در دنیای پیچیده امروز، تلاقی دیدگاهها و سبکهای زندگی مختلف اجتنابناپذیر است. در چنین شرایطی، پذیرش تفاوتها مهارتی روانشناختی و ضرورتی برای حفظ روابط و انسجام اجتماعی محسوب میشود. این مهارت به معنای تحمل آسیب یا نادیده گرفتن ارزشها نیست، بلکه گشودگی ذهنی برای گفتوگوی سازنده و کاهش تنشهاست که در نهایت به آرامش فرد و جامعه میانجامد.
زهره مینایی، روانشناس، با بیان اینکه بردباری و مدارا در روانشناسی تعریف مشخصی دارد و در روابط امروز اهمیت بیشتری پیدا کرده است، گفت: مدارا یعنی پذیرش تفاوتهای فکری، رفتاری و شخصیتی دیگران، بدون قضاوت یا پرخاشگری. وی ادامه داد: امروزه به دلیل افزایش فشارهای روانی و تنوع سبکهای زندگی، مهارت بردباری و مدارا برای حفظ روابط سالم اهمیت بیشتری دارد.
مرز میان مدارا، صبوری و تحمل آسیب
این روانشناس با اشاره به تفاوت میان مدارا، صبوری و تحملکردن رفتارهای نادرست اظهار کرد: صبوری یعنی کنترل عجله و واکنشهای هیجانی؛ مدارا یعنی پذیرش تفاوتها؛ و تحمل رفتار نادرست یعنی گاهی نادیده گرفتن آسیبها. به گفته وی، مدارا هرگز به معنای پذیرفتن توهین، تحقیر یا خشونت نیست.
مینایی با بیان اینکه برخی افراد در برابر تفاوتهای فکری، رفتاری یا فرهنگی دیگران واکنش تندتری نشان میدهند، گفت: تعصب، انعطافپذیری شناختی پایین، عزتنفس آسیبدیده و تجربههای تربیتی سختگیرانه میتوانند در این واکنشها نقش داشته باشند. این افراد گاهی تفاوت دیدگاه دیگران را تهدیدی برای باورها و ارزشهای خود میدانند.
پیامدهای کمبود مدارا در خانواده
این روانشناس با اشاره به اینکه کمبود مدارا در خانواده پیامدهایی برای روابط زوجین و تربیت فرزندان دارد، بیان کرد: کمبود مدارا باعث افزایش مشاجره، سرزنش، دلخوری و کاهش صمیمیت زوجین میشود. فرزندان نیز ممکن است پرخاشگری، عدم پذیرش تفاوتها و شیوههای ناسالم حل تعارض را از والدین الگوبرداری کنند.
آموزش مدارا به فرزندان؛ الگو بودن والدین
مینایی در این باره که والدین چگونه میتوانند مهارت بردباری و پذیرش تفاوتها را به فرزندان خود آموزش دهند، تصریح کرد: والدین باید ابتدا خودشان الگوی احترام به تفاوتها باشند. گوش دادن به نظرات فرزند، پذیرش احساسات او و آموزش گفتوگوی محترمانه، از مهمترین روشهای تقویت این مهارت است.
مدارا در محیط کار
این روانشناس در خصوص نقش مدارا در محیط کار اظهار کرد: مدارا باعث افزایش احترام متقابل، همکاری و کاهش سوءتفاهم میان همکاران میشود. وقتی افراد تفاوتهای شخصیتی یکدیگر را میپذیرند، انرژی بیشتری صرف اهداف مشترک میکنند تا درگیریهای فردی.
مرز مدارا و مرزبندی سالم
مینایی با بیان اینکه مدارا کردن همیشه به معنای سکوت در برابر رفتار آزاردهنده نیست، تصریح کرد:مدارا به معنای نادیده گرفتن حقوق شخصی نیست. میتوانیم تفاوتهای دیگران را بپذیریم، اما در برابر توهین، تحقیر و خشونت با قاطعیت مرزبندی کنیم.
کنترل خشم در لحظه اختلاف
به گفته این روانشناس، افراد در لحظه خشم یا اختلافنظر میتوانند واکنشهای خود را کنترل کنند. مکث کردن، تنفس عمیق و به تعویق انداختن پاسخ تا زمان آرام شدن بسیار کمککننده است. همچنین بهتر است بهجای سرزنش طرف مقابل، احساسات و خواستههای خود را بدون پرخاشگری بیان کنیم.
تأثیر شبکههای اجتماعی بر آستانه تحمل
مینایی با اشاره به اینکه شبکههای اجتماعی و فضای پرتنش خبری تأثیری بر کاهش آستانه تحمل افراد دارند، بیان کرد: مواجهه مداوم با اخبار منفی، مقایسه اجتماعی و بحثهای پرتنش میتواند فشار روانی و تحریکپذیری را افزایش دهد. فضای مجازی گاهی قضاوت عجولانه و واکنشهای تند را تقویت میکند.
راهکارهای ساده برای تقویت فرهنگ مدارا
وی در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه برای تقویت فرهنگ مدارا در جامعه، هر فرد میتواند از رفتارهای ساده و روزمره شروع کند، تصریح کرد: از گوش دادن بدون قضاوت، احترام به عقاید متفاوت، پرهیز از تمسخر و کنترل خشم میتوان شروع کرد. باید یاد بگیریم برای محترم شمردن یکدیگر، لزوماً نیازی به همعقیده بودن نداریم.
مینایی در پایان اظهار کرد: مدارا به معنای پذیرش بدون قضاوت تفاوتهای دیگران است و با صبوری یا تحمل خشونت تفاوت دارد. ریشه واکنشهای تند افراد در برابر تفاوتها در مواردی چون تعصب و تربیت سختگیرانه نهفته است. کمبود مدارا در خانواده و محیط کار آسیبزاست؛ اما با آموزش به فرزندان، کنترل خشم، حفظ مرزبندیهای سالم در برابر توهین و پرهیز از فضاهای پرتنش مجازی میتوان فرهنگ مدارا را تقویت کرد و بدون نیاز به همعقیده بودن، به یکدیگر احترام گذاشت.











نظرات کاربران
نخستین دیدگاه را درباره این خبر ثبت کنید
یادآوری: نشانی ایمیل منتشر نمیشود و دیدگاههای حاوی توهین، تهمت، افترا یا واژگان نامناسب تأیید نخواهند شد.
نظر شما میتواند شروع یک گفتوگوی سازنده باشد.