روابط ایران و کردستان عراق پس از رفراندوم به کدام سو می‌رود؟

پس از حواشی ناشی از رفراندوم استقلال کردها در تاریخ ‏‏25 سپتامبر، دولت منطقه ای کردستان و ایران در حال تقویت روابط هستند‎.‎

المانیتور در مقاله ای به موضوع روابط کردهای عراق و جمهوری اسلامی ایران پرداخته است.‏

در این مقاله می خوانیم: پس از حواشی ناشی از رفراندوم استقلال کردها در تاریخ ‏‏25 سپتامبر، دولت منطقه ای کردستان و ایران در حال تقویت روابط هستند‎.‎

کردهای عراق به تهران اطمینان داده اند که آنها به گروه های مخالف کرد اجازه نمی دهند حملات فرامرزی را در کردستان ‏عراق، به نمایش بگذارند و بین روابط اربیل و تهران تنش ایجاد کنند . چرا که این موضوع پس از رفراندوم بحث بر انگیز 25 ‏سپتامبر بیش از هر زمان دیگر برای شکست سیاست های عراق در منطقه خطرآفرین خواهد بود .‏

شاید بر همین اساس هم باشد که علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در تاریخ 21 ژانویه در گفتگو با رسانه ها ‏اعلام کرد ” ما نمی توانیم این واقعیت را که بعضی گروه های ضد انقلابی از سرزمین های کردنشین برای کشتن سربازان و ‏شهروندان خود استفاده می کنند تحمل کنیم، گرچه مناطق تحت کنترل دولت مرکزی مد نظر ما نیست . “‏

به گزارش «انتخاب»در پی برگزاری همه پرسی ماه سپتامبر، دولت منطقه ای کردستان موسوم به ‏KRG ‎‏ در معرض یک انفجار اقتصادی و فشار ‏سیاسی همه جانبه قرار گرفت. مقامات‎ KRG ‎در حال تلاش برای اصلاح روابط خود با بغداد و کشورهای همسایه، از جمله ایران ‏هستند . اهمیت ایران از این جهت است که این کشور ، یک بازیگر کلیدی با مرزی وسیع با منطقه کردستان است که نفوذ فراوانی ‏نیز در بغداد دارد .‏

مقام های ارشد هر دو منطقه کردستان عراق و ایران طی جلساتی در تهران گام های مثبتی به سمت پذیرش ‏KRG‏ به عنوان یک ‏دولت شریک و مسئول در منطقه برداشته اند. بر اساس یافته های پایگاه خبری المانیتور، هیئت رهبری بارزانی به وضوح به ‏ایرانیان توضیح داده است که وابستگی بیش از حد آنها به ترکیه و غرب ، از جمله آمریکایی ها ، در سال های گذشته نابجا بوده و ‏اکنون از خط مشی های خود برای اتحاد با ایران و عراق استفاده خواهند کرد . ‏

ایران در جریان برگزاری انتخابات 25 سپتامبر، به همه احزاب کرد در مورد برگزاری رفراندوم هشدار داد . هشداری که البته ‏در آن دوره گوش شنوایی نداشت . اما تهران به طور مستقیم و غیر مستقیم تمام تلاش خود را به کار بست تا کردها را متوجه ‏شرایط ناگوار منطقه کند . از سوی دیگر اغلب گذرگاه های مرزی در خلیج فارس را به عنوان یک شاهرگ حیاتی در اختیار دولت ‏مرکزی عراق قرار داد تا کنترل اغلب مناطق مهم و به ویژه مناطق کرد نشین را در اختیار بگیرد . این اقدامات باعث شد روزانه ‏‏30 هزار بشکه نفت در منطقه تولید شود که تقریبا نیمی از کل درآمد دولت کردستان را تامین می کند . ‏

رفتار پذیرا و مثبتی که ایرانیان نسبت به نمایندگان کردی ارائه می دهند، نشان می دهد ، روند تنبیهی تهران علیه کردها تمام شده ‏است. با این حال ایران قبل از پذیرش نماینده کردها در تهران موفق به کسب پیروزی مهم دیگری علیه کردهای عراق شد‎.‎

گفته می شود که ایران به شدت نگران امنیت مرز غربی خود با کردستان عراق و فعالیت های خصمانه برخی کشورهای منطقه ‏است و در نتیجه از تمامی ابزارها برای گسترش اطلاعات مفید خود در منطقه استفاده می کند. طی دهه 90 ایران بارها با تجاربی ‏ناگوار و ناخوشایند در خصوص کردهای منطقه مرزی رو به رو بوده است. برای مثال زمانی که در سال 1992 کردها استقلال ‏خود را به رسمیت شناختند و چندین گروه مخالف کرد با هزاران نفر از نیروهای‎ ‎پیشمرگه در این منطقه مستقر شدند و برای چند ‏دهه با نیروهای نظامی و مرزی ایران چالش داشتند. ‏

اما با توجه به وضعیت اقتصادی وخیم در کردستان عراق که‎ KRG ‎را به سمت ورشکستگی برده است ، به نظر می رسد کردهای ‏عراقی ها گزینه ای به جز این ندارند که به ایران در مورد امنیت مناطق مرزی اعتقاد داشته باشند . موضوعی که شمخانی از آن ‏به عنوان ” خط قرمز جمهوری اسلامی ایران ” یاد می کند.‏
‏

به نظر می رسد که اربیل و تهران موافقت کرده اند که بر اساس توافقنامه های امنیتی قبلی در منطقه مرزی خود همکاری کنند ، ‏گرچه اجرای درست این طرح به واکنش احزاب کردی که در کردستان عراق حضور دارند بستگی مستقیم دارد . ‏