مرغ کیلویی ۳۵۰ هزار تومان شد؛ یک خرید ساده، ۱۴۰ هزار تومان گران‌تر از هفته قبل!

قیمت مرغ در عرض یک هفته ۷۰ هزار تومان افزایش یافته و به کیلویی ۳۵۰ هزار تومان رسیده است؛ یعنی رشد ۲۵ درصدی برای یکی از اصلی‌ترین مواد غذایی خانوارهای ایرانی. وزیر جهاد کشاورزی افزایش قیمت جهانی نهاده‌ها را دلیل گرانی می‌داند، مرغداران از چندبرابر شدن هزینه تولید می‌گویند و در این میان، خانواده‌ها باید هزینه بیشتری برای همان مقدار مرغی بپردازند که هفته گذشته می‌خریدند. اما این افزایش قیمت تا کجا ادامه پیدا می‌کند و آیا مرغ باز هم گران‌تر خواهد شد؟

به گزارش بازتاب، برای فهمیدن بزرگی گرانی مرغ نیازی به بررسی جدول‌های پیچیده اقتصادی نیست. کافی است قیمت یک مرغ دو کیلویی را با هفته گذشته مقایسه کنیم. خانواده‌ای که تا همین چند روز پیش برای خرید دو کیلوگرم مرغ ۵۶۰ هزار تومان پرداخت می‌کرد، اکنون باید ۷۰۰ هزار تومان کنار بگذارد. همان خرید، همان مقدار مرغ، اما ۱۴۰ هزار تومان هزینه بیشتر.

اگر خانواده‌ای در طول ماه هشت کیلوگرم مرغ مصرف کند، هزینه خرید آن با قیمت هفته گذشته دو میلیون و ۲۴۰ هزار تومان بود. با نرخ جدید، این رقم به دو میلیون و ۸۰۰ هزار تومان می‌رسد. به عبارت دیگر، تنها با تغییر قیمت یک قلم کالا، ۵۶۰ هزار تومان به هزینه ماهانه چنین خانواده‌ای اضافه می‌شود.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، قیمت هر کیلوگرم مرغ که هفته گذشته حدود ۲۸۰ هزار تومان بود، در هفته جاری به ۳۵۰ هزار تومان رسیده است. افزایش ۷۰ هزار تومانی در چنین فاصله کوتاهی، معادل رشد ۲۵ درصدی قیمت است؛ تغییری که برای یک کالای پرمصرف، قابل توجه محسوب می‌شود.

با این حال، بررسی گزارش‌های بازار نشان می‌دهد قیمت مرغ در همه مراکز فروش یکسان نیست.

خبرگزاری تسنیم در ۲۸ مهر گزارش داد که قیمت مرغ در میادین میوه و تره‌بار تهران از ۲۵۰ هزار تومان به ۳۲۰ هزار تومان افزایش یافته و در همان مقطع، قیمت‌های متفاوتی در فروشگاه‌های سطح شهر مشاهده شده است.

وزیر جهاد کشاورزی چه توضیحی برای گرانی مرغ دارد؟

غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، افزایش قیمت جهانی نهاده‌های تولید را یکی از دلایل اصلی گرانی مرغ عنوان کرده است.

نهاده‌های دامی، به‌ویژه ذرت و کنجاله سویا، از مواد اصلی خوراک طیور هستند و تغییر قیمت آنها می‌تواند مستقیماً بر هزینه پرورش مرغ اثر بگذارد. وقتی مرغدار برای تأمین خوراک گله خود پول بیشتری می‌پردازد، هزینه تمام‌شده تولید نیز افزایش پیدا می‌کند.

در همین حال، اتحادیه‌های مرغداران می‌گویند پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت نهاده‌ها پنج برابر شده است؛ ادعایی که اگرچه از افزایش شدید فشار هزینه‌ای بر تولیدکنندگان حکایت دارد، اما برای روشن شدن ابعاد دقیق آن باید قیمت نهاده‌های مختلف و دوره زمانی مورد مقایسه مشخص شود.

وزیر جهاد کشاورزی همچنین به تعیین قیمت ۳۷۰ هزار تومانی مرغ در سال گذشته، پس از آزادسازی قیمت نهاده‌ها، اشاره کرده است. با این حال، در اظهارات منتشرشده از او مشخص نشده که قیمت جهانی نهاده‌ها دقیقاً چند درصد افزایش یافته و چه سهمی از گرانی اخیر مرغ مستقیماً ناشی از این عامل است.

این بخش از ماجرا اهمیت زیادی دارد. افزایش قیمت جهانی خوراک دام می‌تواند هزینه تولید را بالا ببرد، اما برای توضیح جهش ۷۰ هزار تومانی قیمت مرغ در یک هفته، لازم است وضعیت قیمت نهاده‌ها، هزینه حمل‌ونقل، تأمین ارز و سایر هزینه‌های زنجیره تولید و توزیع نیز روشن شود.

قیمت مرغ برای تولیدکننده متعادل است؛ برای مصرف‌کننده چطور؟

در کنار توضیحات وزیر، اظهارات یکی دیگر از مسئولان بخش کشاورزی نیز توجه‌برانگیز است.

هاتف ممیزی، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان تهران، قیمت حدود ۳۵۰ هزار تومان را برای تولیدکننده و مصرف‌کننده مطلوب ارزیابی کرده است. به گفته او، هزینه تمام‌شده تولید مرغ به حدود ۳۳۵ هزار تومان در هر کیلوگرم می‌رسد و حفظ تولید در شرایط فعلی اهمیت دارد.

واقعیت این است که بازار مرغ دو طرف دارد. در یک سو مرغدارانی قرار دارند که باید هزینه جوجه، خوراک، انرژی، حمل‌ونقل و سایر مخارج تولید را تأمین کنند و در سوی دیگر، مصرف‌کنندگانی هستند که با درآمد محدود باید هزینه مواد غذایی خانواده را بپردازند.

قیمت پایین‌تر از هزینه واقعی تولید می‌تواند برای مرغداران زیان‌آور باشد و در صورت تداوم، انگیزه تولید را کاهش دهد. در مقابل، افزایش ناگهانی قیمت مصرف‌کننده نیز ممکن است خرید مرغ را برای بخشی از خانواده‌ها دشوارتر کند.

مسئله اصلی همین فاصله است؛ قیمتی که از نظر تولیدکننده برای ادامه فعالیت ضروری تلقی می‌شود، الزاماً با توان خرید همه خانوارها سازگار نیست.

آیا مرغ باز هم گران می‌شود؟

پاسخ قطعی به این پرسش در شرایط فعلی ممکن نیست.

از یک طرف افزایش هزینه خوراک طیور و سایر مخارج تولید می‌تواند فشار بر قیمت مرغ را حفظ کند. از طرف دیگر میزان تولید، وضعیت عرضه، ذخایر و سیاست‌های تنظیم بازار نیز در تعیین مسیر قیمت نقش دارند.

معاون سازمان جهاد کشاورزی استان تهران اعلام کرده که تولید مرغ در کشور و استان تهران به اندازه کافی انجام می‌شود و در صورت نیاز، امکان استفاده از عرضه مرغ منجمد برای مدیریت بازار وجود دارد.

این اظهارنظر نشان می‌دهد دست‌کم از نگاه این مقام مسئول، مشکل فعلی الزاماً کمبود تولید نیست. با این حال، کافی بودن تولید به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که قیمت‌ها کاهش پیدا کنند؛ همان‌طور که افزایش هزینه تولید نیز به‌تنهایی نمی‌تواند میزان دقیق گرانی هفته‌های آینده را مشخص کند.

برای ارزیابی آینده بازار، باید دید قیمت نهاده‌ها در هفته‌های پیش رو چگونه تغییر می‌کند، عرضه مرغ در مراکز فروش چه وضعیتی دارد و اقدامات تنظیم بازار تا چه اندازه بر قیمت نهایی اثر می‌گذارد.