بازار قرمز، داروییهای سبز؛ بورس برای بازگشت به چه چیزی نیاز دارد؟
بازتاب– بورس تهران روز شنبه را در شرایطی آغاز کرد که سهامداران انتظار داشتند در تعطیلات پایان هفته، تصویر روشنتری از تحولات سیاسی و نظامی منطقه به دست آید. تحرکات نظامی هفته گذشته در تنگه هرمز، سطح نگرانیها را افزایش داده بود و فعالان بازار امیدوار بودند درباره تفاهم احتمالی یا نحوه مدیریت تنشها خبر قطعیتری منتشر شود.
این انتظار محقق نشد و مسئله توافق ایران و آمریکا همچنان به مهمترین متغیر سیاسی اثرگذار بر بورس ایران تبدیل شد. نتیجه این بلاتکلیفی، افزایش عرضه سهام و خروج بیش از پنج هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار بود؛ رقمی که نشان میدهد بخش قابل توجهی از سرمایهگذاران خرد، فعلاً حفظ نقدینگی را به پذیرش ریسک بیشتر ترجیح دادهاند.
عقبنشینی شاخص از مرز ۵.۳ میلیون واحد
شاخص کل بورس در پایان معاملات حدود دو درصد کاهش یافت و از محدوده پنج میلیون و ۲۸۶ هزار واحد به سطح پنج میلیون و ۱۸۲ هزار واحد رسید. این افت نشان داد فشار فروش تنها به چند نماد محدود نبوده و بخش بزرگی از بازار را دربر گرفته است.
در مجموع، ۶۶۳ نماد با کاهش قیمت و ۲۱۷ نماد با رشد قیمت معاملات خود را به پایان رساندند. همچنین ۳۵۳ نماد در صف فروش و ۱۳۸ نماد در صف خرید قرار گرفتند. فاصله قابل توجه میان تعداد نمادهای منفی و مثبت، از برتری آشکار فروشندگان حکایت داشت؛ هرچند وجود بیش از یکصد صف خرید نشان میدهد تقاضا بهطور کامل از بازار خارج نشده است.
پول به کدام صنایع رفت؟
در میان گروههای مختلف، فرآوردههای نفتی و بانکها بیشترین ارزش معاملات را به خود اختصاص دادند. توجه به این دو صنعت در شرایط کنونی قابل انتظار بود؛ زیرا شرکتهای پالایشی و بانکی بیش از بسیاری از صنایع دیگر تحت تأثیر نرخ ارز، سیاستهای اقتصادی، وضعیت صادرات و تحولات سیاسی قرار دارند.
در کنار این گروهها، خودرو و دارو نیز سهم قابل توجهی از معاملات روزانه را به خود اختصاص دادند. ارزش نسبی معاملات در این صنایع بالا بود؛ به این معنا که حجم خریدوفروش در آنها نسبت به اندازه معمول بازارشان قابل توجه ارزیابی میشد.
اما رفتار گروه دارویی تفاوت مهمی با بسیاری از صنایع دیگر داشت. در حالی که بیشتر گروههای بازار تحت فشار ریسکهای سیاسی قرار گرفته بودند، برخی سهام دارویی توانستند تقاضای مناسبی جذب کنند. انتشار گزارشهای امیدوارکننده، انتظار برای بهبود وضعیت فروش و درآمد شرکتها و همچنین ماهیت کمتر صادراتمحور این صنعت موجب شد داروییها کمتر از گروههای بزرگ کالایی و بانکی تحت تأثیر نگرانیهای سیاسی قرار گیرند.
| متغیر مهم | وضعیت امروز | برداشت تحلیلی |
|---|---|---|
| شاخص کل | افت حدود ۲ درصدی تا محدوده ۵ میلیون و ۱۸۲ هزار واحد | فشار فروش بیشتر در نمادهای بزرگ و شاخصساز متمرکز بود |
| خروج پول حقیقی | بیش از ۵ هزار میلیارد تومان | سهامداران خرد در برابر ابهامهای سیاسی، نقد ماندن را ترجیح دادند |
| تعداد نمادهای مثبت و منفی | ۲۱۷ مثبت در برابر ۶۶۳ منفی | روند نزولی تقریباً همهجانبه بود، اما تقاضا کاملاً از بازار حذف نشد |
| صفهای خرید و فروش | ۱۳۸ صف خرید در برابر ۳۵۳ صف فروش | فروشندگان همچنان دست بالا را داشتند |
| صنایع با بیشترین ارزش معاملات | پالایشیها و بانکها | نقدینگی روی گروههای بزرگ و حساس به تحولات سیاسی و ارزی متمرکز بود |
| صنایع مورد توجه بازار | دارویی، خودرو و برخی نمادهای خاص | معاملهگران بهجای خرید گسترده، بهصورت گزینشی عمل کردند |
| وضعیت گروه دارویی | معاملات نسبتاً مقاوم و ورود پول به برخی نمادها | گزارشهای امیدوارکننده و حساسیت کمتر به تنشهای منطقهای، جذابیت این گروه را افزایش داد |
| رفتار بازار در پایان معاملات | کاهش شدت افت پس از ساعت ۱۱ | بخشی از عرضهها جمع شد، اما هنوز نشانه قطعی از تغییر روند دیده نمیشود |
| شرط بازگشت بازار | کاهش صفهای فروش، توقف خروج پول حقیقی و افت ریسک سیاسی | بازگشت پایدار بورس بیش از حمایت مقطعی، به احیای اعتماد نیاز دارد |
چرا داروییها مورد توجه قرار گرفتند؟
قرار گرفتن صنعت دارو در میان گروههای پرمعامله، صرفاً نتیجه افزایش تعداد خریدوفروشها نبود. بررسی رفتار سرمایهگذاران حقیقی نشان میدهد بخشی از نقدینگی در حال حرکت به سمت سهامی بوده که چشمانداز عملیاتی روشنتری دارند و حساسیت آنها به تنشهای منطقهای کمتر است.
نمادهای «دروز» و «درازی» بیشترین خالص نسبی خرید حقیقی را ثبت کردند و در نماد «دیران» نیز سرانه خرید سرمایهگذاران حقیقی در سطح بالایی قرار داشت. این دادهها بیانگر آن است که گروه دارویی در بازار منفی امروز، نقش یک پناهگاه نسبی را برای بخشی از معاملهگران ایفا کرده است.
البته استقبال از سهام دارویی به معنای مصون بودن کامل این صنعت از افت بازار نیست. ادامه این روند به کیفیت گزارشهای مالی، سیاستهای قیمتگذاری دارو، وضعیت مطالبات شرکتها و ثبات شرایط اقتصادی بستگی خواهد داشت.
خریداران حقیقی و حقوقی کدام نمادها را انتخاب کردند؟
با وجود تسلط فروشندگان، برخی نمادها با ورود سرمایه حقیقی همراه شدند. رمپنا، تاصیکو، تیپیکو، پترول و حکشتی از جمله سهمهایی بودند که خالص خرید حقیقی مناسبی ثبت کردند.
این موضوع نشان میدهد حتی در شرایطی که نمای کلی بازار منفی است، سرمایهگذاران همچنان میان شرکتها و صنایع مختلف تفاوت قائل میشوند و تمام سهام را با یک نگاه ارزیابی نمیکنند. بخشی از معاملهگران در حال شناسایی نمادهایی هستند که از نظر ارزشگذاری، داراییها یا چشمانداز سودآوری شرایط مناسبتری دارند.
در سوی مقابل، بیشترین خالص خرید سرمایهگذاران حقوقی در نمادهای وبملت، تاپیکو، شستا و شپنا شکل گرفت. حضور حقوقیها در این سهمها را میتوان تا حدی تلاشی برای جذب عرضهها، کنترل فشار فروش و حمایت از نمادهای بزرگ و شاخصساز تلقی کرد.
با این حال، ورود پول حقوقی به تنهایی برای تغییر مسیر بازار کافی نیست. بورس برای بازگشت به روندی پایدار، به توقف خروج سرمایه حقیقی و افزایش تقاضای واقعی سهامداران خرد نیاز دارد.
توقف افت شاخصها در ساعت پایانی
یکی از معدود نشانههای امیدوارکننده معاملات، تغییر رفتار برخی نمادها پس از ساعت ۱۱ بود. از این زمان به بعد، شدت افت شاخص کل و شاخص هموزن کاهش یافت و روند نزولی آنها تقریباً متوقف شد.
این اتفاق نشان داد در قیمتهای پایینتر، بخشی از خریداران وارد بازار شدند و اجازه ندادند فشار فروش با همان شدت ابتدای معاملات ادامه پیدا کند. همچنین تعدادی از نمادها توانستند از صف فروش خارج شوند یا به محدودههای متعادلتری بازگردند.
با وجود این، توقف افت در دقایق پایانی را نباید به معنای آغاز قطعی روند صعودی دانست. چنین رفتاری ممکن است نتیجه خریدهای کوتاهمدت، حمایت سهامداران حقوقی یا جذاب شدن مقطعی قیمتها باشد. برای اطمینان از تغییر مسیر بازار، این روند باید در معاملات روزهای آینده نیز ادامه پیدا کند.
برای آنکه بتوان از پایان موج فروش سخن گفت، سه نشانه باید در معاملات ظاهر شود: کاهش پایدار صفهای فروش، توقف خروج پول حقیقی و بازگشت تقاضا به نمادهای بزرگ و شاخصساز.
توجه سرمایهگذاران به سهام دارویی و خرید برخی نمادهای خاص، نشانهای از ادامه فعالیت نقدینگی در بازار است، اما هنوز نمیتوان آن را به کل بورس تعمیم داد. بخش بزرگی از سرمایهگذاران در انتظار خبری هستند که سطح ریسک سیاسی را کاهش دهد و امکان تصمیمگیری بر اساس وضعیت واقعی شرکتها را فراهم کند.
