راز موفقیت «بدنام»/ سریالی که منتقدان می‌کوبند و مخاطبان رهایش نمی‌کنند

«بدنام» به یکی از عجیب‌ترین تناقض‌های نمایش خانگی تبدیل شده است؛ سریالی که بابت قصه کش‌دار، شخصیت‌های کم‌عمق و دیالوگ‌های پرطمطراق نقد می‌شود، اما در یک نظرسنجی تازه بالاتر از دیگر تولیدات این حوزه قرار گرفته است. پرسش جذاب ماجرا این نیست که سریال خوب است یا بد؛ پرسش این است که چرا مخاطب اثری را که مدام از آن ایراد می‌گیرد، تا قسمت بعد دنبال می‌کند؟

طبق آماری که مرکز تحلیل اجتماعی مرکز رشد دانشگاه امام صادق از نظرسنجی تیرماه ۱۴۰۵ منتشر کرده، «بدنام» با ۱۷ درصد مخاطب در صدر تولیدات نمایش خانگی قرار داشته است. این عدد در گزارش خبرآنلاین بازتاب یافته، اما باید مرز آن با آمار واقعی پلتفرم‌ها روشن بماند. سهم ۱۷ درصدی یک نظرسنجی، معادل تعداد تماشای ثبت‌شده در سامانه‌های پخش نیست و به‌تنهایی میزان رضایت مخاطب را نیز نشان نمی‌دهد.

«بدنام» به تهیه‌کنندگی و نویسندگی حامد عنقا و کارگردانی احسان سجادی حسینی، از همان قسمت نخست با حاشیه وارد میدان شد. توقف پخش پس از قسمت اول، نام سریال را در مرکز توجه قرار داد و کنجکاوی درباره سرنوشت آن را افزایش داد. سپس قصه‌ای متکی بر ازدواج پنهانی، راز خانوادگی، رقابت عشقی، بیماری، بارداری، انتقام و درگیری دو جریان ثروتمند، سوخت لازم را برای ادامه بحث‌های مجازی فراهم کرد.

ترکیب بازیگرانی مانند حسن پورشیرازی، امیر آقایی و سینا مهراد نیز به این توجه کمک کرده است. پورشیرازی حتی زیر فشار فیلم‌نامه، حضوری دارد که مخاطب را نگه می‌دارد؛ امیر آقایی با شمایلی آشنا از مرد قدرتمند و رازآلود ظاهر شده و چهره جوان داستان نیز سهم خود را در بازاریابی سریال ایفا می‌کند. این همان فرمولی است که به‌جای رضایت کامل، بر کنجکاوی مداوم سرمایه‌گذاری می‌کند.

برخی موارد بدگویی هم می‌تواند به نفع یک محصول تمام شود. مخاطبی که برای فهمیدن دلیل یک حاشیه، دیدن اشتباهات یا شرکت در بحث‌های شبکه‌های اجتماعی سریال را تماشا می‌کند، همچنان یک مخاطب محسوب می‌شود. سازندگان الزاماً به تحسین همگانی نیاز ندارند؛ کافی است اثرشان فراموش نشود.

یافته اصلی درباره «بدنام» همین‌جاست. این سریال شاید در خلق شخصیت ماندگار موفق نباشد، اما در تولید راز، بحران و موضوع بحث مهارت دارد. عدد ۱۷ درصد ثابت نمی‌کند که با بهترین سریال نمایش خانگی روبه‌رو هستیم؛ فقط نشان می‌دهد «بدنام» توانسته حتی بخشی از منتقدان خود را نیز به تماشاگر قسمت بعد تبدیل کند. گاهی در بازار سریال، بدنام ماندن واقعاً سودآورتر از بی‌نام ماندن است.