پیشبینی ۳ سناریو برای آینده تفاهم ایران و آمریکا / تمدید مذاکرات، فروپاشی یا توافق نهایی؟
عبدالوهاب فراتی در یادداشتی که روزنامه اطلاعات منتشر کرد، به تحلیل تفاهم ۶۰ روزه ایران و آمریکا پرداخته و سه سناریو را برای آینده پیشرو ترسیم کرده است.
تفاهمنامه ۱۴ بندی؛ پذیرش واقعیتهای میدان
نویسنده این یادداشت با اشاره به تفاهمنامه ۱۴ بندی که در حاشیه اجلاس G۷ امضا شد، مینویسد: این سند بیش از آنکه یک توافق سیاسی باشد، یک پذیرش واقعیتهای میدان از سوی هر دو طرف است. این سند یک چارچوب ۶۰ روزه برای مذاکرات بیشتر فراهم میکند، نه یک توافق نهایی. بندهای کلیدی آن شامل تعهد به پایان عملیات نظامی، بازگشایی تنگه هرمز، تعهد ایران به کاهش غنای مواد غنیشده، و تعهد آمریکا به لغو تحریمهاست.
نکته کلیدی: مسئله هستهای بهطور کامل حل نشده و به مذاکرات آینده موکول شده است.
پیامدهای مثبت تفاهم
۱. توقف درگیری نظامی مستقیم که برای آمریکا تاکنون بیش از ۱۳۲ میلیارد دلار هزینه داشته است.
۲. تثبیت مدیریت تنگه هرمز به عنوان یک حق و اهرم دائمی برای ایران؛ عبور رایگان کشتیها صرفاً برای ۶۰ روز تضمین شده است و بحث دریافت عوارض به یک مذاکره رسمی تبدیل شده است.
۳. تعهد آمریکا به لغو همه انواع تحریمها (نه فقط تحریمهای هستهای) و خودداری از مداخله در امور داخلی ایران.
۴. ایران برخلاف برجام، از موضع ضعف وارد مذاکره نشده و توانسته هزینههای سنگین جنگ را به دوش آمریکا بیندازد.
نقاط آسیبپذیری تفاهم
اسرائیل بزرگترین تهدید برای این تفاهم است؛ این کشور بخشی از توافق نیست و حملات خود در لبنان را ادامه میدهد.
عدم اعتماد عمیق میان طرفین؛ ترامپ گفته که اگر در ۶۰ روز توافق نشود، «به بمباران برمیگردیم» و در ایران نیز هرگونه مصالحه هستهای میتواند توسط مخالفان به عنوان «تسلیم پس از پیروزی» تفسیر شود.
سه سناریو برای آینده پس از ۶۰ روز
| سناریو | احتمال | توضیح |
|---|---|---|
| اول | بیش از ۵۰٪ | تمدید مذاکرات برای مدیریت تنش و خرید زمان |
| دوم | ۳۰ تا ۴۰٪ | فروپاشی تفاهم و بازگشت به تنشهای محدود (جنگ تمامعیار کماحتمالترین گزینه) |
| سوم | کمتر از ۲۰٪ | دستیابی به توافق نهایی (که حتی در آن صورت نیز صلحی پایدار شکل نخواهد گرفت) |
جمعبندی و هشدار کلیدی
نویسنده در جمعبندی تأکید کرده است: «تفاهم کنونی نه پیروزی قاطع است و نه فریب ساده. ایران از یک دولت تحتتحریم به بازیگری تبدیل شده که آمریکا را پای میز مذاکره کشانده، اما دستاوردها شکننده و موقت است. ۶۰ روز آینده، آغاز فصلی جدید در رقابت طولانیمدت دو کشور در منطقه خاکستری خواهد بود.»
بزرگترین تهدید فراروی ایران
فراتی با تأکید بر این نکته مینویسد: «بزرگترین تهدید فراروی ایران، نه نیات ترامپ که اختلافات داخلی است. دوقطبیسازی و تخریب تیم مذاکرهکننده، دقیقاً خدمتی است که دشمن از ما انتظار دارد. حال که میدان بستر دیپلماسی را فراهم کرده، همهی جریانها باید با نگاه ملی از تیم مذاکرهکننده حمایت کنند؛ چراکه اختلاف، پیروزی میدان را به شکست در میز مذاکره بدل میکند.»
روزنامه اطلاعات
