اعتراضات لبنان؛ بلوغ یک جامعه/حداقل از جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی آن الهام بگیریم

گروه بین‌الملل بازتاب: اعتراض مدنی مردم لبنان به ناکارآمدی دولت، فقر اقتصادی و فساد بوروکراسی نمونه بارزی از بلوغ اجتماعی و سیاسی یک جامعه است که سه ویژگی دارد:

اول، جامعه‌ای متکثر با گرایش‌های وسیع قومی، مذهبی و سیاسی است.

دوم، جامعه و کشوری فاقد منابع مالی و ثروت‌های طبیعی است.

سوم، در معرض تهدید نظامی از سوی صهیونیست‌ها، گروه‌های افراطی، نظامی و شبه‌نظامی است.

اما آنچه در اعتراضات مدنی لبنانی‌ها به چشم می‌خورد، خشونت پرهیزی هوشمندانه، خودداری از آسیب زدن به منابع و منافع عمومی، فقدان نفرت پراکنی، یکدستی سیاسی، قومی و دینی و از همه مهم‌تر، همراهی رسانه‌ها و مراجع سیاسی با خواسته‌های به‌حق مردم است.

در این اعتراضات نه حرمتی شکسته شده، نه کسی به خیانت و وابستگی به بیگانگان متهم شده، نه اعتراض مردم “فتنه” نامیده شده و نه لشکری از نیروی ضد شورش آن‌ها را محاصره کرده است.

نه بگیروببندی هست و نه لباس شخصی، نه اعترافی از تلویزیون پخش می‌شود و نه ترس و واهمه مدیران سیاسی و امنیتی را فرامی‌گیرد.

این‌ها همه ثمره بلوغ فرهنگی و سیاسی یک جامعه است که برخی اصول زندگی امروزین به رسمیت شناخته‌شده و دموکراسی در آن تمرین شده است.

قطعاً نتایج این جنبش اجتماعی برای جامعه لبنان ثمربخش است. این کشور را یک گام به جلو می‌برد. برنده و بازنده‌ای ندارد. همه برنده‌اند؛ حتی دولتمردانی که ناکارآمدی آن‌ها صدای اعتراض مردم را درآورده است.

چون چنین حرکت‌هایی که بنایش بر اصلاح است و نه حذف؛ نیروها و احزاب را به بازسازی سیاست‌ها و برنامه‌هایشان سوق می‌دهد. رقابت مبنای اصلاح برنامه و راهبرد است و نه استحکام دائمی قدرت.

قدرت برای یک نیرو و حزب سیاسی در چنین نظام‌هایی در تکیه‌بر ثروت و نیروی امنیتی و نظامی خلاصه نشده است. قدرت در توانایی برانگیختگی مردم در حمایت از راهبردها و برنامه‌هاست.

به همین دلیل است که در نظام‌های سیاسی بلوغ‌یافته هیچ نیرو و حزبی از ساخت قدرت حذف نمی‌شود؛ فقط میزان نفوذ و حضور و عملش کم‌وزیاد می‌شود.

همه در جایگاه خود تنها از یک منبع تغذیه می‌کنند‌؛ اقبال مردم.

این نوع نگاه به قدرت با نگاهی که در جامعه ما وجود دارد، متفاوت است. حداقل امتیاز جنبش مردمی لبنان برای جامعه ما تأمل در ابعاد مختلف آن و الهام گرفتن از جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی آن است.

مجید یونسیان، روزنامه‌نگار پیشکسوت و تحلیلگر سیاسی