آیا پاکستان می‌تواند قفل مذاکرات ایران و آمریکا را باز کند؟

عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان روز دوشنبه در رأس هیأتی رسمی وارد تهران شد و مقام‌های دو کشور درباره روابط دوجانبه و شرایط امنیتی منطقه گفت‌وگو کردند. وزارت امور خارجه این سفر را بخشی از تلاش پاکستان برای کمک به صلح و ثبات منطقه معرفی کرده است.

بازتاب– عاصم منیر در ماه‌های اخیر چند بار به تهران آمده و پاکستان یکی از معدود کشورهایی بوده که توانسته کانال تماس خود را هم با ایران و هم با آمریکا حفظ کند. رویترز نیز گزارش داده است که طرف پاکستانی پس از دور تازه گفت‌وگوها از «پیشرفت قابل توجه» در مذاکرات با تهران سخن گفته و موضوعاتی مانند جلوگیری از تشدید تنش و وضعیت تردد در تنگه هرمز در دستور کار قرار داشته است.

با این حال فاصله میان میانجی‌گری و رسیدن به توافق همچنان زیاد است. تجربه ماه‌های گذشته نشان داده هر بار که مذاکرات به نقطه‌ای حساس نزدیک شده، مجموعه‌ای از اختلافات امنیتی، اقتصادی و هسته‌ای روند گفت‌وگو را کند کرده است. از سوی دیگر هم‌زمانی سفر فرمانده ارتش پاکستان با اعلام بسته جدید فشار اقتصادی آمریکا باعث شده مأموریت اسلام‌آباد دشوارتر شود. تهران می‌گوید مذاکره تحت فشار نمی‌تواند یک روند پایدار ایجاد کند و واشنگتن نیز به دنبال گرفتن امتیازهای عملی از ایران است.

با وجود این موانع، پاکستان همچنان مزیتی دارد که بسیاری از میانجی‌های دیگر فاقد آن هستند. اسلام‌آباد با تهران روابط امنیتی و مرزی گسترده دارد و هم‌زمان ارتباط نظامی و سیاسی عمیقی با واشنگتن حفظ کرده است. اگر مذاکرات آینده بتواند به توافق‌های محدود و قابل اندازه‌گیری، مانند کاهش تنش در خلیج فارس یا ایجاد سازوکارهای عملی برای اجرای تفاهم‌های پیشین برسد، نقش پاکستان پررنگ‌تر خواهد شد. در مقابل اگر تحریم‌ها و تهدیدهای متقابل افزایش پیدا کند، سفر منیر نیز ممکن است به یکی دیگر از تلاش‌های دیپلماتیکی تبدیل شود که نتوانسته شکاف اصلی میان تهران و واشنگتن را پر کند.