پایان مهلت 60 روزه ترامپ نزدیک است؛ آیا کنگره چک سفید امضای جنگ با ایران را تمدید میکند؟
بازتاب– در واشنگتن شکافی تازه در حال شکلگیری است؛ نه میان جمهوریخواهان و دموکراتها، بلکه در درون حزب جمهوریخواه بر سر حدود اختیارات رئیسجمهور در ادامه جنگ با ایران. با نزدیک شدن به پایان مهلت ۶۰ روزه «قانون اختیارات جنگی» آمریکا، اکنون پرسش اصلی دیگر صرفاً درباره میدان نبرد نیست؛ بلکه درباره این است که چه کسی در آمریکا اختیار ادامه جنگ را دارد: کاخ سفید یا کنگره؟
به نوشته رویترز؛ طبق قانون اختیارات جنگی مصوب ۱۹۷۳، رئیسجمهور آمریکا میتواند در شرایط اضطراری نیروهای نظامی را وارد درگیری کند، اما ادامه عملیات نظامی فراتر از ۶۰ روز، بدون مجوز صریح کنگره، با مانع قانونی روبهرو میشود؛ مگر آنکه رئیسجمهور ثابت کند برای خروج ایمن از درگیری، به تمدید ۳۰ روزه نیاز دارد. اکنون این ضربالاجل در پرونده جنگ ایران، به مهمترین چالش حقوقی و سیاسی دولت دونالد ترامپ بدل شده است.
در این میان، مواضع برخی سناتورهای جمهوریخواه اهمیت ویژهای یافته است. سوزان کالینز، رئیس کمیته تخصیص بودجه سنای آمریکا، آشکارا هشدار داده است که پس از پایان مهلت قانونی، رئیسجمهور یا باید مجوز کنگره را دریافت کند یا کنگره میتواند مانع ادامه عملیات شود؛ «دو گزینه بیشتر وجود ندارد، اما کنگره باید اقدام کند.» این سخنان نشانهای کمسابقه از تأکید جمهوریخواهان بر نقش نظارتی کنگره در بحبوحه یک جنگ خارجی است.
مایک راوندز، عضو کمیته نیروهای مسلح سنا نیز گفته اگر ترامپ درخواست تمدید ۳۰ روزه نکند، «شگفتزده خواهد شد»؛ اما در همان حال تأکید کرده که در این بازه، سناتورها پاسخهای روشن خواهند خواست. انتظار میرود پیت هگزت، وزیر دفاع آمریکا، در جلسات غیرعلنی سنا تحت فشار پرسشهای سخت درباره اهداف جنگ، دامنه عملیات و راهبرد خروج قرار گیرد.
این تغییر لحن در حالی رخ میدهد که طی هفتههای گذشته، اکثریت جمهوریخواه سنا چندین بار تلاش دموکراتها برای محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ را ناکام گذاشته بود. با این حال، نزدیک شدن به پایان ضربالاجل قانونی، محاسبات سیاسی را تغییر داده است. حتی برخی چهرههای جمهوریخواه که از حملات اولیه حمایت کرده بودند، اکنون خواهان تعریف روشن مأموریت، جدول زمانی و چارچوب حقوقی ادامه درگیری شدهاند.
در سطحی عمیقتر، ماجرا فقط ایران نیست؛ این آزمونی برای توازن قدرت در ساختار سیاسی آمریکاست. قانون اساسی آمریکا اختیار اعلان جنگ را به کنگره داده، اما روسای جمهور طی دهههای اخیر با اتکا به اختیارات فرماندهی کل قوا، دامنه این قدرت را گسترش دادهاند. اکنون جنگ ایران به صحنهای تبدیل شده که در آن کنگره میکوشد بخشی از قدرت ازدسترفته خود را بازپس گیرد.
اگر ترامپ طی روزهای آینده مجوز کنگره را درخواست کند، وارد نبردی سیاسی در کنگره خواهد شد؛ نبردی که نتیجهاش نه فقط سرنوشت عملیات علیه ایران، بلکه حدود اختیارات روسای جمهور آینده آمریکا در ورود به جنگهای خارجی را نیز تعیین میکند. و اگر چنین درخواستی مطرح نشود، بحران حقوقی تازهای در واشنگتن دور از انتظار نخواهد بود.
