هشدار بانک جهانی: جهان فقط ۲۰ روز فرصت دارد / کالایی که از نفت هم مهمتر شد
گزارش جدید بانک جهانی نشان میدهد تداوم تنش میان ایران و آمریکا و اختلال در تنگه هرمز، میتواند بازار جهانی کامودیتیها را وارد فاز جدیدی از جهش قیمت کند؛ بهطوری که افزایش قابلتوجه قیمت فلزات، انرژی و مواد غذایی در سال ۲۰۲۶ و ثبت سقفهای جدید دور از ذهن نیست. اما در این میان، کالایی وجود دارد که اختلال در عرضه آن، از نفت هم حیاتیتر است: گوگرد.
گزارش «چشمانداز بازارهای کالایی» بانک جهانی تأکید میکند که تمام پیشبینیها بر این فرض استوار است که تنگه هرمز حداکثر تا پایان ماه می (اواخر اردیبهشت) بازگشایی شود؛ یعنی بازارها عملاً تنها حدود ۲۰ روز دیگر را بهعنوان بازه بحرانی در نظر گرفتهاند.
سقوط تاریخی تردد کشتیها در تنگه هرمز
تنگه هرمز یکی از مهمترین گلوگاههای تجارت جهانی است. طبق دادههای منتشرشده، تعداد کشتیهای عبوری از این تنگه از میانگین روزانه ۶۰ کشتی، به کمتر از دو کشتی در روز کاهش یافته است؛ اتفاقی که زنجیره عرضه جهانی را با اختلال جدی مواجه کرده است.
گوگرد؛ مهمتر از نفت
برخلاف تصور عمومی که نفت را اصلیترین کالای عبوری از تنگه هرمز میداند، بررسی ترکیب کالاها نشان میدهد بیشترین سهم تجارت دریایی جهان وابسته به این مسیر مربوط به گوگرد است.
اهمیت گوگرد از آنجاست که ماده اولیه تولید اسید سولفوریک محسوب میشود؛ مادهای کلیدی در فرآیند استخراج فلزات، بهویژه شستشوی سنگهای اکسیدی. کاهش طولانیمدت عرضه گوگرد میتواند استخراج فلزات را در سطح جهانی با چالش جدی مواجه کند.
پیشبینی قیمت فلزات و انرژی در سال ۲۰۲۶
بانک جهانی پیشبینی کرده است:
شاخص قیمت فلزات و مواد معدنی در سال ۲۰۲۶ بهطور متوسط ۱۷ درصد افزایش مییابد.
قیمت فلزاتی مانند مس، قلع و آلومینیوم به سقفهای تاریخی جدید میرسند.
آلومینیوم به دلیل وابستگی بیشتر به تجارت دریایی از طریق تنگه هرمز (حدود ۷.۲ درصد)، رشد قیمتی بالاتری نسبت به میانگین بازار خواهد داشت.
در مقابل، قیمت سنگآهن به پایینترین سطح خود در هفت سال اخیر میرسد (به دلیل ضعف بخش املاک چین و رکود ساختوساز).
جهش ۴۰ درصدی شاخص انرژی
در بخش انرژی، بانک جهانی رشد ۴۰ درصدی شاخص قیمت انرژی در سال ۲۰۲۶ را پیشبینی کرده است. قیمت نفت از میانگین ۶۹ دلار در هر بشکه در سال ۲۰۲۵، به ۸۶ دلار در سال ۲۰۲۶ افزایش مییابد.
وضعیت بازار گاز اما متفاوت است:
گاز آمریکا: به دلیل وابستگی کمتر به تجارت LNG و تامین از طریق خطوط لوله، تنها ۸ درصد رشد خواهد داشت.
گاز اروپا: همچنان آسیبپذیر ارزیابی میشود و رشد ۲۵ درصدی برای آن پیشبینی شده است.
تأثیر غیرمستقیم بر بازار غذا
برخلاف جنگ روسیه و اوکراین که مستقیماً صادرات غلات را مختل کرد، بحران جدید خاورمیانه عمدتاً از طریق افزایش هزینه انرژی و کودهای شیمیایی بر بازار مواد غذایی اثر گذاشته است. بر همین اساس:
قیمت غلات در سهماهه نخست ۲۰۲۶ حدود ۵ درصد افزایش یافته است.
قیمت گندم حدود ۹ درصد رشد داشته (تحت تأثیر نگرانیهای آبوهوایی و کاهش کشت بهاره).
قیمت ذرت به بالاترین سطح یک سال اخیر رسیده است.
قیمت برنج نیز افزایش یافته که نشاندهنده تقاضای قوی صادراتی است.
بازارها همچنان امیدوارند، اما هشدار جدی است
به گزارش اقتصادآنلاین، بازارهای جهانی همچنان امیدوارند تنگه هرمز طی هفتههای آینده بازگشایی شود. با این حال، بانک جهانی هشدار میدهد که در صورت تداوم بحران، سال ۲۰۲۶ میتواند به سال ثبت رکوردهای تاریخی جدید در بازار کامودیتیها، فلزات و انرژی تبدیل شود.
