چرا ایران در مهار گرانی از افغانستان هم جا ماند؟
فرهاد نیلی، اقتصاددان، در گفتوگو با سروش صحت در برنامه «اکنون» ریشه اصلی تورم بالا در ایران را نبود انضباط پولی دانست و تأکید کرد تفاوت ایران و افغانستان در کنترل تورم، نه به سطح توسعه و درآمد، بلکه به شیوه مدیریت نقدینگی بازمیگردد.
به گفته نیلی، تورم زمانی شکل میگیرد که حجم پول با سرعتی بسیار بیشتر از تولید رشد کند؛ پدیدهای که هیچ ارتباطی با فقیر یا ثروتمند بودن کشورها ندارد. او با تشبیه تورم به یک بیماری قابل پیشگیری گفت: همانطور که واکسیناسیون از بیماری جلوگیری میکند، «بهداشت نظام مالی» نیز میتواند مانع تورم شود؛ به شرط آنکه خلق پول و نحوه مصرف آن تحت کنترل باشد.
این اقتصاددان توضیح داد وقتی نقدینگی سالانه حدود ۴۰ درصد افزایش پیدا میکند اما رشد اقتصادی نزدیک به صفر است، افزایش عمومی قیمتها اجتنابناپذیر خواهد بود. در چنین شرایطی کالاها همان کالاهای قبلی هستند، اما پول بیشتری برای خرید آنها وارد بازار میشود و همین موضوع قدرت خرید مردم را کاهش میدهد.
نیلی در پایان با اشاره به مقایسه ایران و افغانستان تأکید کرد پایین بودن تورم الزاماً به معنای توسعهیافتگی یا درآمد سرانه بالا نیست و حتی کشورهایی با اقتصاد کوچکتر نیز اگر انضباط پولی داشته باشند، میتوانند تورم پایینتری را تجربه کنند.
