وام مسکن دو میلیاردی، اما با ۳۴۹ میلیون تومان هزینه اوراق/ قدرت خرید واقعاً چقدر بیشتر شده؟

بانک مرکزی سقف تسهیلات خرید مسکن از محل اوراق حق تقدم را برای زوج‌های تهرانی از یک میلیارد تومان به دو میلیارد تومان افزایش داده است؛ خبری که در نگاه نخست می‌تواند به معنای دو برابر شدن قدرت خرید متقاضیان باشد. اما محاسبات هزینه دریافت این تسهیلات تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد. زوج متقاضی برای دریافت وام دو میلیارد تومانی باید چهار هزار برگه «تسه» خریداری کند و با قیمت‌های ابتدای شهریور، هزینه این اوراق حدود ۳۴۹ میلیون تومان می‌شود.

بازتاب_ به عبارت دیگر متقاضی پیش از آنکه یک ریال از وام را برای خرید خانه خرج کند، باید مبلغ قابل توجهی برای دریافت حق استفاده از تسهیلات بپردازد. قیمت هر برگ تسه ۱۴۰۳ در معاملات اول شهریور حدود ۸۷ هزار و ۳۰۱ تومان اعلام شده بود. البته قیمت اوراق نسبت به روز قبل کاهش پیدا کرده و هزینه تأمین چهار هزار برگه حدود ۱۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان کمتر شده است، اما رقم نهایی همچنان برای بسیاری از خانوارها سنگین است.

سقف تسهیلات در سایر شهرها نیز افزایش یافته است. برای زوج‌ها در مراکز استان و شهرهای بیش از ۲۰۰ هزار نفر، سقف وام ۱.۶ میلیارد تومان و در سایر مناطق ۱.۲ میلیارد تومان تعیین شده است. تسهیلات جعاله یا تعمیر مسکن نیز در سراسر کشور به ۴۰۰ میلیون تومان رسیده است. با این حال، چالش اصلی همچنان نسبت قیمت مسکن به قدرت خرید خانوار است. ایسنا با استناد به برآوردهای موجود متوسط قیمت هر متر مسکن در تهران را حدود ۲۰۰ میلیون تومان عنوان کرده که در این صورت سقف دو میلیارد تومانی تنها معادل قیمت حدود ۱۰ متر مربع خواهد بود.

بنابراین افزایش سقف وام اگرچه از نظر اسمی قابل توجه است، اما اثر نهایی آن به سه متغیر وابسته خواهد بود؛ قیمت مسکن، نرخ سود و اقساط، و هزینه خرید اوراق. اگر قیمت مسکن سریع‌تر از سقف تسهیلات رشد کند، قدرت پوشش وام دوباره کاهش خواهد یافت. مسئله اصلی برای خانوارها اکنون صرفاً «چقدر وام می‌دهند» نیست، بلکه این است که دریافت و بازپرداخت آن چه مقدار از درآمد ماهانه را می‌بلعد و در نهایت چند متر به قدرت خرید واقعی آنها اضافه می‌کند.