هشدار جدی وزارت بهداشت درباره ماریجوانا و ویپ
دکتر محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، در نشست «پیشگیری از اعتیاد و ارتقای سلامت روان» که به مناسبت هفته مبارزه با مواد مخدر برگزار شد، با اشاره به گسترش برنامههای پیشگیری از اعتیاد در سالهای اخیر، به تشریح باورهای غلط رایج در میان جوانان پرداخت.
باورهای نادرست درباره مواد مخدر و دخانیات
شالبافان تصریح کرد: تصوراتی مانند اینکه «گل» اعتیادآور نیست، ویپ فقط بخار آب است، مصرف تفننی همیشه قابل کنترل است، افراد موفق معتاد نمیشوند یا مواد محرک موجب افزایش موفقیت تحصیلی میشوند، هیچیک مبنای علمی ندارد و از جمله باورهای نادرستی است که باید اصلاح شود.
وی ادامه داد: بازنمایی مسئولانه مصرف مواد باید مبتنی بر واقعیت باشد و علاوه بر پیامدهای جسمی و روانی اعتیاد، آسیبهای خانوادگی و اجتماعی، دشواریهای درمان و امکان بهبودی را نیز بهصورت واقعبینانه منعکس کند.
نقش رسانهها در شکلگیری باورهای جامعه
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه یکی از مهمترین چالشهای امروز، نقش رسانهها در موضوع پیشگیری از اعتیاد است، گفت: نوجوانان و جوانان بسیاری نخستین آشنایی خود با مواد مخدر، الکل و دخانیات را از طریق شبکههای اجتماعی، فضای مجازی و برخی آثار نمایشی به دست میآورند و همین موضوع نگرش آنان نسبت به مصرف مواد را شکل میدهد.
وی افزود: رسانهها میتوانند هنجارهای اجتماعی را تغییر دهند، ادراک خطر را کاهش دهند و حتی آمادگی نوجوانان برای تجربه نخستین مصرف را افزایش دهند. مهمترین آسیب امروز، عادیسازی مصرف مواد است؛ به گونهای که در برخی فیلمها و سریالها، مصرف مواد رفتاری عادی، کمخطر و بخشی از سبک زندگی افراد موفق به تصویر کشیده میشود.
آمار برنامههای پیشگیرانه وزارت بهداشت
شالبافان با بیان اینکه برنامه «تقویت بنیان خانواده» کودکان و نوجوانان ۱۰ تا ۱۴ ساله و خانوادههای آنان را هدف قرار داده است، افزود: بیش از یک میلیون و ۴۷۱ هزار نفر در قالب این برنامه آموزش دیدهاند، بیش از دو میلیون و ۱۵۰ هزار نفر در برنامه «نوجوان سالم»، حدود ۳۵۰ هزار نفر در برنامه «خانواده توانا» تحت پوشش آموزشهای پیشگیرانه قرار گرفتهاند.
همکاری رسانهها و نظام سلامت برای پیشگیری
شالبافان نقش مراکز جامع سلامت، مراکز سراج و مراکز مشاوره دانشجویی را در اصلاح برداشتهای نادرست جامعه بسیار مهم دانست و گفت: حتی دانشجویان علوم پزشکی نیز به آموزشهای تخصصی در زمینه پیشگیری از اعتیاد نیاز دارند، زیرا تصور مصون بودن آنان در برابر اعتیاد، یک باور نادرست است.
وی از روانشناسان، مشاوران و کارشناسان سلامت روان خواست از ظرفیت رسانهها برای افزایش آگاهی عمومی استفاده کنند و افزود: اطلاعرسانی درباره اعتیاد باید بر پایه شواهد علمی باشد؛ نه با ایجاد ترس و انگ اجتماعی و نه با عادیسازی مصرف. رسانهها با عمل مسئولانه میتوانند نقش مؤثری در ارتقای سلامت و پیشگیری از اعتیاد در جامعه ایفا کنند.
وزارت بهداشت با تأکید بر لزوم اصلاح باورهای نادرست و نقش کلیدی رسانهها در این مسیر، از همه دستگاههای فرهنگی و آموزشی خواسته است تا در جهت پیشگیری از اعتیاد و ارتقای سلامت روان جامعه گام بردارند.
