«جت‌لگ غذایی»؛ تهدید پنهان برای قلب مردان

نتایج یک پژوهش گسترده در فرانسه نشان می‌دهد که تغییر زمان صرف وعده‌های غذایی در روزهای تعطیل نسبت به روزهای کاری – که پژوهشگران آن را «جت‌لگ غذایی» نامیده‌اند – ممکن است با افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی در مردان ارتباط داشته باشد. این مفهوم به اختلاف زمانی بین وعده‌های غذایی در روزهای کاری و تعطیل اشاره دارد و مشابه «جت‌لگ» ناشی از سفر میان مناطق زمانی مختلف در نظر گرفته می‌شود.

پژوهشگران مؤسسات معتبری از جمله INRAE، Inserm، دانشگاه سوربن و دانشگاه پاریس، داده‌های بیش از ۱۰۴ هزار بزرگسال شرکت‌کننده در طرح «نوتری‌نت-سانته» را طی سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۳ تحلیل کردند. آن‌ها با ثبت زمان نخستین و آخرین وعده‌های غذایی افراد در روزهای کاری و تعطیل، میزان «جت‌لگ غذایی» هر فرد را محاسبه کرده و تأثیر آن را بر سلامت قلبی‌عروقی بررسی نمودند.

در میان مردان، هر یک ساعت افزایش جت‌لگ غذایی با ۱۴٪ افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی همراه بود.

این ارتباط در مورد بیماری قلبی کرونری قوی‌تر بود و هر یک ساعت اختلاف زمانی با ۲۱٪ افزایش خطر این بیماری همراه شد.

نکته قابل‌توجه این است که این ارتباط چه در زمانی که وعده‌ها زودتر و چه دیرتر صرف می‌شدند، مشاهده گردید؛ یعنی ثبات زمان غذا خوردن از خودِ زود یا دیر خوردن اهمیت بیشتری دارد.

بدن انسان دارای ساعت زیستی حدوداً ۲۴ ساعته است که فرایندهایی مانند خواب، ترشح هورمون‌ها، گوارش و فشار خون را تنظیم می‌کند. اگرچه نور مهم‌ترین سیگنال تنظیم‌کننده این ساعت است، اما زمان دریافت غذا نیز نقش مؤثری در هماهنگی ریتم‌های روزانه بدن دارد. تغییر مکرر زمان وعده‌ها می‌تواند این ریتم طبیعی را مختل کرده و پیامدهای متابولیکی و قلبی‌عروقی به دنبال داشته باشد.

جالب اینجاست که چنین ارتباط مشخصی در زنان مشاهده نشد. پژوهشگران هنوز دلیل قطعی این تفاوت را نمی‌دانند، اما تفاوت‌های زیستی، الگوهای متفاوت زندگی روزانه و کاری و همچنین تفاوت در خطر پایه بیماری‌های قلبی‌عروقی میان زنان و مردان را از عوامل احتمالی برشمرده‌اند.

این تحقیق از نوع مشاهده‌ای بود و نمی‌تواند به‌طور قطعی ثابت کند که نامنظم بودن زمان غذا خوردن به‌طور مستقیم باعث بیماری قلبی می‌شود. همچنین زمان وعده‌های غذایی ممکن است در طول سال‌ها تغییر کند و ثبت دقیق تمام وعده‌ها با چالش‌هایی همراه است. با این حال، حجم بالای داده‌ها و دوره طولانی پیگیری (تا ۱۴ سال) اعتبار این یافته‌ها را افزایش داده است.

به گزارش ایسنا، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این یافته‌ها به معنای ضرورت رعایت یک برنامه غذایی سختگیرانه نیست و تغییر ساعت صبحانه در آخر هفته به‌تنهایی موجب بیماری قلبی نمی‌شود. با این حال، حفظ نظم نسبی در زمان صرف وعده‌های غذایی می‌تواند یکی از عادات مؤثر بر سلامت باشد که توجه به آن، به‌ویژه در مردان، ارزش بررسی بیشتر دارد. انجام کارآزمایی‌های بالینی بیشتر برای تأیید این یافته‌ها و بررسی امکان کاهش خطر بیماری‌های قلبی از طریق منظم‌تر کردن زمان وعده‌ها ضروری است.