بعد از ۱۲ روز اکران و فروش ۷۲۴ هزار بلیت، حالا شرایط سنی برای تماشای فیلم «خانوم والده» در نظر گرفته شده است.
اگر به سامانه سمفا مراجعه کنید، متوجه میشوید که روی پوستر این فیلم با رنگ قرمز ۱۵+ نوشته شده و این یعنی افراد زیر ۱۵ سال نمیتوانند این فیلم را تماشا کنند. گفته میشود شوخیهای جنسی این فیلم باعث دریافت این ردهبندی شده است.
داستان فیلم
فیلم ساخته سهیل موفق است و داستان ۲ برادر بدهکار را روایت میکند که درگیر مشکلات مالی سنگینی هستند و وارد ماجراها، چالشها و موقعیتهای طنزآمیز و پیشبینینشدهای میشوند.
اما موقعیتهای طنز نیست که دلیل پرفروش شدن و بعد دریافت ردهبندی سنی فیلم شده است؛ دلیل اصلی زنپوشی رضا عطاران و دیدن او در هیئتی زنانه و رفتار اوست که این اتفاق را برای فیلم رقم زده.
در کنار «خانوم والده»، فیلم «زندهشور» ساخته کاظم دانشی هم بهدلیل صحنههای اعدام و فضای آزاردهنده، این ردهبندی را دریافت کرده و برای افراد زیر ۱۵ سال قابل تماشا نیست.
سیستمی که ضمانت اجرایی ندارد
هرچند چنین سیستمی در نظر گرفته شده، اما واقعیت این است که همین الان اگر با فرزند زیر ۱۵ سالهتان برای دیدن این دو فیلم به سینما بروید، هیچ مانعی برای خرید بلیت ندارید. یا اگر بلیت را بهصورت اینترنتی تهیه کرده باشید، نه در زمان خرید بلیت و نه در سالن سینما با مشکل مواجه نمیشوید، چراکه برای این شرط هیچ ضمانت اجرایی وجود ندارد.
این ردهبندی در ایران برای نخستین بار سال ۷۷ و برای فیلم «مصائب شیرین» ساخته علیرضا داودنژاد در نظر گرفته شد که همان زمان هم جدی گرفته نشد.
تاریخچه ردهبندی سنی در ایران
بعدتر در سال ۹۸ و با شکلگیری هیئتی ۳۰ نفره برای ردهبندی فیلمها از نظر گروه سنی، برای ۴ فیلم «بیحسی موضعی»، «مسخرهباز»، «نوشین» و «سونامی» ردهبندی سنی در نظر گرفته شد. همان زمان دستورالعملی برای ردهبندی سنی فیلمها مطرح و ۴ دسته مشخص شد:
گروه ۹+: این فیلم دارای الفاظ یا صحنههای نامناسب برای کودکان است و تماشای آن برای کودکان زیر ۹ سال توصیه نمیشود.
گروه ۱۲+: این فیلم دارای صحنههای نسبتاً خشونتآمیز یا دلهرهآور یا استعمال دخانیات و یا الفاظ نامناسب است و تماشای آن برای افراد زیر ۱۲ سال توصیه نمیشود.
گروه ۱۵+: این فیلم دارای صحنههای خشونتآمیز، ترسناک یا استعمال مواد مخدر یا روابط خلاف عرف جامعه و یا زبان تند و نامناسب است و تماشای آن برای افراد زیر ۱۵ سال توصیه نمیشود.
گروه ۱۸+: این فیلم دارای صحنههای افراطی از خشونت یا صحنههای استعمال مواد مخدر یا صحنههایی تداعیکننده روابط زناشویی و یا الفاظ و حرکات نامناسب است و تماشای آن برای افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است.
با این ردهبندی سینماها موظف شده بودند روی ارائه بلیت برای افراد غیرمجاز نظارت کنند. اما این قانون تنها ۶ ماه ادامه داشت. بعد از این مدت با شکایت دادستانی کل کشور از این ابلاغیه، دیوان عدالت اداری درخواست ابطال و توقف دستورالعمل ردهبندی سنی فیلمهای سینمایی را صادر کرد.
دلیل مخالفت دادستان با این ابلاغیه این بود که از نظر آنها باید تمام فیلمها این نکات را رعایت کنند و اصولاً نباید فیلمی ساخته شود که موارد مطرحشده در این ابلاغیه در آن وجود داشته باشد و این تصور به وجود آمده بود که این ردهبندی به نوعی جواز برای ساخت فیلمهایی است که در آنها «اباحهگری» و خشونت دیده میشود. به این ترتیب، هیئت ۳۰ نفرهای که قرار بود مسئولیت این بازبینیها را برعهده داشته باشد ملغی شد.
چالشهای ردهبندی سنی
یکی از مسائل این بود که فیلمهای مخصوص افراد بالای ۱۵ سال سالنهای کمتری در اختیار خواهند داشت که به منزله به خطر افتادن میزان فروش فیلم بود.
همچنین پیشبینی شده بود که اعضای این هیئت توسط رئیس سازمان سمعی و بصری برای یک سال انتخاب میشوند و این مسئله نگرانیهایی به وجود آورده بود که اگر یک سینماگر در رأس کار باشد که قصد ضربه زدن به همصنفانش را داشته باشد، بهراحتی با دادن درجه بالای ۱۵ سال برای یک سال میتواند با هر سینماگری که مشکل داشت تسویهحساب کند.
اما با این حال سینماگران بسیاری هستند که از اجرای این طرح استقبال میکنند و این را حق مخاطب میدانند که از پیش بداند چه فیلمی را انتخاب کند که برای فرزندش هم مناسب باشد. با تجربه فیلمهای «رحمان ۱۴۰۰» و «هزارپا» که با محدودیت سنی روی پرده رفتند، بعضی سینماگران این نوع ردهبندی را مؤثر نمیدانند. در نهایت طرح در عمل به خود خانوادهها سپرده شد تا با توجه به رتبه فیلم، آن را برای تماشای فرزندشان انتخاب کنند.
سیستم ردهبندی در جهان
سیستم ردهبندی سنی فیلمها با اینکه معمولاً با آمریکا شناخته میشود، نخستین بار در ۱۹۱۲ «هیئت بریتانیایی ردهبندی فیلمها» (BBFC) تأسیس شد و از ۱۹۱۳ شروع به فعالیت کرد. اما مشهورترین این نوع سیستمهای نظارتی در ۱۹۶۸ در آمریکا تحت عنوان سیستم مدرن ردهبندی سنی MPA با G، M، R و X ایجاد و جایگزین نظام «Hays Code» شد. قبل از آن در آمریکا، از دهه ۱۹۳۰ بیشتر با سانسور محتوایی سروکار داشتند، نه ردهبندی سنی به شکل امروزی.
«کد هیز» مثلاً تعیین میکرد چه چیزهایی اصلاً نباید در فیلم نشان داده شود. در حال حاضر جز بریتانیا و آمریکا، هلند، فرانسه، اسپانیا و آلمان هم سیستم ردهبندی خاص خود را دارند. در ایتالیا هم سیستم فعلی بیشتر بر هشدار و محدودیت سنی در موارد خاص تکیه دارد.
سیستم مشهور آمریکایی به شرح زیر است:
G (General Audiences): مناسب برای همه
PG (Parental Guidance): با نظارت والدین
PG-13 (Parents Strongly Cautioned): هشدار به والدین دارای فرزند زیر ۱۳ سال
R (Restricted): افراد زیر ۱۷ سال صرفاً با همراهی والد یا سرپرست بزرگسال
NC-17 (No One 17 and Under Admitted): ورود افراد ۱۷ ساله و کمتر ممنوع
درباره سیستم ردهبندی آمریکا باید گفت که از ابتدا بهعنوان سیستم خودتنظیمی داوطلبانه صنعت سینما ایجاد شده و خود MPA میگوید سینماها و صاحبان سالنها شریک اجرای آن هستند. این ردهبندی قانون دولت فدرال نیست، اما سینماها سعی میکنند به افراد زیر سن مجاز بلیت نفروشند. البته خود این سیستم ردهبندی مورد اعتراض است و در مستند «این فیلم هنوز درجهبندی نشده» (This Film Is Not Yet Rated) به این موضوع پرداخته شده است.
روزنامه جوان
نظرات کاربران
نخستین دیدگاه را درباره این خبر ثبت کنید
یادآوری: نشانی ایمیل منتشر نمیشود و دیدگاههای حاوی توهین، تهمت، افترا یا واژگان نامناسب تأیید نخواهند شد.
نظر شما میتواند شروع یک گفتوگوی سازنده باشد.