کیف پول الکترونیکی و کاربردهای آن در ایران

کیف پول الکترونیکی ابزاری نوین برای انجام پرداخت‌های سریع و بدون نیاز به پول نقد یا کارت فیزیکی است که به کاربران اجازه می‌دهد تنها با استفاده از تلفن همراه یا یک اپلیکیشن، خریدهای حضوری و اینترنتی خود را انجام دهند.

این فناوری با اتصال امن به حساب بانکی یا کارت کاربر، اطلاعات پرداخت را به صورت رمزگذاری‌شده ذخیره کرده و به جای نمایش شماره واقعی کارت، از شناسه‌های مجازی استفاده می‌کند. به این ترتیب، امنیت تراکنش‌ها افزایش یافته و نیازی به وارد کردن مکرر اطلاعات کارت وجود ندارد. علاوه بر پرداخت، امکان ذخیره بلیت‌های الکترونیکی، کوپن‌ها و اسناد دیجیتال نیز در این کیف پول‌ها فراهم است.

در سطح جهانی از این ابزار با نام‌هایی مانند کیف پول دیجیتال، کیف پول موبایلی یا ابزار پرداخت با ارزش ذخیره‌شده یاد می‌شود و بسته به کشور و زیرساخت‌های بانکی، تعاریف و کارکردهای متفاوتی دارد. در ایران نیز از سال ۱۳۹۹ و با مجوز شورای پول و اعتبار، زمینه توسعه کیف پول‌های الکترونیکی تحت نظارت بانک مرکزی فراهم شد تا پرداخت‌های خرد تسهیل و از خلق نقدینگی جدید جلوگیری شود.

به طور کلی، سه نوع کیف پول الکترونیکی وجود دارد:

بسته که تنها در یک شبکه یا مجموعه خاص قابل استفاده است (مانند برخی کارت‌های هدیه)،

نیمه‌بسته که از طریق اپلیکیشن‌ها شارژ می‌شود و در فروشگاه‌های مشخص کاربرد دارد،

باز که با همکاری بانک‌ها ارائه شده و امکان انجام انواع تراکنش‌ها و حتی برداشت وجه از خودپرداز را فراهم می‌کند.

به گزارش ایسنا، در سال‌های اخیر، با راه‌اندازی سامانه «کیف پول شهروندی» در تهران، استفاده از این ابزار در مترو، اتوبوس و برخی خدمات شهری آغاز شد و توسعه آن به حوزه‌هایی مانند تاکسی‌ها، میادین میوه و تره‌بار و مراکز فرهنگی نیز در دستور کار قرار گرفت. همچنین با گسترش رمزارزها و پول دیجیتال، نقش کیف پول‌های الکترونیکی در نگهداری و مدیریت دارایی‌های دیجیتال پررنگ‌تر شده و چارچوب‌های نظارتی بانک مرکزی نیز برای این حوزه تدوین شده است.

در مجموع، با حرکت تدریجی جهان به سمت جامعه کم‌وابسته به پول نقد، کیف پول‌های الکترونیکی به یکی از ارکان اصلی نظام پرداخت تبدیل شده‌اند و انتظار می‌رود در ایران نیز با توسعه زیرساخت‌ها و افزایش اعتماد عمومی، استفاده از این ابزارها روزبه‌روز فراگیرتر شود.