بازار سیاه دارو به فضای آنلاین رسید

گزارشی تازه درباره فروش اینترنتی دارو در ایران از اختلاف قابل توجه میان قیمت رسمی برخی داروها و مبالغ اعلام‌شده در بعضی پلتفرم‌های آنلاین و همچنین ابهام درباره هویت داروخانه تأمین‌کننده خبر می‌دهد؛ موضوعی که بار دیگر ضرورت نظارت جدی‌تر بر فرآیند دارورسانی آنلاین را پررنگ تر کرده است.

به گزارش ۵۵ آنلاین، خرید اینترنتی دارو که با هدف تسهیل دسترسی بیماران و کاهش رفت‌وآمد به داروخانه‌ها توسعه یافته، در برخی موارد با مشکلاتی مانند قیمت‌گذاری غیرشفاف، مشخص نبودن داروخانه تأمین‌کننده و دشواری پیگیری شکایت کاربران مواجه شده است. این رسانه می‌گوید در تهیه گزارش خود شماری از سفارش‌ها، فاکتورها و اطلاعات مربوط به داروخانه‌ها را بررسی کرده است.

یکی از نمونه‌های مورد اشاره، مربوط به داروی تزریقی «پرولیا» است. رسول نظری‌فرد، مؤسس و مسئول فنی داروخانه بیماران خاص، پیش‌تر قیمت این دارو را حدود ۱۲ میلیون تومان اعلام کرده بود، در حالی که به گفته او برای همین دارو در برخی پلتفرم‌ها قیمت‌های ۴۵ تا ۵۵ میلیون تومان مشاهده شده است. این اختلاف قیمت، پرسش‌هایی درباره منشأ تأمین داروهای کمیاب و نحوه تعیین قیمت آنها ایجاد کرده است.

بخش دیگری از گزارش ۵۵ آنلاین به شفاف نبودن هویت داروخانه فروشنده اختصاص دارد. بر اساس این گزارش در برخی موارد ممکن است کاربر به‌سادگی نتواند تشخیص دهد دارو از کدام داروخانه تأمین شده، مسئول فنی آن چه کسی است و قیمت اعلام‌شده بر چه مبنایی محاسبه شده است. چنین ابهامی برای کالایی که مستقیماً با سلامت مصرف‌کننده ارتباط دارد، اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

این در حالی است که طبق ماده ۱۹ قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی، دارو باید مطابق قیمت رسمی مصرف‌کننده عرضه شود. همچنین مقام‌های سازمان غذا و دارو پیش‌تر نسبت به فروش دارو با قیمت‌های چندبرابری در فضای آنلاین هشدار داده‌اند.

ابهام دیگر به نقش حقوقی پلتفرم‌ها بازمی‌گردد. مقررات موجود عمدتاً نقش سکوهای اینترنتی را در حوزه حمل و دارورسانی تعریف کرده و خرید، فروش و انبار دارو توسط خود پلتفرم را مجاز نمی‌داند. بنابراین اگر پلتفرم فروشنده نیست، باید برای بیمار روشن باشد که داروخانه فروشنده کدام است، قیمت را چه کسی تعیین می‌کند و مسئولیت رسیدگی به گران‌فروشی احتمالی برعهده چه نهادی است.

این گزارش هشدار می‌دهد که فقدان شفافیت در قیمت، فروشنده و زنجیره تأمین می‌تواند بازار سنتی و غیررسمی دارو را در قالبی جدید و این‌بار پشت صفحه تلفن همراه بازتولید کند؛ مسئله‌ای که پاسخ روشن نهادهای ناظر و ایجاد امکان رهگیری کامل دارو از داروخانه تا بیمار را ضروری می‌کند.