در طرح تازه کرمان، کارتهای آزاد جایگاهها محدود و سهمیه اضطراری پنجهزارتومانی به کارت شخصی خودرو منتقل میشود. دولت میگوید مجموع سهمیه تغییر نمیکند، اما تجربه قبلی شهر نشان میدهد دسترسی مسافران، خودروهای غیربومی و گروههای خاص همچنان مسئله اصلی است.
بازتاب– از ابتدای مرداد، ساختار دسترسی به بنزین در کرمان تغییر میکند؛ سهمیههای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی باقی میماند و یک لایه اضطراری ۵۰۰۰ تومانی نیز روی کارت شخصی قرار میگیرد. هدف اعلامی، کاهش صف و مقابله با قاچاق است، اما سابقه محدودسازی کارت جایگاهها در کرمان نشان داده است که هر تغییر فنی، بدون حل مسئله خودروهای غیربومی و دسترسی اضطراری، میتواند بازار غیررسمی و سردرگمی تازه ایجاد کند.
چه چیزی از ابتدای مرداد تغییر میکند؟
بر اساس جزئیات منتشرشده، قرار است در کرمان سه سطح دسترسی به بنزین روی کارت شخصی خودرو تعریف شود:
نخست، سهمیه عادی با نرخ ۱۵۰۰ تومان که امکان ذخیره آن تا سقف مقرر وجود دارد.
دوم، سهمیه ۳۰۰۰ تومانی که طبق جزئیات اعلامشده، قابلیت انتقال نامحدود به ماههای بعد ندارد.
سوم، سهمیه اضطراری با نرخ ۵۰۰۰ تومان که جایگزین بخشی از دسترسی رانندگان به کارت آزاد جایگاه میشود و ذخیرهشدنی نیست.
مقامهای مرتبط تأکید کردهاند مجموع سهمیه تغییر نکرده و اصلاح اصلی در شیوه دسترسی است. بنابراین، طرح فعلی را نباید بدون سند به معنای افزایش عمومی قیمت بنزین برای همه مصرفکنندگان معرفی کرد.
بااینحال، ورود نرخ سوم به کارت شخصی باعث میشود هزینه مصرف مازاد برای راننده شفافتر و مستقیمتر شود؛ موضوعی که میتواند رفتار مصرفی و میزان استفاده از کارتهای شخصی را تغییر دهد.
هدف طرح چیست؟
اهداف اعلامشده شامل کاهش صف جایگاهها، کنترل مصرف، شفافشدن توزیع سوخت و مقابله با قاچاق است. انتقال سهمیه اضطراری به کارت شخصی میتواند امکان ردیابی دقیقتر مقدار مصرف هر خودرو را فراهم کند.
برخی کارشناسان در گفتوگو با مهر، حذف یا کاهش کارتهای آزاد جایگاه و اتصال مصرف به ابزارهای بانکی یا هویتی را راهی برای افزایش شفافیت دانستهاند. این دیدگاه یک پیشنهاد کارشناسی است و اثربخشی آن هنوز با نتایج اجرایی طرح کرمان اثبات نشده است.
برای سنجش موفقیت طرح باید مشخص شود پس از اجرا، مصرف غیرعادی، صف جایگاهها و شکایت رانندگان واقعاً کاهش یافته یا فقط مسیر تهیه سوخت تغییر کرده است.
کرمان پیشتر نیز محدودسازی کارتهای آزاد جایگاهها را تجربه کرده است. گزارش ها در اواخر خرداد از صفهای طولانی، دشواری سوختگیری خودروهای غیربومی و شکلگیری عرضه غیررسمی سوخت خبر داده بودند.
این سابقه اهمیت دارد؛ زیرا نشان میدهد محدودکردن یک ابزار دسترسی، بدون پیشبینی جایگزین ساده و فراگیر، الزاماً به کاهش مسئله منجر نمیشود. در برخی شرایط، کمبود دسترسی رسمی میتواند تقاضا را به بازار غیررسمی منتقل کند.
طرح جدید احتمالاً برای رفع همین نقص طراحی شده است: سهمیه اضطراری بهجای آنکه صرفاً در کارت جایگاه باشد، روی کارت شخصی خودرو فعال میشود. بااینحال، باید دید خودروهایی که کارت آنها مفقود، معیوب یا هنوز صادر نشده است چگونه سوخت دریافت میکنند.
تکلیف مسافران و خودروهای غیربومی چیست؟
کرمان استانی پهناور و مسیر عبور سفرهای بیناستانی است. رانندگان غیربومی ممکن است بهدلیل ناآگاهی از طرح، نداشتن کارت فعال یا مصرفشدن سهمیه شخصی با مشکل روبهرو شوند.
پرسشهای کلیدی هنوز نیازمند پاسخ روشناند:
- آیا سهمیه اضطراری برای همه خودروهای کشور در جایگاههای کرمان فعال است؟
- در صورت خرابی یا مفقودی کارت، راننده از چه مسیر رسمی سوخت میگیرد؟
- خودروهای اجارهای، سازمانی و عمومی مشمول چه ترتیبی هستند؟
- آیا برای موتورسیکلتها و وسایل کشاورزی سازوکار جداگانه وجود دارد؟
- جایگاهها در شرایط اختلال سامانه چه راهکار پشتیبانی دارند؟
آیا قیمت بنزین افزایش یافته است؟
در مرحله اعلامشده، سهمیههای پایه ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی حفظ شدهاند. نرخ ۵۰۰۰ تومان به لایه اضطراری یا مصرف مازاد مربوط است. بنابراین، عبارت «بنزین همه مردم پنجهزار تومان شد» نادرست خواهد بود.
با این حال، اثر واقعی بر هزینه رانندگان به میزان سهمیه قابل استفاده، مصرف ماهانه و دسترسی آنها به کارت شخصی بستگی دارد. رانندهای که مصرفش در محدوده دو سهمیه نخست است، تغییر مستقیمی در نرخ پرداختی خود نمیبیند. راننده پرمصرف یا فردی که پیشتر از کارت جایگاه استفاده میکرد، ممکن است سهم بیشتری از مصرف خود را با نرخ سوم تأمین کند.
آیا این طرح مقدمه اجرای کشوری است؟
انتشار جزئیات اجرای استانی میتواند این گمان را ایجاد کند که کرمان محل آزمایش یک سیاست گستردهتر است. اما تا زمان اعلام رسمی دولت یا شرکت ملی پخش، تعمیم قطعی طرح به سراسر کشور قابل تأیید نیست.
ایسنا پیشتر از تصمیمهایی برای اصلاح ساختار توزیع بنزین بدون افزایش نرخ دو سهمیه اصلی خبر داده بود. در آن گزارش نیز استفاده بیشتر از کارت شخصی و تعریف نرخ بالاتر برای مصرف اضطراری یا آزاد مطرح شده بود. این سابقه نشان میدهد طرح کرمان با جهتگیری عمومی سیاست سوخت ارتباط دارد، اما زمان و دامنه اجرای ملی هنوز نیازمند اعلام رسمی است.
به نظر می رسد کرمان میتواند به یک آزمون اجرایی برای ارزیابی مدل جدید تبدیل شود، نه اینکه «طرح قطعاً بهزودی در سراسر کشور اجرا خواهد شد».
به نظرم خیلی کار خوبی است و دیگه خودروها منتظر گرفتن کارت جایگاه نمیشن
اشتباه می کنی حاجی
مسخره ترین طرح الان ۱۵ ماه و من تمام سهمیه ام تموم شده با داشتن یک سرویس کار در اسنپ چطور شکم زن وبچه ام رو سیر کنم؟ واقعا لعنت بر ذاتتون
واقعا ظلم هست برای کسی که با خودرو نان زن بچه اش را در میآورد سهمیه بنزین کم کردن الان هم همین سهمیه ناچیز هم دارن بهم میریزن
سلام
امشب رفتم پمپ بنزین تابلوی یکی از پمپ ها نوشته بود بنزین ۱۰۵ هزار تومان این قیمت تاکنون بگوشم نخورده بود پرسیدم پمپ چی گفت درست است توی محدوده زرند فقط پمپ بنزین ما این نوع بنزین سوپر آزاد را دارد ممنون از سایت خوبتون.
زحمت کشیدین همون بنزین خودمونو به خودمون گرون تر میدین دستتون درد نکنه واقعا من دگه حرفی ندارم مردم اگه تو سف پمپ وای میین به دلیل اینکه تمام شرکتاتون تعطیل شدا میرن اسنپو ماکسیم من خودم تو بم شرکت مدیران بودم الان سه ماه اخداج شدم به دلیل نبود قطعه چرا قطعه نیس چون جنگه بله منم مجبورم با دوتا بچه شیر خوشک پوشاکی صبح تا شب تو ماکسیم باشم یا اسنب تو این هوای گرم بم بیست لیتر بنزین دوساعته تموم میشه واقعا دمتون گرم ممنون از مدیریتتون ممنون خخخ
۱۵۷لیتر بنزین برای منی ک کار ازاد دارم وروزانه باید چندده کیلومتر رو برم و بیام ازالان باید بیخیال کارم بشم واقعا چرا یه طرح اساسی نمیریزین ک مردم رو دچار مشکل نکنید از الان یاباید گردن کچ کنیم پیش این واون ۱۰لیتر بنزین بگیریم یاهم باید بنزین خارج از شبکه بخریم ک خدا میدونه چه قیمتی رو روش بزارن فعلا هم توی شهر ما خبری از بنزین سوپر وارداتی هم نیست وهمچنان باید مشکل به مشکلاتمون اضافه بشه
مسعود ترو قرآن تورو به هرکی میپرستی استعفا بده
ازاد بیست لیترش نهایت 1500بانرخ وارداتی بیست لیترش 2100
بنده اسنپ و ماکسیم کارمیکنم الان 3روزه بدون بنزین ماشین ندارم کار ندارم پول نون خوردن ندارم اجاره خونه و هزارتا قسط و کوفت و زهرمار دیگه هم میرسه
اگر یک فرد عاقل در شورای تأمین استان حضور داشت، چنین تصمیماتی گرفته نمیشد.
هیچ جای کشور مثل کرمان نیست. هر کی بنزین تموم کنه باید ماشین رو بگذاره خونه. عده زیادی هم دارند بنزین آزاد لیتری 40هزار تا 90هزار می فروشند.
من از تهران ماهی دو بار با وسیله شخصی باید به کرمان مسافرت کنم. کارت سوخت ماشین من در اکثر پمپ بنزینهای استان قابل استفاده نیست و بنزین زدن برای من به یک معضل تبدیل شده. مدتها توی صف باید بایستم و وقتی نوبتم میشود نه جایگاهداران کارت آزاد دارند و نه دستگاهشان کارت سوخت شهرهای دیگر را میخواند.
در شان مردم مهمان نواز استان کرمان نیست که اینطور مسافران و مهمانان را به دردسر بیندازند و آنها را گالن به دست، در جاده و خیابان به گدایی بنزین مجبور کنند.
ظاهرا متولیان این تصمیم احمقانه یا عقل ندارند و یا خائن هستند
کرمانی های عزیز ناراحت نباشین.بزودی در صرار کشور اجرا میشه.دولتی که مردمی نباشه…همیشه راه چاره اش کوچکتر کردن صفره مردم.شاید آخرین اشتباه این دولت باشه…واقعا وحشتناک….ولی مهم اینه دشمن به زانو در آوردیم.