۷ عادت خطرناکی که پیری مغز را تسریع می‌کنند / از انزوای اجتماعی تا فراموش کردن شادی

هفت عادت رایج زندگی از جمله انزوای اجتماعی، استرس مدیریت‌نشده و تغذیه نامناسب، به‌تدریج باعث تحلیل رفتن بافت مغز و کاهش توانمندی‌های شناختی در افراد بالای ۵۰ سال می‌شوند.

به نقل از یورتانگو، افزایش سن لزوماً به معنای افول توانایی‌های مغز نیست، اما سبک زندگی معاصر تله‌هایی ایجاد کرده که فرآیند پیری مغز را تسریع می‌کنند و مسیر را برای بیماری‌هایی نظیر آلزایمر و زوال عقل هموار می‌سازند.

دکتر استفان آلمادا، روان‌شناس حوزه سلامت، در این باره می‌گوید: «سلامت مغز جدای از سلامت کل وجود انسان نیست. غالباً همان عادت‌های روزمره‌ای که به سادگی از کنارشان می‌گذریم، بی‌صداترین و عمیق‌ترین آسیب‌ها را به ما وارد می‌کنند.»

در ادامه، هفت عادت مخربی که سلامت مغز را به خطر می‌اندازند، مرور می‌شود:

۱. انزوای اجتماعی؛ سمی برای لایه‌های خاکستری مغز

پژوهش‌های سال ۲۰۱۹ نشان داد هرچه فعالیت اجتماعی فرد کمتر باشد، حجم بیشتری از «ماده خاکستری» مغز (مسئول پردازش اطلاعات) از دست می‌رود. تنهایی نه‌تنها خلق‌وخو را تخریب می‌کند، بلکه خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش می‌دهد. در مقابل، افرادی که پیوندهای اجتماعی مستحکمی دارند، از مغزهای فعال‌تر و سالم‌تری برخوردارند.

۲. اسارت در چرخه تکرار و روزمرگی

روزمرگی و برنامه تکراری، بزرگترین دشمن «پلاستیسیته» یا انعطاف‌پذیری مغز است. یادگیری مهارت‌های جدید (جدول کلمات متقاطع، زبان جدید، نواختن موسیقی یا نقاشی) باعث ایجاد اتصالات تازه بین سلول‌های عصبی می‌شود. خوشبختانه توانایی یادگیری مغز با سن متوقف نمی‌شود.

۳. نادیده گرفتن استرس و فشارهای عصبی

استرس مزمن می‌تواند سلول‌های مغزی را از بین ببرد و «قشر پیش‌پیشانی» (مسئول حافظه و یادگیری) را کوچک کند. تکنیک‌هایی مانند تمرینات تنفسی، نوشتن افکار مزاحم روی کاغذ و استراحت واقعی، فشار عصبی را به شدت کاهش می‌دهند.

۴. تغذیه اشتباه؛ سوخت نامناسب برای موتور ذهن

محدود کردن مصرف گوشت قرمز، قندهای مصنوعی و غلات تصفیه‌شده، اولین قدم برای بهبود سلامت مغز است. غذاهای سرشار از اسیدهای چرب امگا‑۳ (روغن زیتون، آجیل، سبزیجات برگ‌سبز، ماهی، سویا و دانه کتان) حافظه و جریان خون در مغز را تقویت می‌کنند.

۵. کم‌خوابی و افت کیفیت استراحت شبانه

یک فرد بزرگسال به ۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه نیاز دارد. کم‌خوابی مزمن منجر به افت حافظه، کاهش قدرت حل مسئله و تضعیف مهارت‌های استدلالی می‌شود. در هنگام خواب، پروتئین مضر «بتا-آمیلوئید» (مرتبط با آلزایمر) از مغز پاکسازی می‌شود.

۶. سبک زندگی ساکن و نشستن‌های طولانی‌مدت

یک بزرگسال به طور متوسط شش ساعت و نیم در روز را نشسته می‌گذراند. نشستن طولانی‌مدت، بخشی از مغز را که مسئول حافظه است ضعیف می‌کند. تحرک بدنی، حتی در مقادیر کم، جریان خون و ترشح هورمون‌های رشد را افزایش داده و استرس را کاهش می‌دهد.

۷. فراموش کردن «شادی و تفریح»

انجام فعالیت‌هایی که صرفاً برای سرگرمی هستند، خطر ابتلا به زوال عقل را کاهش می‌دهد. وقتی زندگی را بیش از حد جدی می‌گیرید، سطح استرس بالا می‌رود که به مغز آسیب می‌زند. تفریح، ذهن را جوان و متناسب نگه می‌دارد. در برنامه روزانه خود زمانی را به کارهایی اختصاص دهید که لذت خالص به شما می‌بخشند.

ایسکا نیوز