فهرست سیاه ایران اثر گذاشت/ چند خریدار بزرگ نفت از ۴۵ کشتی دوری می‌کنند

تهدید ایران علیه ۴۵ کشتی که تهران آنها را ناقض مقررات تردد در تنگه هرمز می‌داند، از سطح بیانیه سیاسی عبور کرده و بر تصمیم برخی شرکت‌های انرژی اثر گذاشته است. رویترز امروز به نقل از چهار منبع آگاه گزارش داد دست‌کم سه پالایشگاه هندی و یک شرکت بزرگ بین‌المللی انرژی قصد دارند از استفاده از شناورهای حاضر در فهرست ایران، از جمله در عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی، خودداری کنند.

بازتاب_ اهمیت این واکنش در آن است که ایران الزاماً برای اثرگذاری بر تجارت نیاز به توقیف همه کشتی‌های فهرست‌شده ندارد. اگر خریداران، بیمه‌گران یا شرکت‌های چارتر به دلیل نگرانی امنیتی داوطلبانه از این شناورها فاصله بگیرند، هزینه استفاده از آنها افزایش می‌یابد و شبکه تجارت مجبور به تغییر مسیر یا جایگزینی کشتی می‌شود.

بخش مهمی از نفت کشورهای خلیج فارس در ماه‌های اخیر با استفاده از عملیات انتقال در خارج از تنگه جابه‌جا شده است. داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد تعدادی از شناورهای فهرست ایران با شرکت‌های بزرگ منطقه‌ای ارتباط عملیاتی دارند و برای انتقال نفت خام، فرآورده یا گاز مایع استفاده شده‌اند. شرکت‌های نام‌برده‌شده درباره بخش‌هایی از گزارش اظهار نظر نکرده‌اند.

تحلیلگران انتظار ندارند تجارت به طور کامل متوقف شود. محتمل‌تر آن است که شرکت‌ها از کشتی‌های دیگر، طرف‌های تجاری متفاوت یا مکان‌های جایگزین برای انتقال محموله استفاده کنند. اما همین جابه‌جایی هزینه دارد و می‌تواند کرایه، حق بیمه و زمان تحویل را افزایش دهد.

خبر امروز بنابراین نشان می‌دهد قدرت یک فهرست تحریمی یا امنیتی فقط به اجرای فیزیکی آن وابسته نیست. «ریسک ادراک‌شده» نیز می‌تواند تصمیم شرکت‌ها را تغییر دهد. اگر ایران تهدید به جریمه یا توقیف شناورهای مرتبط را عملی کند، تعداد بیشتری از شرکت‌ها ممکن است عقب‌نشینی کنند. اگر تنش در هرمز کاهش یابد، بخشی از این احتیاط نیز می‌تواند فروکش کند. فعلاً واکنش پالایشگاه‌های هندی نخستین نشانه روشن از اثر عملی فهرست ۴۵ کشتی است.