پنیر دشمن حافظه است یا دوست مغز؟
پنیر یکی از پای ثابتهای صبحانه ایرانیهاست؛ ماده غذایی محبوبی که در کنار نان و گردو و سبزی، سالهاست جایگاه ویژهای در سفرهها دارد.
با این حال، برخی باورهای رایج درباره ارتباط مصرف پنیر با آلزایمر یا کاهش حافظه، باعث شده عدهای با تردید به سراغ آن بروند. اما آیا این نگرانیها پایه علمی دارد؟
مهشید محمدیزادگان، کارشناس تغذیه، در گفتوگویی به بررسی ارزش غذایی پنیر و تأثیر آن بر سلامت پرداخته است. به گفته او، هر ۳۰ گرم پنیر حدود ۲۰۰ میلیگرم کلسیم و ۸ گرم پروتئین دارد و یکی از منابع مهم تأمین کلسیم و پروتئین برای بدن محسوب میشود. با این حال، آنچه اهمیت دارد تعادل میان کلسیم و فسفر در بدن است. نسبت مناسب این دو ماده معدنی (دو به یک) به حفظ سلامت استخوانها و دندانها کمک میکند. در صورت برهم خوردن این تعادل، بدن ممکن است برای جبران، کلسیم را از استخوانها برداشت کند.
آیا پنیر باعث آلزایمر میشود؟
به گفته این کارشناس، تحقیقات متعددی درباره ارتباط مصرف پنیر با آلزایمر و بیماریهای شناختی انجام شده، اما نتایج آنها متناقض بوده و تاکنون هیچ اجماع علمی مبنی بر اینکه پنیر عامل ایجاد آلزایمر است، به دست نیامده است. بنابراین مصرف متعادل پنیر برای افراد سالم مشکلی ایجاد نمیکند.
البته توصیه میشود پنیرهای کمچرب و کمنمک انتخاب شوند و همراه با منابعی از فسفر مانند گردو، زیره یا سیاهدانه مصرف شوند. سالمندان، بیماران مبتلا به فشار خون یا چربی خون بالا و همچنین افراد مبتلا به نارسایی حاد کلیوی باید در مصرف پنیر دقت بیشتری داشته باشند.
بهترین زمان مصرف پنیر چه زمانی است؟
به گفته محمدیزادگان، مصرف پنیر در شب میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند. از آنجا که ترشح هورمون پاراتورمون پس از غروب افزایش مییابد و این هورمون در تنظیم سطح کلسیم خون نقش دارد، جذب کلسیم در ساعات شب بیشتر است. بنابراین مصرف پنیر یا لبنیات در وعده شام میتواند مفید باشد.
با این حال، مصرف پنیر در صبحانه نیز مانعی ندارد، چرا که حاوی پروتئین کامل و اسیدهای آمینه ضروری است. توصیه میشود برای حفظ تنوع غذایی، برخی روزها از پنیر و روزهای دیگر از تخممرغ یا ارده و شیره در وعده صبحانه استفاده شود.
مصرف پنیر در کودکان
مصرف پنیر در کودکان معمولاً پس از یکسالگی توصیه میشود و باید از نوع پاستوریزه، کمچرب و کمنمک باشد. شروع مصرف بهتر است با مقدار کم (حدود ۱۵ گرم) باشد تا در صورت وجود حساسیت، علائم آن مشخص شود. پس از سهسالگی، کودکان میتوانند روزانه تا ۳۰ گرم پنیر مصرف کنند و در صورت عدم مصرف سایر لبنیات، این مقدار میتواند افزایش یابد.
کارشناسان همچنین هشدار میدهند از مصرف پنیرهای محلی و غیرپاستوریزه به دلیل احتمال آلودگی میکروبی مانند سالمونلا یا بروسلا خودداری شود. همچنین بهتر است میان مصرف لبنیات و آنتیبیوتیکها حدود سه ساعت فاصله باشد.
در مجموع، شواهد علمی نشان میدهد پنیر نهتنها دشمن حافظه نیست، بلکه در صورت مصرف متعادل و انتخاب نوع مناسب، میتواند بخشی مفید از یک رژیم غذایی سالم باشد.
