هانتاویروس؛ بیماری نادر مشترک بین جوندگان و انسان
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت درباره اخبار مرتبط با «هانتاویروس»، علائم، روشهای انتقال، امکان انتقال انسان به انسان و وضعیت پایش و رصد این ویروس در ایران توضیحاتی ارائه داد.
هانتاویروس چیست و از کجا میآید؟
قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، با بیان اینکه هانتاویروس به صورت عمده از جوندگان به انسان منتقل میشود، اظهار کرد: هانتاویروس از ویروسهای خانواده «هانتاویریده» و از راسته ویروسهای «بانیا» به شمار میرود.
میزان مرگومیر و شیوع جهانی
| شاخص | جزئیات |
|---|---|
| میزان مرگومیر در آسیا و اروپا | ۱ تا ۱۵ درصد |
| میزان مرگومیر در قاره آمریکا | تا ۵۰ درصد |
| تعداد مبتلایان سالانه در جهان | ۱۰,۰۰۰ تا بیش از ۱۰۰,۰۰۰ نفر |
| بیشترین میزان ابتلا | قارههای آسیا و اروپا |
این اپیدمیولوژیست تأکید کرد که هانتاویروس یک بیماری قابل گزارش است و ارائهدهندگان مراقبتهای بهداشتی، کارکنان آزمایشگاه و بیمارستانها موظف به گزارش موارد مثبت به مقامات بهداشت محلی و ملی هستند.
چگونگی انتقال؛ ویژگی مشترک هانتاویروسها
مرادی با بیان اینکه هانتاویروسها میتوانند بیماری جدی ایجاد کنند، تصریح کرد: این ویروسها عامل دو بیماری مهم هستند:
سندروم ریوی هانتاویروس (HPS)
تب خونریزیدهنده با سندروم کلیوی (HFRS)
وی افزود: اگرچه هانتاویروسها انواع مختلفی دارند، اما «چگونگی انتقال اولیه» ویژگی مشترک تمام این ویروسها است.
راههای اصلی انتقال به انسان:
| راه انتقال | توضیح |
|---|---|
| استنشاق ذرات آلوده | شایعترین راه؛ استنشاق ذرات معلق خشکشده ادرار، بزاق و مدفوع جوندگان |
| تماس مستقیم | تماس با ادرار، بزاق و مدفوع آلوده جوندگان |
| گازگرفتگی | انتقال از طریق گاز گرفتن توسط جوندگان آلوده |
نکته مهم: هانتاویروس از انسان به انسان به ندرت منتقل میشود و تاکنون عامل یک بیماری جهانی (پاندمی) نبوده است.
علائم بیماری
سندروم ریوی هانتاویروس:
تب ناگهانی
درد عضلانی شدید
تهوع و استفراغ
تنگی نفس شدید در مراحل پیشرفته
مرگ به نسبت بالا (حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد)
سندروم کلیوی هانتاویروس:
تبافت فشار خون
مشکلات کلیوی
خونریزی در موارد شدید
مرگ و میر کمتر (۱ تا ۱۵ درصد بر اساس نوع ویروس)
| روشهای درمانی | |
|---|---|
| سندروم ریوی | بستری در بیمارستان (گاهی ICU)، پایش مداوم فشار خون و اکسیژن، اکسیژنتراپی، ونتیلاتور در موارد شدید، تنظیم تعادل آب و الکترولیتها |
| سندروم کلیوی | کنترل فشار خون، دیالیز موقت در صورت نیاز برای حمایت از کلیه |
روشهای پیشگیری
جلوگیری از تماس با فضولات جوندگان
ضدعفونی مکانهای آلوده قبل از جارو کردن
استفاده از ماسک و دستکش هنگام نظافت
کنترل جمعیت جوندگان
پرهیز از لمس جوندگان زنده و مرده
اجتناب از لمس محل زندگی جوندگان
تهویه خانههای تخلیه شده قبل از ورود
وضعیت هانتاویروس در جهان
مرادی درباره آخرین وضعیت این بیماری گفت:
ایالات متحده: ۲۰ تا ۵۰ مورد مثبت سالانه
چین: حدود ۱۰۰۰ مورد ابتلا در سال
سایر کشورها: گزارش موارد ابتلا در روسیه، کره جنوبی، شیلی و آرژانتین
اروپا: کشورهای مرکزی و شمالی (آلمان و فنلاند) بیشترین گزارشها را دارند
رویداد اخیر در کشتی کروز:
از چهارم می ۲۰۲۶ تاکنون، ۸ مورد مرتبط با هانتاویروس در یک کشتی کروز شناسایی شدهاند:
۵ نفر اثبات شده
۳ نفر مشکوک
۳ نفر جان خود را از دست دادند
۱ نفر در ICU در آفریقای جنوبی بستری است
دیدگاه سازمان جهانی بهداشت (WHO)
مدیرکل سازمان جهانی بهداشت باور دارد:
این یک رویداد جهانی است، اما خطر این ویروس برای سلامت عمومی هنوز پایین ارزیابی میشود.
سازمان در چارچوب مقررات بینالمللی سلامت با چندین کشور هماهنگی نزدیک دارد.
وضعیت در ایران
مرادی تأکید کرد: وزارت بهداشت وقایع و گزارشات بینالمللی را رصد میکند و در داخل کشور نیز برای هر حادثه مشکوک بیولوژیک بیماریهای واگیر آمادگی و پاسخ خود را حفظ میکند. تاکنون، این بیماری به عنوان یک اضطرار یا پاندمی اعلام نشده است.
برخی مناطق از واکسن علیه برخی سویههای هانتاویروس استفاده میکنند.
ایسناhttps://www.isna.ir/
