«تابان» در راه بورس؛ بزرگ‌ترین عرضه اولیه تاریخ بازار سرمایه چه ابعادی دارد؟

بازار سرمایه ایران خود را برای عرضه‌ای آماده می‌کند که مسئولان بورس از آن به عنوان بزرگ‌ترین عرضه اولیه تاریخ بازار سرمایه یاد می‌کنند. قرار است بخشی از سهام گروه پتروشیمی تابان فردا با نماد «تابان» در نخستین روز هفته آینده وارد بورس تهران شود. این عرضه چهارمین عرضه اولیه سال ۱۴۰۵ خواهد بود و به دلیل ابعاد شرکت و مجموعه‌های حاضر در زنجیره آن توجه فعالان بازار را به خود جلب کرده است.

بازتاب_ گروه پتروشیمی تابان فردا مجموعه‌ای از فعالیت‌های مرتبط با صنایع نفت، پالایش، پتروشیمی و پتروپالایش را در مناطق جنوبی و جنوب‌غربی کشور در بر می‌گیرد. اهمیت عرضه تنها به اندازه شرکت محدود نیست. بورس تهران در شرایطی به دنبال ورود شرکت‌های بزرگ جدید است که اعتماد سرمایه‌گذاران، میزان نقدشوندگی و توان بازار برای جذب عرضه‌های سنگین به یکی از موضوعات مهم تبدیل شده است. یک عرضه اولیه بزرگ می‌تواند هم نقدینگی تازه جذب کند و هم بخشی از پول موجود در نمادهای دیگر را به سوی خود بکشد.

مدیر پذیرش بورس تهران به ایرنا گفته از ابتدای سال سه عرضه اولیه انجام شده و در صورت صدور مجوزهای لازم، برنامه برای ۱۱ عرضه اولیه دیگر تا پایان سال وجود دارد. شرکت‌های پتروشیمی، صنایع غذایی، سازندگان سازه‌های فلزی، شرکت‌های اقتصاد دیجیتال و برخی صندوق‌های ETF در میان گزینه‌های پیش‌بینی‌شده قرار دارند. اگر این برنامه عملی شود، سال ۱۴۰۵ می‌تواند از نظر تعداد و تنوع ورود شرکت‌های جدید به بورس متفاوت از چند سال گذشته باشد.

با این حال بزرگ بودن یک عرضه به خودی خود تضمین‌کننده بازدهی برای خریداران نیست. ارزش‌گذاری شرکت، میزان سهام عرضه‌شده، شرایط کلی شاخص بورس و رفتار سهامدار عمده پس از عرضه تعیین می‌کند که تجربه «تابان» برای سرمایه‌گذاران چگونه رقم بخورد. از این رو جذابیت اولیه نباید جای بررسی صورت‌های مالی و قیمت عرضه را بگیرد. اهمیت اصلی تابان شاید در آزمونی باشد که برای ظرفیت واقعی بازار ایجاد می‌کند؛ اینکه بورس تهران در شرایط اقتصادی فعلی تا چه اندازه توان جذب یک عرضه بزرگ را دارد و آیا ورود شرکت‌های جدید می‌تواند نقدینگی تازه‌ای به بازار بیاورد یا صرفاً منابع موجود میان نمادها جابه‌جا خواهد شد.