پیامدهای برکناری عمران خان برای ایران و دیگر کشورهای منطقه؛ سیاست خارجی پاکستان به کدام سو خواهد رفت؟

پیامدهای برکناری عمران خان و انتخاب شهباز شریف به عنوان نخست‌وزیر پاکستان تنها به این کشور محدود نخواهد بود. در این میان تغییرات سیاست خارجی اسلام‌آباد نسبت به خاورمیانه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

بازتاب– وبسایت خبری-تحلیلی «عرب نیوز» که در پاکستان به روزرسانی می‌شود، در یادداشتی با عنوان «روابط پاکستان با خاورمیانه در دولت واقع‌گرای شریف»، به بررسی پیامدهای به قدرت رسیدن «شهباز شریف» بر سیاست خارجی اسلام‌آباد نسبت به کشورهای خاورمیانه پرداخته است.

به باور نویسنده دولت عمران خان در سیاست خارجی بیش‌تر بر موضوعات مرتبط با جهان اسلام تأکید داشت و کم‌‌تر به موضوعات ملی پاکستان توجه می‌کرد؛ تأکید عمران خان بر ایده‌ها و اخلاقیات –که نویسنده آن را نتیجه فقدان رویکرد واقع‌گرا به سیاست خارجی می‌داند- روابط اسلام‌آباد با برخی از شرکای نزدیک خود را پیچیده کرد.

یادداشت یادآور می‌شود که در همان ابتدای آغاز به کار عمران خان، وی موفق شد روابط نزدیکی را با ولیعهد سعودی ایجاد و روابط با امارات را احیا کند و همچنین مناسبات با ایران، ترکیه و قطر را گسترش دهد.

با این حال، به اعتقاد نویسنده، خان نتوانست این گشایش‌های دیپلماتیک را ادامه دهد و سیاست خارجی خود را بر یک مبنای واقع‌گرایانه سامان دهد.

هر چند تأکید خان بر موضوعات جهان اسلام، سرمایه اجتماعی و نمادین او در تمام کشورهای اسلامی را بالا برد، اما او در بهره‌گیری از این سرمایه در راستای دستاوردهای اقتصادی برای پاکستان ناکام ماند.

به باور نویسنده، پیام‌های تبریک به شهباز شریف نشان‌دهنده نگاه مثبت منطقه به این سیاستمدار پاکستانی است؛ هر چند یادداشت تأکید دارد که در نهایت روابط بلند مدت کشورهای خاورمیانه با پاکستان به گفتمان سیاست خارجی اسلام‌آباد بستگی خواهد داشت؛ «شریف‌ها» همواره بر بی‌طرفی و میانجی‌گری در قبال خاورمیانه تأکید داشته‌اند.

نویسنده تأکید می‌کند که شهباز شریف لفاظی‌های «امت محور» پاکستان در دوران عمران خان را دنبال نخواهد کرد. از سوی دیگر، ویژگی‌های شخصی شریف، شهرتش به عنوان یک مدیر و توانمندی او در پیشبرد سریع پروژه‌های بزرگ با برجستگی‌های شخصیتی خان متفاوت است.

یادداشت با اشاره به دیدار شریف با سفرای امارات و عربستان، پیش‌بینی می‌کند که احتمالا دولت شریف تلاش‌های خود را بر گسترش روابط نزدیک با این دو کشور و دریافت کمک‌های اقتصادی از آن‌ها متمرکز می‌کند؛ چرا که شریف می‌داند که بقای دولت او به عملکرد اقتصادی آن بستگی دارد و این موضوع هم به نوبه خود در گرو کمک‌های مالی کشورهای خلیج فارس است. «پاکستان بار دیگر بازمی‌گردد».