یک پژوهشگر حقوق بانکی ضمن برشمردن ویژگیهای کیف پول ایران، تأکید کرد که اگر کیف پول بتواند پرداخت را سادهتر، اعتبار را دسترسپذیرتر، خرید را هدفمندتر و خدمات بانکی را شخصیتر کند، میتواند به یکی از ابزارهای مهم تحول نظام بانکی و پرداخت کشور تبدیل شود.
علی نظافتیان، دربارهی مزیتها و نقش طرح جدید بانک مرکزی به نام کیف پول ایران اظهار کرد که بانک مرکزی در تابستان ۱۳۹۹، ویرایش پنجم «ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک در نظام پرداخت کشور» را به شبکهی بانکی ابلاغ کرده است.
کیف پول الکترونیکی چیست؟
به گفتهی این کارشناس، کیف پول الکترونیکی را میتوان یک ابزار دیجیتال برای انجام پرداختهای سریع و عمدتاً خرد دانست. مشتری با دریافت کیف پول از بانک یا مؤسسهی اعتباری، میتواند آن را شارژ کرده و از موجودی آن برای خرید کالا و خدمات استفاده کند.
در مدلهای پیشرفتهتر، کیف پول میتواند علاوه بر موجودی نقدی، محل تخصیص اعتبار خرید نیز باشد؛ به این معنا که بانک بر اساس اعتبارسنجی مشتری، سقف مشخصی از اعتبار را در اختیار او قرار دهد.
مهمترین کاربردهای کیف پول
| حوزه کاربرد | مثالها |
|---|---|
| پرداختهای خرد روزمره | خرید از فروشگاهها، پرداخت کرایه حملونقل، خرید از رستورانها و کافهها |
| پرداختهای اینترنتی | استفاده از QR Code، پرداخت قبوض و خدمات |
| پرداختهای سازمانی | بن خرید کارکنان، اعتبار خرید مشتریان، برنامههای وفاداری |
| اعتبار خرید (BNPL) | خرید اعتباری و بازپرداخت در مدت معین |
کیف پول، چیزی فراتر از یک کارت بانکی است
نظافتیان تأکید کرد که کیف پول صرفاً یک «کارت بانکی جدید» نیست. کارت بانکی عمدتاً وسیلهی دسترسی به حساب و انجام پرداخت است، در حالی که کیف پول میتواند علاوه بر پرداخت، قابلیتهایی مانند:
اعتبار خرید، تخفیف و پاداش، بازگشت وجه، پرداخت هدفمند وارائهی خدمات متنوع به مشتری را نیز در خود جای دهد.
کیف پول و اعتبار خرید؛ ظرفیت آینده
به گفتهی این کارشناس، یکی از مهمترین ظرفیتهای آیندهی کیف پول، تبدیل آن به ابزار اعتباردهی و خرید اعتباری (BNPL) است.
برای مثال، بانک میتواند بر اساس سابقهی مالی و اعتبارسنجی مشتری، ۵۰ میلیون تومان اعتبار خرید در اختیار او قرار دهد. مشتری این اعتبار را صرفاً نزد پذیرندگان مشخص و برای خرید کالا و خدمات مصرف میکند و سپس در مدت معین آن را به بانک بازپرداخت میکند.
در این مدل، کیف پول به حلقهی اتصال بانک، مشتری، اعتبار و پذیرنده تبدیل میشود.
کیف پول باید متمرکز باشد یا غیرمتمرکز؟
نظافتیان در مورد نحوهی سازماندهی کیف پول در شبکهی بانکی توضیح داد، «اگر هر بانک یا هر مجموعهای کیف پولی ایجاد کند که در یک اکوسیستم بسته فعالیت کند، ممکن است با تعدد کیف پولها و پراکندگی استانداردها مواجه شویم. راهحل مناسب، الزاماً ایجاد یک کیف پول واحد برای همهی بانکها نیست؛ بلکه بهتر است یک شبکهی کیف پول تعاملپذیر ایجاد شود، یعنی هر بانک بتواند کیف پول خود را داشته باشد، اما کیف پولها بر اساس استانداردهای مشترک با یکدیگر تعامل داشته باشند.»
آیا کیف پول میتواند اسکناس را حذف کند؟
این کارشناس حقوق بانکی با حذف کامل اسکناس از چرخهی مبادلات موافق نیست و معتقد است، اسکناس میتواند نقش پشتیبان و ذخیرهای برای پرداختهای روزمره داشته باشد.
زیرساخت پرداخت الکترونیکی ممکن است در شرایط خاص (اختلال گستردهی ارتباطی، حملات سایبری، قطعی شبکه) با مشکل مواجه شود.
وجود پول نقد میتواند به تداوم مبادلات خرد در چنین شرایطی کمک کند.
به نظر وی، آیندهی مطلوب نظام پرداخت، حذف کامل اسکناس نیست، بلکه ایجاد نظام پرداخت ترکیبی و تابآور است که در آن هم ابزارهای نوین مانند کیف پول الکترونیکی وجود داشته باشد و هم اسکناس بهعنوان یک ابزار پشتیبان حفظ شود.
جمعبندی؛ کیف پول بهعنوان پلتفرم پرداخت و اعتبار
به گزارش ایسنا، نظافتیان در پایان تأکید کرد: «کیف پول الکترونیکی را نباید صرفاً یک ابزار جدید برای پرداخت دانست. اگر درست طراحی شود، میتواند به زیرساختی برای پرداخت، اعتبار خرید، BNPL، وفاداری مشتری و ارائهی خدمات مالی دیجیتال تبدیل شود. موفقیت کیف پول در ایران به یک شرط اساسی بستگی دارد: باید برای مشتری، پذیرنده و بانک مزیت اقتصادی واقعی ایجاد کند.»
نظرات کاربران
نخستین دیدگاه را درباره این خبر ثبت کنید
یادآوری: نشانی ایمیل منتشر نمیشود و دیدگاههای حاوی توهین، تهمت، افترا یا واژگان نامناسب تأیید نخواهند شد.
نظر شما میتواند شروع یک گفتوگوی سازنده باشد.