درخواست جنجالی اوکراین از ایلان ماسک/ استارلینک در نقش مقابله‌کننده با موشک‌های روسیه؟

در شرایطی که ذخایر راهبردی موشک‌های رهگیر پاتریوت اوکراین به شدت رو به کاهش است، کی‌یف برای جبران این خلأ، به سراغ راهکاری نوین و جنجالی رفته است: استفاده از شبکه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک برای هدایت پهپادهای تهاجمی علیه سکوهای پرتاب موشک‌های بالستیک روسیه در عمق ۲۰۰ کیلومتری خاک این کشور.

به گزارش فایننشیال تایمز، این طرح نیازمند موافقت مستقیم ایلان ماسک، مالک شرکت اسپیس‌ایکس است؛ فردی که همواره مواضعی پرنوسان در قبال جنگ اوکراین و نحوه بهره‌برداری از خدمات استارلینک داشته است. پیچیدگی این مسیر با برکناری میخایلو فدوروف، وزیر دفاع سابق اوکراین که کانال اصلی ارتباطی کی‌یف با سیلیکون ولی محسوب می‌شد، دوچندان شده است.

بحران پاتریوت و مصرف جهانی

اوکراین هم‌اکنون در برابر حملات روزافزون موشکی و پهپادی روسیه با چالش جدی مواجه است و موشک‌های بالستیک بزرگ‌ترین تهدید برای کی‌یف به شمار می‌روند. تنها سامانه قابل اعتماد برای رهگیری این موشک‌ها، پاتریوت است که ذخایر آن رو به اتمام است. اگرچه زلنسکی از ترامپ و متحدان غربی خواستار تامین موشک‌های بیشتر شده، اما مصرف بالای این موشک‌ها در خاورمیانه و هم‌زمان با تنش‌های آمریکا علیه ایران، بحران کمبود جهانی را تشدید کرده است.

فرانتس استفان گادی، تحلیلگر نظامی در وین، معتقد است اوکراین حتی در بهترین حالت نیز موشک‌های کافی برای رهگیری صرف را دریافت نخواهد کرد و ناگزیر به اتخاذ استراتژی «انهدام در مبدأ» شامل سکوهای پرتاب و مراکز فرماندهی در عمق خاک روسیه است.

پهپادهای استارلینکی و موضع ترامپ

پهپادهای مجهز به استارلینک به دلیل ارتباط پایدارتر و مقاومت بالا در برابر جنگ الکترونیک، گزینه‌ای ایده‌آل برای عملیات دوربرد محسوب می‌شوند. به گفته منابع آگاه، زلنسکی در دیدار ژوئیه خود با ترامپ در کاخ سفید، شخصاً از رئیس‌جمهور آمریکا خواسته بود تا با ماسک گفت‌وگو کرده و مجوز استفاده از استارلینک برای حملات تا عمق ۲۰۰ کیلومتری خاک روسیه را کسب کند. با این حال، حاضران در دفتر بیضی اعلام کرده‌اند که ترامپ موضع شفافی در این باره اتخاذ نکرده است.

ماسک پیش از این نیز از اعطای مجوز برای عملیات‌های هجومی به خاک روسیه یا کریمه خودداری کرده و تشدید منازعه و خطر جنگ هسته‌ای را دلیل آن عنوان کرده بود.

تأثیر برکناری فدوروف بر آینده مذاکرات

برکناری فدوروف در ترمیم اخیر کابینه اوکراین، ضربه‌ای سنگین به دیپلماسی فناوری کی‌یف وارد کرده است. فدوروف که ماسک را «مهم‌ترین شخصیت فناوری جهان برای اوکراین» خوانده بود، سابقه موفقیت در متقاعد کردن ماسک برای مسدودسازی دسترسی روسیه به استارلینک را دارد؛ اقدامی که تهاجم‌های مسکو را در محورهای مختلف متوقف ساخت.

فدوروف اخیراً اذعان کرده که علی‌رغم حفظ ارتباط با ماسک، پیشبرد مذاکرات برای کسب مجوز حملات فرامرزی با استارلینک بسیار دشوار شده است. ماسک نیز در واکنش به تمجیدهای اخیر فدوروف، تنها به نوشتن این جمله در شبکه اجتماعی ایکس بسنده کرد: «تلاش می‌کنیم کاری که درست است را انجام دهیم. امیدوارم به‌زودی صلح برقرار شود» و هیچ اشاره‌ای به درخواست جدید اوکراین نکرد.