بازار نفت در برابر تحریم‌های ایران محتاط ماند؛ چرا قیمت‌ها برخلاف انتظار جهش نکرد؟

بازار جهانی نفت صبح سه‌شنبه واکنشی محتاطانه به بسته جدید تحریم‌های آمریکا علیه ایران نشان داد. قیمت نفت پس از سقوط بیش از دو درصدی روز دوشنبه بخشی از افت خود را جبران کرد، اما خبری از جهش شدیدی نبود که معمولاً در پی تهدید بزرگ علیه عرضه نفت خاورمیانه انتظار می‌رود. نفت برنت در معاملات آسیایی در محدوده ۹۲ دلار قرار داشت و معامله‌گران در حال ارزیابی این بودند که تهدیدهای واشنگتن چه مقدار از صادرات واقعی ایران را کاهش خواهد داد.

بازتاب _ علت اصلی این رفتار را باید در فاصله میان «اعلام تحریم» و «اجرای مؤثر تحریم» جست‌وجو کرد. وزارت خزانه‌داری آمریکا به کشورهای طرف معامله با ایران هشدار داده، اما هنوز همه ابزارهای سنگین خود را علیه بانک‌ها و مؤسسات مالی خریدار نفت ایران فعال نکرده است. به‌ویژه، بانک‌های بزرگ چینی در فهرست اولیه قرار نگرفتند. چین بزرگ‌ترین بازار نفت ایران محسوب می‌شود و هر تصمیم درباره نحوه برخورد واشنگتن با مؤسسات چینی می‌تواند تأثیر بسیار بیشتری از افزودن چند شرکت یا نفتکش به فهرست تحریم‌ها داشته باشد.

از سوی دیگر وضعیت امنیتی خلیج فارس همچنان یک ریسک جدی برای بازار است. رویترز گزارش داده یک نفتکش در نزدیکی عمان بر اثر برخورد پرتابه از حرکت افتاده و موجودی ذخایر استراتژیک نفت آمریکا نیز در پایین‌ترین سطح از نوامبر ۱۹۸۲ قرار دارد. در چنین شرایطی بازار بین دو نیروی مخالف گرفتار شده است؛ از یک طرف نگرانی از اختلال عرضه و از طرف دیگر این برداشت که بسته تحریمی جدید هنوز به اندازه تبلیغات اولیه واشنگتن سخت اجرا نشده است.

برای ایران افزایش قیمت می‌تواند بخشی از کاهش حجم صادرات را جبران کند، اما محدودیت در حمل‌ونقل، بیمه و دریافت پول ممکن است درآمد قابل دسترس را کاهش دهد. در روزهای آینده سه نشانه اهمیت ویژه‌ای خواهند داشت؛ رفتار خریداران چینی، تغییر حجم تردد نفتکش‌ها در هرمز و تصمیم آمریکا درباره اجرای تحریم‌های ثانویه. تا زمانی که این سه عامل روشن نشوند، بازار نفت احتمالاً بین اخبار سیاسی و واقعیت عرضه در نوسان خواهد ماند.