از رژیم غربی تا افراط در بهداشت؛ عامل‌های پنهان افزایش حملات ایمنی به بدن

بیماری‌های خودایمنی، که در آنها سیستم دفاعی بدن به‌جای محافظت، به بافت‌های خودی حمله می‌کند، در سال‌های اخیر به‌ویژه در کشورهای صنعتی رشد چشمگیری داشته‌اند. آمارها نشان می‌دهد که بین ۸ تا ۱۰ درصد از مردم جهان به یکی از حدود ۱۵۰ نوع این بیماری‌ها مبتلا هستند؛ از دیابت نوع ۱ و آرتریت روماتوئید گرفته تا ام‌اس و لوپوس.

اگرچه ژنتیک تا ۳۰ درصد در بروز این اختلالات نقش دارد، اما سهم ۷۰ درصدی سایر عوامل – مانند جنسیت، هورمون‌ها و محیط – نشان می‌دهد که دلیل اصلی افزایش این بیماری‌ها را باید جای دیگری جست.

رژیم غذایی غربی یکی از مهم‌ترین اهرم‌های تأثیرگذار است؛ مصرف غذاهای فرآوری‌شده، چربی‌های ناسالم و قندهای تصفیه‌شده، تعادل میکروبیوم روده را بر هم زده و زنجیره‌ای از واکنش‌های التهابی را فعال می‌کند.

از سوی دیگر، وسواس در بهداشت و ضدعفونی‌های افراطی نیز به‌عنوان یک عامل پارادوکسیکال مطرح است. کاهش مواجهه طبیعی با میکروارگانیسم‌ها در دوران کودکی، سیستم ایمنی را از آموزش‌های ضروری محروم کرده و زمینه‌ساز واکنش‌های افراطی علیه بافت‌های خودی می‌شود. این نظریه که به «فرضیه بهداشت» معروف است، می‌تواند افزایش بیماری‌هایی مثل ام‌اس و دیابت نوع ۱ را توجیه کند.

به گزارش سلامت نیوز، هنوز درمان قطعی برای این بیماری‌ها یافت نشده و رویکرد فعلی، استفاده از داروهای سرکوب‌کننده ایمنی با عوارض جانبی بالا و هزینه‌های طولانی‌مدت است. اما شناخت بهتر این عامل‌های پنهان، می‌تواند مسیر را برای پیشگیری مؤثرتر هموار کند.