بنزین ۴ دلاری آمریکا؛ جنگ از تنگه هرمز به باک خودروها رسید

قیمت بنزین در ایالات متحده در آگوست ۲۰۲۶ برای نخستین‌بار پس از مدت‌ها از مرز ۴ دلار در هر گالون عبور کرده است؛ در حالی که در همین بازه زمانی سال گذشته، هر گالون بنزین حدود ۳ دلار و ۲ سنت قیمت داشت.

طبق آمار جمعیت خودروسازان آمریکا، این افزایش هم‌زمان با تشدید تنش‌های نظامی در تنگه هرمز و بازتاب‌های جنگ روسیه و اوکراین رخ داده است. به این ترتیب، جهش قیمت نفت اکنون مستقیماً بر هزینه سوخت‌گیری میلیون‌ها خودروی آمریکایی اثر گذاشته است.

فشار افزایش قیمت تنها به بنزین محدود نمانده است. قیمت هر گالون گازوئیل که یکی از مهم‌ترین شریان‌های حمل‌ونقل، کامیون‌رانی و زنجیره تأمین در اقتصاد آمریکاست، به ۵ دلار و ۴ سنت رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با حدود ۳ دلار در سال گذشته از افزایش قابل‌توجه هزینه‌های حمل‌ونقل حکایت دارد.

کارشناسان این جهش فصلی بی‌سابقه را عمدتاً ناشی از تحولات ژئوپلیتیک در خاورمیانه می‌دانند. افزایش قیمت گازوئیل از این جهت اهمیت بیشتری دارد که اثر آن می‌تواند از جایگاه‌های سوخت فراتر برود و به هزینه حمل کالا، لجستیک و در نهایت قیمت برخی کالاها و خدمات منتقل شود.

قیمت بنزین در نزدیک نیمی از روزهای سال بالای ۴ دلار

از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون، میانگین قیمت بنزین در ۱۰۳ روز از مرز ۴ دلار عبور کرده است. این رقم به معنای آن است که در حدود ۴۶ درصد از روزهای سال، قیمت بنزین در بالاترین سطوح خود از سال ۲۰۲۲ به این سو قرار داشته است.

هم‌زمان ذخایر بنزین آمریکا در بازارهای کلیدی نیویورک و نیوجرسی نیز بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا به پایین‌ترین سطح خود از نوامبر ۲۰۲۴ سقوط کرده است.

ترکیب کاهش ذخایر و افزایش قیمت‌ها نشان می‌دهد بازار سوخت آمریکا هم‌زمان با فشار ناشی از تحولات خارجی، با محدودیت‌هایی در سمت عرضه نیز روبه‌رو شده است؛ عاملی که می‌تواند حساسیت بازار نسبت به هر تحول تازه در حوزه انرژی را افزایش دهد.

چرا بنزین در آمریکا گران شد؟

بررسی شرایط بازار نشان می‌دهد دو عامل اصلی در شکل‌گیری موج اخیر افزایش قیمت نقش داشته‌اند.

نخست، تداوم تنش‌های نظامی میان آمریکا و ایران است که از نگاه کارشناسان به یکی از مهم‌ترین محرک‌های افزایش فصلی قیمت انرژی تبدیل شده است. موقعیت تنگه هرمز در تجارت جهانی نفت باعث شده هرگونه افزایش تنش در این منطقه به سرعت در انتظارات بازار انرژی منعکس شود.

عامل دوم به رفتار پالایشگاه‌های آمریکایی بازمی‌گردد. برخی پالایشگاه‌ها برای بهره‌گیری از حاشیه سود بالاتر و پاسخ به تقاضای جهانی گازوئیل، بخشی از ظرفیت خود را به سمت تولید این سوخت هدایت کرده‌اند. نتیجه این تغییر رویکرد محدودشدن تولید بنزین و پایین آمدن سقف عرضه در بازار داخلی آمریکا بوده است.

به این ترتیب بازار بنزین آمریکا هم‌زمان تحت تأثیر یک فشار خارجی ناشی از ریسک‌های ژئوپلیتیک و یک محدودیت داخلی در بخش تولید و عرضه قرار گرفته است.

فشار بر خانوارهای آمریکایی

افزایش قیمت بنزین در آمریکا از آن جهت اهمیت بالایی دارد که خودرو همچنان یکی از اصلی‌ترین ابزارهای جابه‌جایی شهروندان این کشور است.

بر اساس داده‌های بانک ذخیره فدرال، آمریکایی‌ها سالانه نزدیک به ۳ تریلیون مایل با خودروهای شخصی رانندگی می‌کنند. بنابراین حتی افزایش چند ده سنتی قیمت هر گالون بنزین می‌تواند در مقیاس ملی میلیاردها دلار هزینه اضافی برای مصرف‌کنندگان ایجاد کند.

اکنون که قیمت‌ها از ۴ دلار عبور کرده‌اند، فشار اقتصادی ناشی از سوخت می‌تواند بیش از گذشته در بودجه خانوارها احساس شود. این مسئله به‌ویژه برای افرادی که روزانه مسافت‌های طولانی طی می‌کنند یا در مناطق وابسته به خودرو زندگی می‌کنند، اهمیت بیشتری دارد.

از سوی دیگر، افزایش قیمت گازوئیل می‌تواند فشار مضاعفی بر حمل‌ونقل جاده‌ای وارد کند؛ فشاری که در صورت تداوم ممکن است به بخش‌های دیگر اقتصاد نیز منتقل شود.

از طرف دیگر، این‌بار جهش قیمت بنزین و گازوئیل هم‌زمان با نزدیک‌شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر اتفاق افتاده و دولت کنونی آمریکا را با فشار سیاسی و اقتصادی قابل‌توجهی روبه‌رو کرده است.

برای میلیون‌ها رأی‌دهنده، قیمت بنزین یکی از ملموس‌ترین شاخص‌های وضعیت اقتصادی است؛ عددی که شهروندان تقریباً هر هفته هنگام مراجعه به جایگاه‌های سوخت با آن مواجه می‌شوند. به همین دلیل، افزایش مداوم قیمت‌ها می‌تواند به یکی از موضوعات مهم در مناقشات سیاسی ماه‌های منتهی به انتخابات تبدیل شود.

اگر تنش‌های ژئوپلیتیک ادامه پیدا کند و هم‌زمان محدودیت عرضه داخلی نیز برطرف نشود، قیمت سوخت می‌تواند در ماه‌های آینده همچنان یکی از مهم‌ترین متغیرهای اقتصادی و سیاسی آمریکا باقی بماند.

گزارش خبری الجزیره درباره افزایش قیمت بنزین در آمریکا را ببینید: