جدیدترین اخبار
26 شهریور 1400 ساعت 18:26 برگزیده کد خبر :846071
برای چاپ کلیک کنید
استاد دانشگاه خوارزمی تهران در گفت و گو با «بازتاب»؛

پیوستن ایران به سازمان شانگهای را باید به فال نیک گرفت/ تردید ندارم منافع استراتژیک چندانی از شانگهای نصیب ایران نخواهد شد

پیوستن ایران به سازمان شانگهای را باید به فال نیک گرفت/ تردید ندارم منافع استراتژیک چندانی از شانگهای نصیب ایران نخواهد شد

روز جمعه برابر با 26 شهریور ماه 1400، با حضور اعضای اصلی سازمان همکاری‌‌‌های شانگهای، بالاخره ایران نیز به عضویت دائم این سازمان درآمد و از حالت ناظر بودن خارج شد؛ اتفاق قابل تأملی که ایران سال‌ها در پی آن بود و برخی تصور می‌کنند زمینه تغییرات شگرفی در مناسبات داخلی و بین المللی کشورمان خواهد شد.

«بازتاب»؛آرش خداپرست- جمهوری اسلامی‌ایران در بیست و یکمین اجلاس سازمان همکاری شانگهای که با حضور رهبران ۱۲ کشور عضو و ناظر برگزار شد، با موافقت اعضا به عضویت کامل و دائم این سازمان مهم منطقه‌ای درآمد.

این اجلاس در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان آغاز شد و در حاشیه این اجلاس رهبران شرکت کننده دیدارهای دو جانبه و چندجانبه با یکدیگر برگزار کردند.

در این اجلاس با موافقت تمام اعضا، جمهوری اسلامی‌ایران به طور رسمی‌به عضویت سازمان همکاری شانگهای درآمد. جمهوری اسلامی‌ایران پیش از این به عنوان عضو ناظر در سازمان همکاری شانگهای حضور داشت و از روز (جمعه ۲۶ شهریورماه ۱۴۰۰) و در بیست ویکمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای به عضویت کامل این سازمان درآمد.

سازمان همکاری شانگهای در حوزه‌‌‌های مختلفی نظیر امنیتی، انرژی، فرهنگی و اقتصادی فعالیت دارد. مسایل امنیتی در آسیای میانه به ویژه تروریسم، جدایی طلبی و افراطی گری عموماً دغدغه اصلی این سازمان محسوب می‌شود.

حالا و با عضویت دائم ایران در سازمان شانگهای برخی کارشناسان و تحلیلگران بر این باور هستند که این اتفاق می‌تواند فرصت‌‌‌های ایده آلی را پیش روی ایران برای توسعه روابط و کسب منافع راهبردی قرار دهد.

به رغم این نظرات، یدالله کریمی‌پور، استاد تمام دانشگاه خوارزمی‌چندان به آینده این سازمان و منافع راهبردی حاصل از آن برای ایران امیدی ندارد.
کریمی‌پور در همین باره به «بازتاب»، گفت: سازمان شانگهای مخلوق روسیه- چین است و علت وجودی تکوین آن حل منازعه مرزی بین این دو قدرت در ۱۹۹۶ بوده است.

متخصص مسائل ژئوپلیتیک افزود: چشم انداز و آرمان روس‌ها نسبت به این سازمان، تبدیل سازمان شانگهای به رقیب ناتو در گستره اوراسیا است، ولی هم اکنون از دیدگاه کارکردهای نظامی‌و سیاسی موفقیت چندانی به دست نیاورده است.‌

استاد دانشگاه خوارزمی‌تهران در ادامه تصریح کرد: این سازمان نوپا از دیدگاه ماهوی از چند چالش درونی بزرگ رنج می‌برد که از نظر بنده یکی از این موارد جمع دشمنان در این سازمان و دیگری یک بستر و چند رویایی بودن اعضا ی بزرگ آن است.

این استاد دانشگاه در ادامه و در توضیح نظرات خود گفت: شانگهای نقطه گردهمایی کشورهای رقیب و بلکه دشمنان دیرینه است. به طور مثال هند و پاکستان؛ دو قدرت اتمی، که دشمنان کلاسیک به شمار می‌روند و تا کنون ۳ بار با هم نبرد تمام عیار داشته اند، عضو دائم این سازمان هستند. همچنین چین و هند که تا کنون به دلیل اختلافات مرزی سه بار جنگیده اند، عضو دائم هستند و از سویی نیز روسیه و چین نیز گرچه هم اکنون مناسبات مطلوبی دارند، ولی دارای اختلافات و تنش‌‌‌های مرزی متروکه و بلکه ریشه ای هستند.

کریمی‌پور در نقد کارآمدی این سازمان همچنین اضافه کرد: واقعیت این است که چهار کشور قزاقستان، تاجیکستان، ازبکستان و قرقیزستان نیز با لابی و پشتیبانی و بلکه خواست روسیه به این سازمان پیوسته اند و در این سازمان تا حدودی پیرو سیاست‌‌‌های کلان روسیه هستند.

استاد دانشکده جغرافیای دانشگاه خوارزمی‌تهران همچنین در ادامه ضمن تأکید بر اینکه عضویت دائم ایران در این سازمان را باید به فال نیک گرفت و تهران‌ حتما پس از ۱۵ سال در صف بودن برای پیوستن به شانگهای، خواهد کوشید که بیشترین‌بهره را ببرد. وی همچنین تصریح کرد: اهداف استراتژی ملی هند، چین، روسیه، پاکستان و کشورهای آسیای مرکزی به هیچ وجه یکی نیست و از دیدگاه هر کدام دشمنان اصلی متفاوت هستند.‌ به همین دلیل نمی‌توان از این سازمان انتظار چندان در راهبری و هدایت یک پیمان استراتژیک بلند مدت داشت، اما به هر صورت گرچه خوب است که پیوستن ایران به سازمان‌ شانگهای را به فال نیک‌ بگیریم ولی من کمترین گمانی ندارم‌ که از سازمان همکاری شانگهای منافع راهبردی چندانی عاید ایران نخواهد شد.

وی یاد آوری کرد که به گونه ای این سازمان‌ تجلی پیش بینی ۱۱۷ سال پیش مکیندر، دایر بر وحدت اوراسیا در قبال تمدن آنگلو- آمریکا است. وی باورمند بود که درصورت پیوند جاده ای و ریلی اوراسیا، قدرت دریایی توان مقابله با آن را نخواهد داشت. ولی به گمانم با استراتژی جدید آمریکا و بریتانیا، که یک جلوه کوچک‌آن را دیروز در قالب شکل گیری اوکاس (AUKUS ) پرده برداری شد، از قدرت مانور شانگهای کاسته خواهد شد.

روی خط خبر

  • رئیسی: توسعه راه‌های شمال استان اردبیل اولویت دولت است
  • انتقاد پلیس راهور از کیفیت پایین خودرو‌های داخلی و جاده‌های غیراستاندارد
  • آمریکا: موشک‌های جدید یمنی‌ها توان گریز از تجهیزات دفاعی آمریکایی را دارند
  • پوتین: مسکو، حزب‌الله را یک قدرت سیاسی مهم در لبنان می‌داند
  • درب پارکینگ بورس تهران فک پلمب شد
  • ۷۰۰ هزار دُز واکسن اسپوتنیک وارد کشور شد
  • مدیرعامل جدید بانک تجارت منصوب شد
  • کارگران هفت‌تپه بیمه تکمیلی می‌شوند
  • دیدار رئیس مجلس با مراجع عظام تقلید
  • گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و ترکیه
  • قاضی‌زاده دستور برکناری مدیرکل بنیاد شهید استان کهگیلویه و بویراحمد را صادر کرد
  • نشست سران اتحادیه اروپا آغاز شد
  • بنزین 14 هزار تومانی هم تکذیب شد
  • نتایج تحقیقات مجلس از ماجرای گم شدن پانسمان‌های بیماران پروانه‌ای
  • فروش گوشی‌های سامسونگ در روسیه ممنوع شد
  • فرمان پوتین در تعطیلی یک هفته‌ای روسیه
  • جاماندگان سهام عدالت تا ۲ هفته آینده تعیین و تکلیف می‌شوند
  • انگلیس به اوکراین سلاح می‌فروشد
  • ریزش در محور هراز/ احتمال ریزش و سقوط سنگ در محورها وجود دارد
  • ارزش سهام عدالت در هفته آخر مهر ماه هم کاهشی بود
  • رئیسی: دنبال کلنگ زدن طرح‌ها و پروژه‌های جدید نیستیم
  • افزایش قیمت‌ها در بازار طلا و سکه ؛ ۲۹ مهر ۱۴۰۰
  • طوفان حاره‌ای در سیستان و بلوچستان ۴۰۵ میلیارد تومان خسارت بر جا گذاشت
  • محسن هاشمی‌رئیس شورای مرکزی حزب کارگزاران شد
  • دستگیری اعضای شبکه 15 نفره موساد در ترکیه
  • قیمت خودرو در بازار آزاد؛ ۲۹ مهر ۱۴۰۰
  • ربات هنرمند در مصر بازداشت شد
  • ۲ کودک در آتش‌سوزی سوسنگرد جان باختند
  • رانندگان ایرانی بازداشت شده در آذربایجان آزاد شدند
  • آژانس به اعمال فشار بر ایران ادامه دهد
  • 11 مهر