کوه کلنگ؛ گره جدید پرونده هسته‌ای ایران/ آیا آمریکا توان حمله به این تأسیسات را دارد؟

همزمان با افزایش تنش‌ها میان تهران و واشنگتن، تأسیسات زیرزمینی «کوه کلنگ» در نزدیکی نطنز بار دیگر در کانون توجه رسانه‌ها و تحلیلگران قرار گرفته است.

برخی گزارش‌ها و اظهارات اخیر، این سایت را به یکی از مهم‌ترین نقاط اختلاف در پرونده هسته‌ای ایران تبدیل کرده‌اند.

بر اساس گزارشی که اندیشکده تهران منتشر کرده، تأسیسات کوه کلنگ در عمق بیش از ۱۰۰ متری زمین و در نزدیکی مجتمع هسته‌ای نطنز قرار دارد. گفته می‌شود این مجموعه پس از حادثه سال ۱۳۹۹ در سایت مونتاژ سانتریفیوژ نطنز ساخته شده و از نظر وسعت، یکی از بزرگ‌ترین تأسیسات زیرزمینی شناخته‌شده ایران به شمار می‌رود.

در این گزارش آمده است که آمریکا و اسرائیل درباره نوع فعالیت‌های انجام‌شده در این مجموعه ابراز نگرانی کرده‌اند و مدعی هستند اطلاعات محدودی از آنچه در این سایت جریان دارد، در اختیار دارند. همچنین برخی رسانه‌های غربی ادعا کرده‌اند که بخشی از تجهیزات و ذخایر مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران به این مجموعه منتقل شده است؛ ادعاهایی که ایران پیش‌تر آنها را رد کرده است.

تحلیل منتشرشده سه سناریو را برای مواجهه احتمالی آمریکا با این تأسیسات مطرح می‌کند؛ نخست، تلاش برای حل‌وفصل موضوع از مسیر دیپلماسی و توافق، دوم اجرای عملیات ویژه و سوم حملات هوایی به ورودی‌ها و تأسیسات سطحی با هدف مختل کردن فعالیت‌ها.

با این حال، نویسنده گزارش معتقد است که تسلیحات متعارف آمریکا، از جمله بمب‌های سنگرشکن موجود، برای تخریب کامل تأسیساتی با این میزان عمق کافی نیستند. از همین رو، برخی تحلیل‌ها به صورت فرضی احتمال استفاده از تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی را نیز مطرح کرده‌اند؛ گزینه‌ای که به دلیل پیامدهای سیاسی، حقوقی و بین‌المللی، بسیار پرهزینه و بعید ارزیابی می‌شود.

در مجموع، این گزارش نتیجه می‌گیرد که تأسیسات کوه کلنگ به دلیل موقعیت، ساختار و ابهام درباره فعالیت‌های آن، می‌تواند در ماه‌های آینده به یکی از مهم‌ترین محورهای تنش و مذاکرات مرتبط با پرونده هسته‌ای ایران تبدیل شود.