افزایش قیمت بنزین و رشد علاقه به خودروهای برقی
با جهش قیمت بنزین در پی تنشهای جهانی، توجه مصرفکنندگان دوباره به خودروهای برقی و کممصرف جلب شده است. اما با وجود صرفهجویی قابل توجه در هزینه سوخت، عواملی مانند قیمت بالا، کاهش حمایتهای دولتی و فشارهای اقتصادی باعث شدهاند این علاقه هنوز به خرید گسترده تبدیل نشود.
افزایش قیمت سوخت در جهان همواره یکی از عوامل مهم تغییر رفتار مصرفکنندگان در بازار خودرو بوده است. حالا با جهش اخیر قیمت بنزین همزمان با تنشهای ژئوپلیتیکی، توجه دوبارهای به خودروهای برقی و کممصرف جلب شده است. اما در حالی که این خودروها از نظر هزینه سوخت جذاب به نظر میرسند، موانع اقتصادی و سیاستی باعث شدهاند بسیاری از خریداران همچنان در تصمیمگیری مردد بمانند.
افزایش قیمت بنزین و تغییر نگاه مصرفکنندگان
در پی افزایش شدید قیمت بنزین پس از آغاز درگیریهای منطقهای، بسیاری از آمریکاییها در حال بازنگری در انتخاب خودروی خود هستند. دادههای اولیه از پلتفرم خرید خودرو «ادموندز» نشان میدهد که در هفتههای اخیر، میزان جستجو و تحقیق درباره خودروهای برقی، هیبریدی و سایر گزینههای کممصرف افزایش یافته است. این روند نشان میدهد که فشار هزینههای سوخت، بار دیگر توجه مصرفکنندگان را به سمت گزینههای اقتصادیتر سوق داده است.
صرفهجویی قابل توجه؛ اما با تأخیر در اثرگذاری
بر اساس برآوردهای مؤسسه «مورگان استنلی»، با فرض میانگین قیمت حدود ۴ دلار برای هر گالن بنزین، هزینه تأمین انرژی یک خودروی برقی میتواند حدود ۶۰ درصد کمتر از یک خودروی بنزینی باشد. با این حال، این مؤسسه پیشبینی میکند که حدود شش ماه زمان لازم است تا افزایش قیمت بنزین به طور کامل به رشد تقاضا برای خودروهای برقی و هیبریدی منجر شود. در مقابل، برای افرادی که همین حالا قصد خرید خودرو دارند، این تغییر رفتار میتواند سریعتر اتفاق بیفتد.
حساسیت بیشتر به نوسانات سوخت
الین باکرگ، اقتصاددان و عضو مؤسسه اقلیم و پایداری سالاتا در دانشگاه هاروارد، معتقد است افزایش قیمت سوخت باعث میشود مردم توجه بیشتری به هزینههای جاری خودرو داشته باشند. وی در ادامه بیان کرد: خودروهای برقی نه تنها هزینه سوخت کمتری دارند، بلکه رانندگان را از نوسانات شدید قیمت بنزین نیز تا حد زیادی مصون میکنند. به گفته او، برخلاف شوکهای قبلی مانند بحران نفتی دهه ۱۹۷۰ یا افزایش قیمتها در سال ۲۰۲۲ پس از جنگ اوکراین، تکرار بحرانهای اقتصادی در پنج سال اخیر باعث شده حساسیت مصرفکنندگان به این نوسانات بیشتر شود.
شرایط سخت برای خودروهای برقی در آمریکا
با وجود افزایش علاقه، شرایط برای رشد خودروهای برقی در آمریکا نسبت به دو سال گذشته دشوارتر شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، سیاست انرژی خود را بر توسعه سوختهای فسیلی متمرکز کرده و اقدامات متعددی در جهت کاهش حمایت از انرژیهای تجدیدپذیر انجام داده است؛ از جمله کاهش یارانههای انرژی خورشیدی، محدود کردن توسعه انرژی بادی فراساحلی و تضعیف استانداردهای بهرهوری انرژی. در همین راستا، خودروهای برقی نیز تحت فشار قرار گرفتهاند. یکی از مهمترین ضربهها، حذف اعتبار مالیاتی فدرال خودروهای برقی در سال گذشته بود که یکی از انگیزههای اصلی خرید این خودروها محسوب میشد. همچنین بودجه توسعه ایستگاههای شارژ کاهش یافته و برخی استانداردهای زیستمحیطی نیز به چالش کشیده شدهاند.
عقبنشینی خودروسازان آمریکایی
در واکنش به کاهش تقاضا و چالشهای زیرساختی، برخی خودروسازان بزرگ آمریکایی سرمایهگذاریهای خود در حوزه خودروهای برقی را کاهش دادهاند. شرکت «جنرال موتورز» اعلام کرده امسال حدود ۷.۶ میلیارد دلار از بخش خودروهای برقی ضرر کرده است. شرکت «فورد موتور» هشدار داده که تغییر استراتژی میتواند حدود ۱۹.۵ میلیارد دلار هزینه در پی داشته باشد. شرکت «استلانتیس» نیز پیشبینی کرده که بازنگری در برنامههای خود ممکن است تا ۲۶ میلیارد دلار ضرر ایجاد کند. این ارقام نشاندهنده فشار مالی قابل توجهی است که صنعت خودرو در مسیر گذار به برقیسازی با آن مواجه است.
پیشتازی چین در بازار جهانی
در حالی که رشد خودروهای برقی در آمریکا با چالش مواجه شده، وضعیت در چین و اروپا کاملاً متفاوت است. این کشورها از حمایتهای دولتی و تقاضای بالای مصرفکنندگان بهرهمند هستند. به گفته کارشناسان، قیمت بنزین در بسیاری از کشورهای جهان بالاتر از آمریکا است و همین موضوع باعث میشود خودروهای برقی در این بازارها جذابتر باشند. در این میان، چین توانسته حضور خود را در بازارهای بینالمللی مانند اروپا، آمریکای جنوبی و آسیا گسترش دهد. با وجود اینکه خودروسازان چینی به دلیل محدودیتهای سیاسی و امنیتی دسترسی محدودی به بازار آمریکا دارند، اما پیشرفت آنها تهدیدی بلندمدت برای صنعت خودروی این کشور محسوب میشود.
نگرانی از عقبماندن آمریکا
کارشناسان هشدار میدهند که کاهش رقابت در بازار داخلی ممکن است انگیزه برای نوآوری را کاهش دهد. به گفته الین باکرگ، اگر آمریکا تولید خودروهای برقی را افزایش ندهد و کارایی آنها را بهبود نبخشد، در آینده در برابر رقابت چین آسیبپذیرتر خواهد شد. حتی گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد جیم فارلی، مدیرعامل فورد، احتمال همکاری با شرکتهای چینی برای دسترسی به فناوریهای پیشرفته را بررسی کرده است؛ موضوعی که نشاندهنده فاصله تکنولوژیک میان دو طرف است.
مانع اصلی: شکاف در قدرت خرید
با وجود تمام مزایا، مهمترین مانع در مسیر گسترش خودروهای برقی، قیمت بالای آنهاست. دانشگاه کلمبیا گزارش داده که خودروهای برقی چینی به طور قابل توجهی ارزانتر از نمونههای آمریکایی هستند. این اختلاف قیمت در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بسیاری از خانوادههای آمریکایی با فشارهای اقتصادی متعدد روبهرو هستند. کارشناسان معتقدند که با افزایش هزینههای زندگی، خرید خودرو به ویژه خودروهای گرانتر برقی ممکن است در اولویت بسیاری از خانوارها قرار نگیرد.
افزایش قیمت بنزین بار دیگر توجه مصرفکنندگان را به خودروهای برقی جلب کرده و نشان داده است که هزینه سوخت میتواند محرک مهمی برای تغییر رفتار بازار باشد. با این حال، واقعیتهای اقتصادی مانند قیمت بالای خودروها، نرخ بهره و کاهش حمایتهای دولتی، مانع از تبدیل این علاقه به خرید واقعی شده است. در نهایت، آینده بازار خودروهای برقی به چند عامل کلیدی بستگی دارد: ادامه یا کاهش قیمت سوخت، سیاستهای حمایتی دولتها و توان مالی مصرفکنندگان. تا زمانی که این عوامل به تعادل نرسند، شکاف میان «علاقه» و «خرید واقعی» همچنان باقی خواهد ماند.
