شکست خودروسازان آلمانی در چین؛ فولکسواگن و بیامو چگونه بازی را به BYD باختند؟
بازتاب–دورانی که نشان فولکسواگن، مرسدسبنز یا بیامو برای تضمین فروش یک خودرو در چین کافی بود، بهسرعت به پایان نزدیک میشود. تازهترین آمار فروش سه خودروساز بزرگ آلمانی نشان میدهد بازار چین، که سالها یکی از مهمترین منابع سود خودروسازان اروپایی بود، اکنون به یکی از دشوارترین میدانهای رقابت برای آنها تبدیل شده است.
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی شرکتها، فروش فولکسواگن، مرسدسبنز و بیامو در فاصله آوریل تا ژوئن ۲۰۲۶ در چین دستکم ۳۰ درصد کاهش یافته است. در این میان، فولکسواگن با افت ۳۶.۶ درصدی، شدیدترین کاهش را تجربه کرد. فروش جهانی این گروه نیز در سهماهه دوم ۸.۶ درصد پایین آمد و به کمتر از ۲.۱ میلیون دستگاه رسید. بیامو نیز کاهش نزدیک به ۳۰ درصدی در چین و افت ۴.۹ درصدی تحویل جهانی را گزارش کرد.
بازار خودروی چین در ماههای اخیر شرایط مساعدی نداشته است. فروش خودروهای سواری در این کشور در ژوئن برای نهمین ماه متوالی کاهش یافت و با افت ۲۳.۴ درصدی نسبت به سال قبل به حدود ۱.۶۲ میلیون دستگاه رسید. بااینحال، کاهش بیش از ۳۰ درصدی فروش برندهای آلمانی نشان میدهد مشکل آنها فقط کوچکشدن بازار نیست؛ بلکه بخشی از سهم خود را نیز به رقبای محلی واگذار کردهاند.
خودروسازان آلمانی سالها با تکیه بر کیفیت مهندسی، پیشرانههای درونسوز قدرتمند، اعتبار برند و شبکه گسترده فروش در چین حضور داشتند. اما بازار چین سریعتر از پیشبینی آنها از خودروهای بنزینی به سمت محصولات برقی، پلاگینهیبرید و خودروهای هوشمند حرکت کرد.
در این بازار جدید، توانایی تولید یک موتور بنزینی کممصرف یا طراحی کابینی با مواد باکیفیت دیگر مزیت کافی محسوب نمیشود. خریدار چینی انتظار دارد خودرو به نمایشگرهای پیشرفته، دستیار صوتی کارآمد، سامانههای کمکراننده، ارتباط دائمی با اینترنت، بهروزرسانی نرمافزاری و هماهنگی با اکوسیستم دیجیتال او مجهز باشد.
برگ برنده خودروسازان چینی
شرکتهایی مانند BYD، جیلی، چری، لی اتو، اکسپنگ و نیو صرفاً خودروهای ارزانتر تولید نمیکنند. آنها محصولاتی را عرضه کردهاند که از ابتدا برای نیازها و عادتهای کاربران چینی طراحی شدهاند.
سرعت توسعه محصول یکی از مهمترین مزیتهای این شرکتهاست. درحالیکه طراحی و عرضه یک مدل جدید در خودروسازان سنتی ممکن است چند سال طول بکشد، برخی شرکتهای چینی در فاصلهای کوتاهتر نسخههای جدید، فیسلیفتها و بهروزرسانیهای نرمافزاری را وارد بازار میکنند.
از سوی دیگر، رقابت شدید میان برندهای چینی آنها را وادار کرده است امکانات بیشتر، برد حرکتی بالاتر، باتریهای ارزانتر و فناوریهای دیجیتال پیشرفتهتری را با قیمت رقابتی عرضه کنند. در چنین شرایطی، بخشی از محصولات آلمانی از نگاه مشتری چینی گرانتر، کندتر و از نظر نرمافزاری قدیمیتر به نظر میرسند.
تحقیقات تازه درباره گسترش خودروهای برقی در چین نیز نشان میدهد افزایش کیفیت محصول، تنوع مدلها و کاهش هزینه باتری از مهمترین عوامل رشد بازار خودروهای برقی این کشور بودهاند؛ عواملی که شرکتهای بومی سریعتر از خودروسازان سنتی از آنها استفاده کردهاند.
فولکسواگن هنوز به خودروهای بنزینی وابسته است
یکی از مشکلات فولکسواگن در چین، وابستگی بخش بزرگی از فروش این شرکت به خودروهای درونسوز است. سهم خودروهای برقی از بازار چین افزایش یافته، اما حضور فولکسواگن در این بخش هنوز با قدرت برندهای محلی قابل مقایسه نیست.
این شرکت در ماههای گذشته عرضه خودروهای برقی توسعهیافته در چین را سرعت بخشیده و اعلام کرده است محصولات محلی جدید با استقبال اولیه روبهرو شدهاند؛ اما این اقدامات هنوز نتوانستهاند افت عمومی فروش را جبران کنند. تحلیلگران نیز معتقدند رقابت در بازاری که شرکتهای چینی با سرعت بسیار بالا محصول تولید میکنند، برای خودروسازان سنتی بسیار دشوار شده است.
فولکسواگن همزمان برنامهای برای کاهش پیچیدگی ساختار خود، کمکردن تعداد مدلها و اصلاح ظرفیتهای تولیدی آغاز کرده است. افت فروش برند اصلی فولکسواگن، آئودی و پورشه نشان میدهد فشار بازار چین فقط یک برند یا یک کلاس قیمتی را هدف قرار نداده است.
بیامو و مرسدس هم مصون نماندند
برندهای لوکس آلمانی برای سالها از رشد طبقه متوسط و ثروتمند چین سود بردند، اما اکنون خودروسازان چینی وارد بخش خودروهای لوکس و نیمهلوکس نیز شدهاند.
محصولات جدید چینی با کابینهای مجهز، نمایشگرهای بزرگ، صندلیهای پیشرفته، سامانههای سرگرمی و قوای محرکه برقی قدرتمند، بخشی از مشتریانی را جذب کردهاند که پیشتر انتخاب طبیعی آنها بیامو یا مرسدسبنز بود.
بیامو در کمتر از سه سال چند بار درباره اثر شرایط چین بر سودآوری خود هشدار داده است. این شرکت اکنون علاوه بر کاهش فروش، با فشار برای کاهش هزینهها و سرعتبخشیدن به عرضه محصولات اختصاصی بازار چین روبهروست.
چین از بازار داخلی به سکوی صادراتی تبدیل میشود
همزمان با کاهش فروش داخلی، صادرات خودروی چین در ژوئن ۲۰۲۶ بیش از ۸۲ درصد افزایش یافت و به حدود ۸۸۲ هزار دستگاه رسید. این آمار نشان میدهد خودروسازان چینی برای جبران رکود بازار داخلی، حضور در بازارهای خارجی را با سرعت بیشتری دنبال میکنند.
افزایش صادرات میتواند رقابت را برای خودروسازان اروپایی در خارج از چین نیز دشوارتر کند. شرکتهای چینی اکنون نهتنها در بازارهای درحالتوسعه، بلکه در اروپا، خاورمیانه، آمریکای لاتین، آسیای مرکزی و بخشهایی از جنوب شرق آسیا به دنبال افزایش سهم خود هستند.
پایان برتری خودکار برندهای قدیمی
افت فروش خودروسازان آلمانی در چین به معنای پایان فولکسواگن، مرسدسبنز یا بیامو نیست. این شرکتها همچنان از سرمایه، دانش مهندسی، شبکه جهانی و اعتبار بالایی برخوردارند. اما بازار چین نشان داده است سابقه طولانی و نشان تجاری مشهور، موفقیت در عصر خودروهای هوشمند را تضمین نمیکند.
رقابت تازه صنعت خودرو دیگر فقط بر سر موتور، گیربکس و کیفیت مونتاژ نیست؛ نرمافزار، داده، باتری، سرعت توسعه محصول و شناخت رفتار کاربران به همان اندازه اهمیت یافتهاند. خودروسازان آلمانی هنوز فرصت بازگشت دارند، اما برای این کار باید سریعتر از ساختارهای سنتی خود حرکت کنند.
