گروسی اعلام کرد: آژانس به دنبال نقش در توافق هستهای ایران و آمریکا
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد که این نهاد آماده راستیآزمایی هرگونه توافق هستهای احتمالی میان ایالات متحده و ایران است. او تأکید کرد که در صورت دستیابی به چنین توافقی، نظارت و راستیآزمایی نقشی محوری ایفا خواهد کرد.
اظهارات گروسی در جمع خبرنگاران
خبرگزاری یونهاپ گزارش داد که گروسی روز گذشته در حاشیه سمیناری که توسط آژانس برای خبرنگاران رسانههای جهانی ترتیب داده شده بود، گفت: «مهمترین مسئله برای آژانس، راستیآزمایی است و این که ما بخشی از راهکار باشیم، تشریفاتی بسیار مهم و ضروری است.»
او افزود: «وقتی آنها بر سر چیزی توافق کنند و از ما بخواهند راستیآزمایی را انجام دهیم، باید به شورای حکام مراجعه کنم تا برای آن اجازه بگیرم.»
گروسی همچنین با اشاره به این که هرگونه توافقی احتمالاً به اقدامات نظارتی جامعی نیاز دارد، گفت: «اگر توافقی حاصل شود، جامع خواهد بود و ما باید به همه ابعاد آن توجه کنیم.»
زمینه: تفاهمنامه پایان جنگ با میانجیگری پاکستان
اظهارات گروسی پس از اعلام دستیابی تهران و واشنگتن به تفاهمنامه پایان جنگ با میانجیگری پاکستان مطرح شده است. به گفته دو طرف، فرایند نهایی شدن و امضای این تفاهمنامه هنوز تکمیل نشده است. طبق این تفاهمنامه، با تمدید ۶۰ روزه آتشبس، مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران و سرنوشت ذخایر اورانیوم ایران آغاز خواهد شد.
واکنش ایران به نقش آژانس
تاکید گروسی بر ایفای نقش در راهکاری دیپلماتیک برای مسئله برنامه هستهای ایران در حالی است که تهران پیشتر تأکید کرده بود: اگر آژانس میخواهد بخشی از راهحل دیپلماتیک برای برنامه هستهای ایران باشد، باید از تبدیل گزارش فنی به ابزار فشار سیاسی پرهیز کند.
به گفته مسئولان ایرانی، پادمان با اقدام نظامی، تهدید و قطعنامهسازی تقویت نمیشود، بلکه با بیطرفی، رعایت حقوق بینالملل، احترام به حاکمیت دولتها و محکومیت صریح حمله به تأسیسات تحت نظارت آژانس تقویت میشود.
انتقاد ایران از عملکرد گروسی در زمان جنگ
تهران در زمان جنگ ۱۲ روزه که تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران از سوی آمریکا بمباران شد، از بیعملی گروسی در اجرای تعهداتش نسبت به حفاظت از تأسیسات و خودداری از موضعگیری صریح حقوقی او در برابر تکرار حملات متجاوزانه علیه نیروگاه اتمی و تأسیسات هستهای ایران انتقاد کرده بود.
همکاری ایران با آژانس پس از جنگ ۱۲ روزه به تعلیق درآمد، اگرچه دو طرف طی توافق قاهره بر سر شکل جدیدی از همکاریها تفاهم رسیدند که امکان نظارت آژانس بر تأسیسات بمباراننشده ایران را فراهم میکند.
اختلاف نظر درباره دسترسی به تأسیسات آسیبدیده
گروسی اخیراً مدعی شده است که نزدیک به یک سال است به تأسیسات آسیبدیده ایران دسترسی ندارد و این موضوع بر تداوم اطلاع آژانس از مقادیر و محل مواد هستهای غنیشده با خلوص بالای ایران اثر داشته است.
در مقابل، ایران تأکید کرده است که این «وضعیتی است که در خلأ ایجاد نشده است، بلکه به خاطر آن ایجاد شده که تأسیسات هستهای تحت پادمان، هدف حملات نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل قرار گرفتند. نمیتوان منشأ اختلال را نادیده گرفت و سپس پیامد همان اختلال را علیه ایران صورتبندی کرد.»
با اعلام آمادگی آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای ورود به توافق احتمالی ایران و آمریکا، مسیر دیپلماتیک برای حل پرونده هستهای ایران وارد مرحله جدیدی شده است. با این حال، اختلافات باقیمانده درباره نحوه نظارت و دسترسی به تأسیسات آسیبدیده و نیز انتقادات ایران از عملکرد آژانس در زمان جنگ، از جمله چالشهای پیش روی این مسیر است. نگاهها اکنون به فرایند نهایی شدن تفاهمنامه و نقش آژانس در راستیآزمایی آن دوخته شده است.
