وعده خودروسازان سر خرمن ماند؛ قیمت‌ها بالا رفت، تولید سقوط کرد

بازتاب– با وجود وعده‌های مکرر مدیران صنعت خودرو مبنی بر افزایش تولید پس از اعمال افزایش قیمت خودرو، آمارهای ماهانه نشان می‌دهد که این وعده‌ها همچنان در حد شعار باقی مانده‌اند. بررسی داده‌های تولید در آذرماه نشان می‌دهد که گروه خودروسازی سایپا تنها توانسته است تولید خود را ۱۳۹۸ دستگاه افزایش دهد، در حالی که گروه ایران‌خودرو با کاهش تولید ۳۳۰۰ دستگاهی روبرو شده است.

بر اساس داده‌های گزارش ماهانه خودروسازان که فرهیختگان آن را منتشر کرده، تولید ایران‌خودرو در 9 ماهه نخست سال 1403 به 375 هزار و 615 دستگاه رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش نزدیک به 21 هزار دستگاهی (5.2 درصد) را نشان می‌دهد. همچنین تولید این خودروساز نسبت به تولید 9ماهه سال 1401 نیز با افت 10 هزار و 200 دستگاهی مواجه بوده است.

وضعیت تولید در گروه سایپا اما کمی متفاوت است. این گروه خودروسازی اعلام کرده است که در 9 ماهه امسال مجموعاً 371 هزار و 397 دستگاه خودرو در شرکت‌های تابعه سایپا شامل پارس‌خودرو، زامیاد و سایپا دیزل تولید کرده است. این میزان تولید نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد 3.5 درصدی (معادل 12 هزار و 563 دستگاه) داشته و از تولید 9 ماهه سال 1401 حدود 23.5 هزار دستگاه (6.8 درصد) بیشتر است.

این آمار در حالی منتشر می‌شود که افزایش قیمت خودرو در ماه‌های اخیر بهانه‌ای برای رشد تولید و عرضه عنوان شده بود. مدیران صنعت خودرو تأکید داشتند که با اصلاح قیمت‌ها، توانایی افزایش ظرفیت تولید و پاسخ به تقاضای بازار فراهم خواهد شد. اما آنچه اکنون مشاهده می‌شود، عدم همخوانی عملکرد تولیدکنندگان با این ادعاها است.

در همین راستا، مدیرعامل ایران‌خودرو در آذرماه از پیش‌بینی درآمد سه هزار میلیارد تومانی از افزایش قیمت‌ها خبر داد و اعلام کرد که این منابع برای تقویت تولید قطعات و جهش در تولید خودرو استفاده خواهد شد. با این حال، آمار تولید نشان می‌دهد که تولید این گروه از 46 هزار دستگاه در اردیبهشت به 38 هزار و 845 دستگاه در آذرماه رسیده است، که کمترین میزان تولید در سال‌های اخیر است. این در حالی است که در آذرماه سال گذشته تولید بیش از 50 هزار دستگاه بود، که کاهش چشمگیری را در آمار تولید نشان می‌دهد.

کارشناسان اقتصادی معتقدند که مشکلات ساختاری در صنعت خودرو، از جمله بهره‌وری پایین، فساد و رانت گسترده و مدیریت ناکارآمد، مانع از تحقق وعده‌های افزایش تولید شده است. علاوه بر این، برخی بر این باورند که نبود نظارت کافی بر عملکرد خودروسازان و ضعف در سیاست‌گذاری صنعتی، زمینه‌ساز این وضعیت نابسامان شده است.

بالطبع مصرف‌کنندگان نیز از وضعیت کنونی بازار خودرو ناراضی هستند. افزایش قیمت‌ها در حالی رخ داده که نه کیفیت خودروها بهبود یافته و نه عرضه آن‌ها در بازار افزایش پیدا کرده است. این موضوع باعث شده که فشار اقتصادی بیشتری به خانوارها وارد شود، چرا که آنها مجبورند برای خرید خودروهای با کیفیت پایین‌تر، هزینه‌های بیشتری پرداخت کنند. بسیاری از خریداران اعتقاد دارند که وعده‌های مدیران خودروسازی فقط بهانه‌ای برای توجیه افزایش قیمت‌هاست و در حقیقت، مشکلات اساسی صنعت خودرو همچنان بدون هیچ اقدام جدی و کارساز باقی مانده است. در این شرایط، مصرف‌کنندگان احساس می‌کنند که مسئولین فقط به دنبال حفظ وضعیت موجود و افزایش سود خود هستند، بدون آنکه تغییری در شرایط واقعی بازار و کیفیت محصولات ایجاد کنند.