دبیر ستاد ملی جمعیت میگوید فاصله میان ازدواج و تولد نخستین فرزند در ایران به حدود ۴.۶ سال رسیده و سن ازدواج نیز همچنان افزایش مییابد. این داده زاویه دیگری از مسئله کاهش تولد را نشان میدهد. حتی پس از آنکه دو نفر ازدواج کردهاند، تصمیم برای فرزندآوری الزاماً سریع اتفاق نمیافتد. اگر سیاست جمعیتی فقط روز تولد کودک را ببیند، ممکن است چهار سال تصمیمگیری پیش از آن را از دست بدهد.
بازتاب–در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۳۱ هزار ازدواج ثبت شده که بر اساس اعلام دبیر ستاد ملی جمعیت، ۸.۸ درصد کمتر از سال قبل بوده است؛ نرخ باروری نیز ۱.۳۴ اعلام شده است.
زوجی که ازدواج کرده، چرا صبر میکند؟
پاسخ واحدی وجود ندارد. برخی زوجها میخواهند پیش از فرزندآوری شغل و درامد خود را تثبیت کنند. برخی در خانه استیجاریاند، برخی هزینه نگهداری کودک را بالا میبینند و گروهی ترجیح میدهند دورهای از زندگی مشترک را پیش از والدشدن تجربه کنند.
حتی ستاد ملی جمعیت در گزارش خود اشتغال پایدار و مسکن را دو عامل کلیدی معرفی کرده و توسعه مسکن استیجاری ارزان برای زوجهای جوان را از گزینههای قابل بررسی دانسته است. این نهاد همچنین اذعان کرده بخشی از منابع صرفشده در مشوقهای جمعیتی اثر مورد انتظار را نداشتهاند.
این اعتراف مهم است، زیرا نشان میدهد مسئله صرفاً کمبود تبلیغات برای فرزندآوری نیست.
وام زمانی میرسد که تصمیم تقریباً گرفته شده است بخش بزرگی از سیاستهای فعلی پس از ازدواج یا تولد فعال میشوند مثل وام ازدواج، وام فرزندآوری و برخی مزایای خانوادگی.
اما تصمیم برای داشتن فرزند در فضایی گرفته میشود که زوج درباره آینده شغل، اجاره خانه، مراقبت از کودک و توان ترکیب کار و خانواده قضاوت میکند. اگر این نااطمینانیها حل نشده باشند، افزایش مبلغ یک وام میتواند هزینه کوتاهمدت را جبران کند، اما لزوماً تصمیم بلندمدت را تغییر نمیدهد.
خود دبیر ستاد ملی جمعیت نیز گفته بخشی از متقاضیان وام ازدواج و فرزندآوری به دلیل محدودیت منابع بانکی موفق به دریافت تسهیلات نمیشوند.
در تحلیل جمعیت، تقلیل همهچیز به اقتصاد نیز سادهسازی است. نگرش نسلها به ازدواج، نقش زنان و مردان در خانه، کیفیت رابطه، ترجیحهای فردی و انتظارات درباره آینده تغییر کرده است.
اگر هزینه مراقبت و تربیت کودک عمدتاً بر عهده یک نفر از زوج باشد، یا بازگشت به کار پس از تولد دشوار شود، حتی خانوادهای با درآمد مناسب ممکن است فرزندآوری را عقب بیندازد.
بنابراین سیاست جمعیتی پایدار باید علاوه بر پول، خدمات ایجاد کند مانند مهدکودک در دسترس، مرخصی قابل استفاده، کار انعطافپذیر و مسکن قابل پیشبینی.
۴.۶ سال؛ عددی که باید دقیقتر شکسته شود
میانگین ملی، تفاوت تهران با شهر کوچک، زوج پردرآمد با کمدرآمد و شاغل رسمی با کارگر غیررسمی را نشان نمیدهد. برای سیاستگذاری بهتر باید دانست این فاصله در کدام استانها بیشتر است، میان کدام گروههای سنی سریعتر افزایش یافته و چه ارتباطی با قیمت مسکن و اشتغال دارد.
نظرات کاربران
نخستین دیدگاه را درباره این خبر ثبت کنید
یادآوری: نشانی ایمیل منتشر نمیشود و دیدگاههای حاوی توهین، تهمت، افترا یا واژگان نامناسب تأیید نخواهند شد.
نظر شما میتواند شروع یک گفتوگوی سازنده باشد.