تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از رویارویی دوباره ایران و آمریکا همچنان با اختلاف‌های جدی روبه‌روست. در شرایطی که تهران بر رفع محاصره دریایی پیش از هرگونه مذاکره هسته‌ای تأکید دارد، قطر و پاکستان ابتکار تازه‌ای را برای نزدیک کردن مواضع دو طرف مطرح کرده‌اند.
این تحرکات دیپلماتیک در حالی ادامه دارد که گزارش‌هایی درباره احتمال اقدام نظامی جدید آمریکا علیه ایران منتشر شده است. وال‌استریت ژورنال نیز به نقل از مقام‌های آمریکایی از بررسی احتمال اجرای یک کارزار نظامی کوتاه‌مدت و فشرده پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره خبر داده است.
پیشنهاد ۵ روزه قطر و پاکستان چیست؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی الاخبار، ابتکار جدید بر اجرای متقابل تعهدات ایران و آمریکا در یک بازه زمانی پنج‌روزه متمرکز است. طبق این پیشنهاد، ایران تنگه هرمز را بازگشایی می‌کند و آمریکا نیز در مقابل، محاصره دریایی را برمی‌دارد.
این طرح همچنین شامل درخواست‌هایی درباره پرونده هسته‌ای ایران، از جمله اجازه بازرسی از تأسیسات هسته‌ای و ارائه امتیازهای مشخص در این زمینه است.
با این حال، منابع مورد استناد الاخبار می‌گویند تهران با اصل اجرای متقابل تعهدات به‌صورت اولیه موافقت کرده، اما هرگونه امتیازدهی هسته‌ای پیش از پایان جنگ و رفع محاصره را رد کرده است. بر اساس این گزارش، کانال‌های ارتباطی میان طرف‌ها همچنان فعال است و امکان توافق نهایی هنوز مشخص نیست.
اختلاف تهران و واشنگتن بر سر ترتیب اجرای تعهدات
بن‌بست کنونی در حالی شکل گرفته که ایران پیش‌تر طرحی هفت‌روزه را مطرح کرده بود. در مرحله نخست این طرح، توقف جنگ در همه جبهه‌ها، رفع محاصره دریایی، لغو تحریم‌های نفتی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده پیش‌بینی شده بود؛ در مقابل، بازگشایی تنگه هرمز نیز در دستور کار قرار می‌گرفت. مذاکرات هسته‌ای قرار بود در مرحله بعد آغاز شود.
این پیشنهاد با مخالفت آمریکا روبه‌رو شد. در مقابل، واشنگتن خواستار آن بود که ایران ابتدا امتیازهای هسته‌ای بدهد و تنگه هرمز را بازگشایی کند و سپس آمریکا تعهدات خود را اجرا کند؛ ترتیبی که تهران نیز آن را نپذیرفت.
درخواست سه کشور منطقه از ایران
بر اساس گزارش الاخبار، نشست چهارجانبه تهران با حضور مقام‌های ارشد ایران و نمایندگانی از عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، با هدف بررسی راه‌های کاهش تنش‌های منطقه‌ای برگزار شد.
یک منبع امنیتی آگاه به این روزنامه گفته است که نمایندگان سه کشور منطقه از ایران خواسته‌اند برای جلوگیری از جنگ جدید، با آمریکا به توافق برسد. به گفته این منبع، پیشنهادهایی از جمله خارج کردن ذخایر اورانیوم غنی‌شده از ایران و بازگشایی تنگه هرمز نیز در این رایزنی‌ها مطرح شده است.
طبق همین روایت، محسن رضایی در پاسخ، درباره چگونگی تضمین پایبندی دونالد ترامپ به توافق احتمالی پرسش‌هایی مطرح کرده و بر ضرورت اجرای تعهدات آمریکا پیش از هرگونه امتیازدهی هسته‌ای تأکید داشته است.
این جزئیات به نقل از منبعی ناشناس منتشر شده و مستقلاً تأیید نشده است.
پرونده یمن؛ اختلاف دیگری در رایزنی‌های منطقه‌ای
در بخش دیگری از این گزارش، به موضوع یمن و درخواست عربستان سعودی از ایران برای استفاده از نفوذ خود بر جنبش انصارالله به‌منظور پایان دادن به درگیری‌ها اشاره شده است.
بر اساس روایت منبع مورد استناد الاخبار، تهران اعلام کرده است که حل‌وفصل بحران یمن به پذیرش شروط انصارالله از سوی طرف مقابل بستگی دارد. این موضوع نیز از اختلاف‌هایی است که در کنار بحران ایران و آمریکا، بر تلاش‌های منطقه‌ای برای کاهش تنش سایه انداخته است.
در مجموع، با وجود ادامه میانجی‌گری‌ها و ارائه پیشنهادهای تازه، اختلاف بر سر رفع محاصره، بازگشایی تنگه هرمز و ترتیب اجرای تعهدات هسته‌ای همچنان مانع اصلی دستیابی به توافق است. در این شرایط، سرنوشت ابتکار پنج‌روزه و میزان همراهی تهران و واشنگتن با آن هنوز روشن نیست.
نظرات کاربران
نخستین دیدگاه را درباره این خبر ثبت کنید
یادآوری: نشانی ایمیل منتشر نمی‌شود و دیدگاه‌های حاوی توهین، تهمت، افترا یا واژگان نامناسب تأیید نخواهند شد.
نظر شما می‌تواند شروع یک گفت‌وگوی سازنده باشد.