهایت به قدرت و امنیت بیشتر منجر خواهد شد یا خیر.