واردات گازوئیل از روسیه؛ ترامپ برای مهار بحران سوخت دست به دامن پوتین شد!

بازار جهانی سوخت این روزها در شرایط عادی قرار ندارد. جنگ و حملات به زیرساخت‌های انرژی، کاهش ظرفیت برخی پالایشگاه‌ها و مهم‌تر از همه ناامنی در مسیرهای انتقال نفت در خاورمیانه، عرضه فرآورده‌هایی مانند گازوئیل را تحت فشار گذاشته است. در چنین شرایطی دونالد ترامپ از توافقی با روسیه خبر داده که براساس آن قرار است بخشی از گازوئیل روسیه دوباره وارد بازار آمریکا و بازار جهانی شود؛ تصمیمی که شاید چند ماه قبل عجیب به نظر می‌رسید، اما با وضعیت فعلی بازار انرژی چندان هم دور از انتظار نیست.

به گزارش بازتاب، ترامپ گفته روسیه در مرحله نخست بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل به بازار آمریکا و جهان عرضه خواهد کرد و محموله‌های بیشتری نیز در ماه‌های بعد در نظر گرفته شده است. همزمان دولت آمریکا بخشی از محدودیت‌های اعمال‌شده بر سوخت روسیه را به طور موقت کنار گذاشته است؛ محدودیت‌هایی که اساساً با هدف کاهش درآمدهای انرژی مسکو پس از جنگ اوکراین وضع شده بودند.

اما دلیل این چرخش را باید بیش از آنکه در روابط واشنگتن و مسکو جست‌وجو کرد، در بازار جهانی سوخت دید.

گازوئیل در ماه‌های اخیر به یکی از حساس‌ترین کالاهای بازار انرژی تبدیل شده است. اختلال در پالایشگاه‌های روسیه، تنش‌های خاورمیانه و مشکلات حمل‌ونقل دریایی باعث شده ذخایر و حاشیه امن عرضه سوخت در جهان کاهش پیدا کند. مدیرعامل شورون نیز اخیراً هشدار داده که ظرفیت‌های پشتیبان بازار نفت و فرآورده‌های نفتی در حال کاهش است و قیمت بنزین و گازوئیل سریع‌تر از خود نفت خام تحت فشار قرار گرفته است.

در این میان تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین حلقه‌های ماجراست. این مسیر همچنان برای نفتکش ها محدودیت دارد و افزایش خطر برای نفتکش‌ها، باعث شده هزینه بیمه و حمل نفت به‌شدت بالا برود. حتی با بازگشت نسبی صادرات از هرمز، حجم انتقال هنوز پایین‌تر از شرایط پیش از بحران است و هزینه حمل بعضی نفتکش‌ها از خاورمیانه به آسیا جهش قابل توجهی داشته است.

همین شرایط توضیح می‌دهد چرا واشنگتن حاضر شده در سیاست خود درباره سوخت روسیه انعطاف نشان دهد. قیمت بالای گازوئیل در آمریکا فقط برای رانندگان کامیون اهمیت ندارد. گازوئیل سوخت بخش بزرگی از حمل‌ونقل، کشاورزی و زنجیره توزیع کالاست و افزایش قیمت آن خیلی زود خودش را روی هزینه مواد غذایی، کالاهای مصرفی و حمل‌ونقل نشان می‌دهد. در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، چنین افزایشی می‌تواند برای کاخ سفید هزینه سیاسی مستقیمی داشته باشد. رویترز گزارش داده قیمت گازوئیل آمریکا به محدوده‌های نزدیک به رکورد رسیده و همین موضوع فشار سیاسی بر ترامپ را افزایش داده است.

با این حال تصمیم ترامپ در داخل آمریکا مخالفان جدی دارد. شماری از سناتورهای جمهوری‌خواه و دموکرات می‌گویند واشنگتن از یک طرف تلاش کرده با محدود کردن صادرات انرژی روسیه منابع مالی مسکو را کاهش دهد و حالا از طرف دیگر برای کنترل قیمت سوخت، دوباره مسیر فروش گازوئیل روسیه را باز می‌کند.

نکته دیگری هم وجود دارد؛ روسیه خود با محدودیت عرضه سوخت روبه‌روست. حملات به پالایشگاه‌های این کشور ظرفیت تولید را کاهش داده و به همین دلیل برخی تحلیلگران تردید دارند که حجم اعلام‌شده بتواند به تنهایی بازار جهانی گازوئیل را از شرایط فعلی خارج کند. آمریکا نیز خود یکی از صادرکنندگان بزرگ گازوئیل است؛ بنابراین اهمیت این توافق شاید بیش از آنکه در چند محموله سوخت خلاصه شود، در پیام سیاسی و روانی آن برای بازار باشد.

واشنگتن سال‌ها تلاش کرده درآمد نفتی روسیه را محدود کند؛ حالا همان دولت برای پایین آوردن قیمت سوخت در داخل آمریکا به بخشی از همان ظرفیت روسیه چشم دوخته است. تناقضی که نشان می‌دهد در بازار فعلی انرژی، قیمت گازوئیل گاهی می‌تواند حتی سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ را هم تغییر دهد.