پدیده نادر «ماه آبی» امشب در آسمان قابل مشاهده است/ همراه با ریزماه و در دورترین فاصله از زمین
هر دو تا سه سال یک بار، دومین ماه کامل در یک ماه طلوع میکند؛ این پدیده نادر که «ماه آبی» نامیده میشود، امشب (یکشنبه ۱۰ خرداد) در آسمان قابل مشاهده است.
ماه آبی چیست و چگونه پدید میآید؟
چرخه ماه شامل هشت مرحله است و ۲۹ روز و نیم طول میکشد (کمی کوتاهتر از طول یک ماه معمولی). به دلیل همین اختلاف، گاهی در طی یک ماه، ماه کامل دو بار دیده میشود. به دومین ماه کامل در یک ماه، ماه آبی میگویند.
گاهی یک سال میتواند دو ماه آبی داشته باشد. در سال ۲۰۱۸، ژانویه و مارس هر دو دو ماه کامل داشتند. ماه آبی بعدی در سال ۲۰۳۷ رخ خواهد داد.
نوع دیگر: ماه آبی فصلی
نوع دیگری از ماه آبی نیز وجود دارد که «ماه آبی فصلی» نامیده میشود و زمانی رخ میدهد که در یک فصل، چهار ماه کامل (به جای سه ماه) ظاهر شود. ماه آبی فصلی بعدی در ۲۰ مه ۲۰۲۷ دیده خواهد شد.
آیا ماه آبی واقعاً آبی است؟
ماه آبی، برخلاف نامش، همان رنگ همیشگی خود را دارد: سفیدنقرهای یا طلایی. اما گاهی ماه واقعاً آبی میشود. اگر جو زمین پر از دود یا غبار ریز باشد، ماه به رنگ آبی دیده میشود. آخرین بار در سال ۱۸۸۳، بعد از فوران آتشفشان کراکاتوآ در اندونزی، مردم ماه آبی را به چشم دیدند.
امشب ماه در دورترین فاصله از زمین است (ریزماه)
این رویداد همچنین یک ریزماه (micromoon) است، یعنی ماه در دورترین نقطه مدار خود نسبت به زمین (اوج) قرار دارد. مدار ماه به دور زمین یک دایره کامل نیست، بنابراین اندازه ظاهری آن حدود ۱۰ درصد تغییر میکند.
فاصله ماه آبی امشب از زمین: حدود ۴۰۶ هزار کیلومتر
میانگین فاصله ماه از زمین: حدود ۳۸۴ هزار کیلومتر
این تفاوت ۱۰ درصدی با چشم غیرمسلح چندان به چشم نمیآید. برای مقایسه، آخرین ماه آبی در سال ۲۰۲۳ یک اَبَرماه بود که در نزدیکترین فاصله به زمین (حدود ۳۶۳ هزار کیلومتر) رخ داد.
چگونه ماه آبی را ببینیم؟
میتوانید ماه کامل را امشب در آسمان مشاهده کنید. اگر امشب نتوانستید رصد کنید، نگران نباشید؛ ماه کامل یک یا دو شب قبل و بعد از این تاریخ نیز تقریباً کامل دیده میشود.
منطقه قابل مشاهده:
برای قارههای آمریکا، آفریقا و اروپا، ماه کامل در شب ۳۰ مه و برای استرالیا، نیوزیلند و آسیا (از جمله ایران) ماه کامل در شب ۳۱ مه / ۱۰ خرداد به اوج میرسد.
