آمریکا برای نجات ین وارد بازار شد؛ چرا ضعف پول ژاپن مشکل واشنگتن هم شد؟

ژاپن و آمریکا در اقدامی کم‌سابقه به‌طور هماهنگ برای خرید ین وارد بازار ارز شدند؛ نخستین عملیات مشترک دو کشور از سال ۲۰۱۱. نتیجه فوری بود؛ دلار که چند روز قبل بالای ۱۶۳ ین معامله می‌شد، پس از تأیید رسمی مداخله تا حوالی ۱۵۵ ین پایین آمد. اما این عملیات یک سؤال بزرگ‌تر ایجاد کرده است: چرا واشنگتن باید برای بالا بردن ارزش پول کشور دیگری وارد بازار شود و آیا چند ده میلیارد دلار می‌تواند نیروهایی را که سال‌ها ین را ضعیف کرده‌اند تغییر دهد؟

بازتاب– رویترز می‌گوید این نخستین مداخله مشترک آمریکا و ژاپن از عملیات هماهنگ پس از زلزله و سونامی ۲۰۱۱ است. داده‌های بانک مرکزی ژاپن نیز نشان می‌دهد توکیو ممکن است در عملیات روز جمعه تا حدود ۳۶.۶ میلیارد دلار برای خرید ین هزینه کرده باشد.

یکی از مهم‌ترین عوامل اختلاف نرخ بهره است. سرمایه‌گذار می‌تواند با هزینه کمتر ین قرض کند و پول را به دارایی دلاری با سود بالاتر منتقل کند؛ معامله‌ای که به «carry trade» مشهور است.

فروش ین برای خرید دلار، خود فشار بیشتری بر ارز ژاپن ایجاد می‌کند. نرخ سیاستی بانک مرکزی ژاپن اکنون ۱ درصد است، در حالی که نرخ فدرال رزرو همچنان بسیار بالاتر قرار دارد.

ارز ضعیف صادرات ژاپن را رقابتی‌تر می‌کند و گردشگر خارجی قدرت خرید بیشتری پیدا می‌کند. اما ژاپن بخش بزرگی از انرژی و مواد اولیه مورد نیازش را وارد می‌کند.

وقتی ین ضعیف می‌شود، نفت، گاز و غذای وارداتی برای خانوار ژاپنی گران‌تر تمام می‌شود. افزایش قیمت انرژی در ماه‌های اخیر فشار را تشدید کرده است.

بنابراین چیزی که زمانی برای تویوتا و صادرکنندگان مزیت بود، برای دولت به بحران هزینه زندگی تبدیل می‌شود.

ترامپ اقدام را نشانه دوستی با ژاپن و مفید برای اقتصاد جهانی توصیف کرده است. تحلیلگران دلایل دیگری نیز مطرح می‌کنند. ین بسیار ضعیف می‌تواند اثر تعرفه‌های آمریکا را خنثی کند؛ زیرا محصول ژاپنی به دلار ارزان‌تر می‌شود.

از طرف دیگر بی‌ثباتی بازار اوراق ژاپن و فروش گسترده دارایی‌های دلاری می‌تواند بر بازده اوراق خزانه آمریکا اثر بگذارد. رویترز این نگرانی از سرایت به بازارهای جهانی را یکی از دلایل توجه دو کشور به بحران عنوان کرده است.

آیا مداخله جواب می‌دهد؟

در کوتاه‌مدت بله؛ قیمت تغییر کرده است. اما تحلیلگران هشدار می‌دهند علت بنیادی ضعف ین همچنان وجود دارد. گاردین نیز گزارش کرده است مؤسسات اقتصادی انتظار ندارند عملیات ارزی به‌تنهایی روند بلندمدت را معکوس کند.

اگر تفاوت نرخ بهره باقی بماند، سرمایه‌گذار ممکن است پس از مدتی دوباره همان معامله قبلی را آغاز کند.

چرا این خبر برای جهان مهم است؟

ین یکی از بزرگ‌ترین ارزهای ذخیره و تامین مالی جهان است.رحرکت شدید آن روی سهام، اوراق، صادرات و معاملات اهرمی در بازارهای مختلف اثر می‌گذارد.

به همین دلیل مداخله این بار فقط دفاع ژاپن از واحد پول خود نبود؛ آمریکا نیز پذیرفت که سقوط بی‌نظم ین می‌تواند مشکل بزرگ‌تری ایجاد کند.

مداخله آمریکا و ژاپن برای ین زمان خریده است؛ اینکه این زمان به درمان ضعف ارز تبدیل شود یا فقط فاصله تا حمله بعدی معامله‌گران باشد، به تصمیم‌های بانک مرکزی ژاپن و اقتصاد آمریکا بستگی خواهد داشت.