جدیدترین اخبار
18 مهر 1400 ساعت 17:09 تیتر یک کد خبر :851567
برای چاپ کلیک کنید

تنش میان ایران و جمهوری آذربایجان از نگاه اندیشکده‌های آمریکایی؛ چرا آمریکا نباید از باکو حمایت کند؟

علی اف پهپاد اسرائیلی

تنش میان ایران و جمهوری آذربایجان مورد توجه اندیشکده‌های آمریکایی قرار گرفته است. در یک مورد ضمن بررسی سیاست‌های ضد ایرانی باکو و با تأکید بر ماهیت رژیم حاکم در جمهوری آذربایجان، دولت بایدن از دخالت در تنش موجود و حمایت از باکو علیه تهران بر حذر داشته شده است.

«بازتاب»؛ آرش صفار- هم‌زمان با بالا گرفتن تنش‌ها میان ایران و جمهوری آذربایجان، اندیشکده Responsible Statecraft در یادداشتی با عنوان «چرا ایالات‌متحده نباید در برابر ایران از آذربایجان حمایت کند؟»، به قلم «الدار ممدوف» به بررسی شرایط منطقه و سیاست احتمالی آمریکا پرداخته است.

بر اساس این یادداشت، با افزایش تنش‌ها میان تهران و باکو، در آمریکا گروهی به حمایت قاطع از باکو پرداخته‌اند و از دولت آمریکا نیز می‌خواهند که همین موضع را اتخاذ کند.

«مایکل دوران» از «موسسه هادسون»، تصویری از «الهام علی‌اف» در کنار یک پهپاد اسرائیلی منتشر کرده است و خطاب به دولت بایدن این عکس را مثالی از چگونگی تعامل با ایران معرفی کرده است.

«لوک کافی» از «بنیاد هریتیج» با انتشار یک مقاله از دولت آمریکا خواسته است که جمهوری آذربایجان را به عنوان خاکریزی علیه نفوذ ایران مورد توجه قرار دهد.

«لی لیتزنبرگر»، سفیر ایالات‌متحده در جمهوری آذربایجان از «هم‌زیستی کنیسه‌ها در کنار مساجد» در یکی از روستاهای آذربایجان که اکثریت ساکنان آن را یهودیان تشکیل می‌دهند، به عنوان «روحیه تسامح» در آذربایجان تمجید کرده است.

نویسنده یادداشت، توضیح می‌دهد که سفیر آمریکا که قصد دارد برتری اخلاقی آذربایجان نسبت به ایران را نشان دهد، بر اظهارات نژادپرستانه و نابودسازی میراث ارمنی توسط رهبران باکو چشم می‌پوشد؛ به نظر الدار ممدوف، اگر هم‌زیستی کنیسه و مسجد نشانه روحیه تسامح باشد، در ایران کنیسه‌ها و کلیسا‌های بسیاری در کنار مساجد قرار دارند و بی‌دغدغه به فعالیت‌های خود می‌پردازند.

علیرغم این لفاظی‌ها، مطابق یادداشت، قطعا ایالات‌متحده منافعی در حمایت از جمهوری آذربایجان در برابر ایران ندارد؛ آذربایجان نامزد پیوستن به ناتو یا متحد رسمی‌آمریکا نیست و واشنگتن هم تعهدی به دفاع از آن ندارد؛ به علاوه آذربایجان در بحران کنونی با ایران، بی‌تقصیر نیست.

بیانیه سه‌جانبه روسیه، ارمنستان و آذربایجان در نوامبر 2020 با میانجیگری مسکو به خشونت‌ها پایان داد و با ایجاد یک کریدور زمینی خاک اصلی آذربایجان را به نخجوان و ترکیه متصل کرد.

با این حال، باکو با طرح ادعا بر باریکه‌ای از خاک ارمنستان که قرار است این کریدور در آن ایجاد شود، چشم‌انداز این توافق را تضعیف کرد و نگرانی از الحاق‌گرایی را افزایش داد. نه تنها در ارمنستان، بلکه در ایران هم این نگرانی وجود دارد؛ چرا که مرز ایران و ارمنستان را از بین می‌برد و یک «کمربند ترکی» در مرزهای شمال [غربی] ایران ایجاد می‌کند.

علاوه بر این، باکو از «روابط استراتژیک» خود با اسرائیل -دشمن دیرینه ایران- و ترکیه -رقیب منطقه‌ای آن- را نیز تقویت کرده است. هر چند جمهوری آذربایجان از روابط دیرینه با اسرائیل برخوردار بوده است، در سال‌های گذشته با توجه به حساسیت تهران، تلاش می‌کرد تا با همسایه جنوبی ضدیت نورزد.

با این حال، پیروزی در جنگ قره‌باغ با کمک هواپیماهای بدون سرنشین اسرائیلی، باکو را ترغیب کرد که به روابط خود با «اورشلیم» مباهات کند و حس جدیدی از آسیب‌ناپذیری نسبت به تهران را نشان دهد.

باکو همچنین بنیادی از «کارشناسان» را در واشنگتن ایجاد کرده است که تجزیه استان‌های «آذری‌نشین» را تبلیغ می‌کنند؛ این کشور همچنین به آزار و اذیت رانندگان کامیون‌های ایرانی عازم قره‌باغ کوهستانی پرداخته است.

باکو تل آویوبه نظر نویسنده یادداشت، نمی‌توان از هیچ کشوری انتظار داشت که منفعلانه چنین اقدامات غیردوستانه‌ای علیه منافع ملی خود را تحمل کند. ایران احساس می‌کند که همراهی با باکو در طول جنگ قره‌باغ و حمایت مکرر از تمامیت ارضی آذربایجان، مورد قدردانی قرار نگرفته است. بنابراین، برگزاری رزمایش‌‌های نظامی‌گسترده‌ در نزدیکی مرز آذربایجان توسط ایران، به دلیل بی‌توجهی باکو به نگرانی‌های تهران دور از انتظار نبود.

در این شرایط «اگرچه ایالات‌متحده ممکن است رژیم ایران را دوست نداشته باشد، هیچ تعهدی ندارد که به سیاست‌‌‌های بی پروای آذربایجان پاداش دهد».

به علاوه نوع رژیم جمهوری آذربایجان نیز از جمله دلایل عدم حمایت آمریکا از باکو است؛ سرکوب آزادی‌های سیاسی و حقوق شهروندی، فساد گسترده، آزار و اذیت فعالان سیاسی و گزارش‌ها در خصوص رفتار بی‌رحمانه و شکنجه اسرای جنگی ارمنی نمونه‌ای از ماهیت رژیم حاکم بر آذربایجان است.

مطابق یادداشت، بر اساس «اسناد پاندورا»، رئیس‌جمهور آذربایجان و همکاران او درگیر بزرگ‌ترین رسوایی‌ها در پرونده‌های بین‌المللی فساد مالی هستند و به لحاظ شاخص برداشت و درک از فساد این کشور در رتبه 129 از 180 قرار دارد؛ این در حالی است که دولت بایدن یکی اولویت‌ها خود را مبارزه با فساد بین‌المللی عنوان کرده است.

علاوه بر این، در حالی که دیپلمات‌ها و لابی‌های آذربایجانی در واشنگتن، تمام تلاش خود را می‌کنند تا این کشور را به عنوان متحد ثابت غرب نشان دهند، واقعیت متفاوت است. علی‌اف به حضور همه سازمان‌های مهم آمریکایی در آذربایجان مانند «رادیو آزادی» که توسط کنگره ایالات‌متحده تأمین مالی می‌شود، «هیئت بین‌المللی تحقیقات و مبادلات»، «موسسه بین‌المللی جمهوری‌خواهان»، «موسسه دموکراتیک ملی» و «موسسه جامعه باز» که توسط [جورج] سوروس تأمین مالی می‌شود، پایان داد.

همچنین، رسانه‌های وابسته به دولت آذربایجان به طور مرتب علیه آمریکا، به نظریه‌های توطئه دامن می‌زنند؛ در همین حال، علی‌اف رابطه نزدیکی با «ولادیمیر پوتین» برقرار کرده است که بر اساس بیزاری مشترک از دخالت غرب در قفقاز، بنا شده است.

با توجه به این نکات، الدار ممدوف معتقد است که دولت ایالات‌متحده باید از درگیر شدن در غائله‌ای که هیچ منافع حیاتی در آن ندارد، پرهیز کند؛ به ویژه اینکه این تنش توسط دولتی ایجاد شده است که با ارزش‌ها و منافع ایالات‌متحده در تضاد است. علیرغم تلاش‌های متحدان آذربایجان در واشنگتن، کنگره باید با جدیت از هر اقدامی‌که به درگیری در قفقاز جنوبی دامن می‌زند، اجتناب کند.

روی خط خبر

  • قهرمان سنگین وزن کشتی آزاد مدال خود را به موزه آستان قدس اهدا کرد
  • جایگاه‌های سوخت در آذربایجان شرقی به روال عادی برگشت
  • نامزدهای بهترین فیلمبرداری سال سینما معرفی شدند
  • در استان تهران؛ اسامی‌جایگاههای سوختی که به مدار بازگشتند
  • اظهارات مداخله‌جویانه مقام انگلیسی در مورد نازنین زاغری
  • رژیم صهیونیستی شلیک “پدافند هوایی ایرانی” به سوی جنگنده‌‌‌های این رژیم در سوریه را تکذیب کرد
  • اعلام زمان بازگشایی مدارس در مقاطع مختلف تحصیلی
  • پاسخ نوبخت به ماجرای خالی بودن خزانه
  • «تخلیه خزانه» چهار روز پیش از تحویل دولت به رئیسی/عکس
  • بارش برف و باران در ارتفاعات تهران
  • خودکشی قاتل با انفجار خانه
  • حمله سایبری به سامانه سوخت‌گیری در پمپ بنزین‌ها
  • علی رهبری در ازمیر کنسرت برگزار می‌کند
  • اجزای اصلی سیستم‌‌‌های هیدرولیک
  • جدیدترین قیمت خودروهای داخلی و خارجی؛ ۴ آبان ۱۴۰۰
  • حمله ۲ موتورسوار و ضرب و شتم مسئول بسیج دانشگاه علوم پزشکی تهران
  • توزیع بنزین متوقف شد
  • جزئیات تازه درباره متناسب‌سازی حقوق کارمندان
  • سردار جلالی: عامل همه‌گیری کرونا غفلت دولت روحانی در اجرای سند پدافند زیستی بود
  • پاسخ وزیر اقتصاد به شائبه فروش گسترده اوراق دولتی در بورس
  • لغو ویزا در سفرهای هوایی ایران و عراق
  • افزایش چشمگیر میزان مصرف بنزین آزاد در کشور
  • نرخ رسمی‌۱۶ ارز کاهش یافت ؛ ۴ آبان ۱۴۰۰
  • کلین‌شیت تک امتیازی بیرانوند برای بواویشتا
  • علی بهادری جهرمی‌سخنگوی دولت می‌شود
  • واکنش ایران به گزارش حقوق بشری سازمان ملل
  • سی ویکمین محموله واکسن کرونا وارد کشور شد
  • آغاز سفرهای خارجی با شرایط و پروتکل‌های جدید
  • ۲ وزیر و معاون دولت روحانی به قوه قضائیه معرفی شدند
  • ممنوعیت استخدام مشمولان بدون داشتن کارت پایان خدمت
  • 11 مهر