زنگ خطر جمعیتی در ایران/ تولد نوزادان به کمترین میزان در ۷۰ سال اخیر رسید

آمارهای جدید از روند جمعیتی ایران نشان می‌دهد تعداد تولدها در سال ۱۴۰۴ به پایین‌ترین سطح خود در هفت دهه گذشته رسیده؛ اتفاقی که از تغییرات عمیق در ساختار جمعیتی کشور حکایت دارد.

به گزارش فارس، بررسی روند ۷۰ ساله زاد و ولد در ایران نشان می‌دهد کشوری که در دهه ۱۳۶۰ سالانه بیش از دو میلیون و ۴۰۰ هزار تولد را تجربه می‌کرد، اکنون با کاهش مستمر موالید و ثبت کمترین تعداد تولد در این بازه زمانی مواجه شده است.

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰، به‌دلیل نرخ بالای باروری، خانواده‌های پرجمعیت و ساختار سنتی جامعه، شمار موالید روندی صعودی داشت و در سال‌های ابتدایی دهه ۱۳۶۰ به اوج تاریخی خود رسید. متولدان این دوره همان نسل پرجمعیت «دهه‌شصتی‌ها» هستند که بزرگ‌ترین موج جمعیتی تاریخ معاصر ایران را تشکیل دادند.

اما از میانه دهه ۱۳۶۰، روند افزایش موالید متوقف شد و منحنی زاد و ولد به‌تدریج نزولی شد. اجرای سیاست‌های کنترل جمعیت، کاهش نرخ باروری، گسترش شهرنشینی، افزایش سطح تحصیلات و تغییر سبک زندگی از مهم‌ترین عوامل این تغییر عنوان می‌شود.

در دهه ۱۳۷۰، با اجرای سیاست «فرزند کمتر، زندگی بهتر»، تعداد تولدها با سرعت قابل توجهی کاهش یافت و ایران یکی از سریع‌ترین افت‌های نرخ باروری در جهان را تجربه کرد. این روند در دهه ۱۳۸۰ تا حدی به ثبات رسید و شمار موالید در محدوده یک تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار تولد در سال نوسان داشت.

در نیمه نخست دهه ۱۳۹۰، ورود متولدان پرشمار دهه ۶۰ به سن ازدواج و فرزندآوری باعث افزایش موقت تعداد تولدها شد، اما این روند دوام نیاورد و از سال ۱۳۹۵ به بعد، کاهش موالید با شیب بیشتری ادامه یافت.

کارشناسان عواملی همچون کاهش نرخ ازدواج، افزایش سن فرزندآوری، مشکلات اقتصادی، تغییر نگرش خانواده‌ها نسبت به تعداد فرزندان و افت نرخ باروری را از مهم‌ترین دلایل ادامه این روند می‌دانند.

بر اساس این گزارش، ثبت کمترین میزان تولد در سال ۱۴۰۴ تنها به معنای کاهش تعداد نوزادان نیست، بلکه هشداری درباره تغییر ساختار جمعیتی کشور و افزایش چالش‌هایی مانند سالمندی جمعیت، کاهش نیروی کار و کوچک‌تر شدن نسل‌های آینده محسوب می‌شود.

با وجود اجرای سیاست‌های تشویقی برای افزایش فرزندآوری در سال‌های اخیر، آمارها نشان می‌دهد این برنامه‌ها تاکنون نتوانسته‌اند روند نزولی زاد و ولد را متوقف کنند؛ موضوعی که آینده جمعیتی ایران را به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های پیش‌رو تبدیل کرده است.