جدیدترین اخبار
18 آبان 1398 ساعت 13:37 اقتصادی کد خبر :641009

فرشاد مومنی: افزایش نرخ ارز با هدف کسب درآمد توهم بزرگ است

فرشاد مومنی در نشست هفتگی موسسه دین و اقتصاد گفت: مجموعه تحولاتی که در همه عرصه‌های حیات جمعی ایرانیان در سال 97 اتفاق افتاد نیازمند یک واکاوی گسترده و عمیق است. از منظر اقتصادسیاسی در این سال یک تحول مهم در ماهیت دولت، به معنای حکومت، روی داد که اگر واکاوی بایسته صورت نگیرد می‌تواند پیامدهای سنگینی برای آینده کشور داشته باشد. آن تحول بزرگ این است که در سال 97 مجموع رانت‌های ایجاد شده از ناحیه سیاست‌های اقتصادی نادرست دولت از اندازه رانت خام‌فروشی فراتر رفت که نقطه عطف در اقتصادسیاسی ایران است.

 

وی ادامه داد: درباره سیاست‌های تضعیف ارزش پول ملی یا همان افزایش نرخ ارز، با وجود اختلافات گسترده، کارشناسان اتفاق نظر دارند که این سیاست تورم‌زا به دلیل وابستگی تولید به واردات در ایران، ابعاد بسیار فراتری از آنچه در ادبیات موضوع مطرح است را به دنبال دارد. از همین روی باید نسبت به مشکوک بودن استمرار این سیاست به اداره کنندگان کشور هشدار داد و از آنها خواست تا در شرایط خطیر کنونی دقت و حساسیت خود را افزایش دهند.

 

مومنی یادآور شد: از سال 1368 تا 1369 که دولت تعدیل‌گرا سر کار آمد و می‌خواست موتور اصلی جهت‌گیری‌های اصلی اقتصادی خود را افزایش نرخ ارز قرار دهد و آن موقع این توهم ایجاد شده بود که با این اقدام درآمدهای دولت افزایش خواهد یافت. با وجود اغواگری این توهم در آن زمان، با تکیه بر ملاحظات روش شناختی و ساختار اقتصاد ایران و نیز درنظر گرفتن تجربه‌های فاجعه‌ساز در آفریقا و آمریکای لاتین در دهه 1980 در این زمینه هشدار دادیم که البته به واسطه اغواگری این سیاست، متاسفانه شنیده نشد.

 

این کارشناس اقتصادی استمرار سیاست دستکاری قیمت‌های کلیدی را مشکوک دانست و افزود: در پنج سال اول پس از جنگ تحمیلی گزارش‌هایی که عموما از سوی شیفته‌گان برنامه تعدیل ساختاری تهیه شده بود به فاجعه سازی این سیاست‌ها اشاره شده بود بنابراین استمرار آنها پس از آن زمان دیگر توجیه بینشی نداشت. باید توجه داشت که مهمترین تحول در اجرای این سیاست ترجیح منافع غیرمولدها به منافع فرودستان و تولیدکنندگان بود. همچنین گزارشی که از سوی سازمان برنامه و بودجه برای ارزیابی عملکرد برنامه اول منتشر شد، به صراحتا به نقش این سیاست‌ها در تحمیل بحران مکانیزاسیون کشاورزی اشاره دارد و اینکه افزایش نرخ ارز کشاورزان را در جبران استهلاک ناتوان کرده و آنها را به عصر پیشامدرن پرتاب کرده است.

 

رییس موسسه دین و اقتصاد خاطرنشان کرد: آنهایی که این سیاست‌ها را جذاب می‌دانستند در این توهم بودند که چون دولت به صورت منحصرا عرضه ارز را در اختیار دارد، در صورت جهش نرخ ارز درآمدهای ریالی زیادی نصیب دولت شده و با مازاد بودجه مواجه خواهند شد. اما براساس گزارش اقتصادی سال 1373 سازمان برنامه و بودجه با پدیده شگفت انگیزی روبه رو شدند. بطوریکه در اثر جهش نرخ ارز شاهد از کارکرد انداختن مالیه دولت بودیم چون شاخص ضمنی هزینه‌های مصرفی دولت از سال 1371 تا 1372 بالغ بر 70 درصد رشد داشت در حالیکه نرخ تورم رسمی در همان سال 22.5 درصد بود. همچنین براساس این گزارش به ازای یک واحد کسب درآمد، هزینه‌های دولت با نسبت 3 برابری افزایش داشت. بنابراین این موضوع نشان داد افزایش نرخ ارز با هدف کسب درآمد یک توهم بزرگ است.

دیگران می خوانند:
افزایش ۱۰۰ هزار دستگاهی تولید ایران خودرو

 

وی اضافه کرد: براساس گزارش سال 1390 وزارت مسکن، در حالیکه استاندارد تهیه مسکن از درآمد 5 تا 7 سال بود این رقم برای اقشار فرودست بیش از 90 سال است یعنی این بخش از جامعه باید 90 سال کل حقوق خود را پس‌انداز کنند تا مسکن مناسب داشته باشند. مسئله بازی با سیاست‌های تورم‌زا به فسادهای گسترده و سوء تخصیص‌ها نیز انجامیده است و این موضوع را سدسازی‌ها و فرودگاه‌سازی‌ها شاهد هستیم بطوریکه براساس برخی گزارش‌ها نزدیک به 10 درصد فرودگاه‌های کشور توجیه اقتصادی دارد.

 

به گزارش ایلنا،این اقتصاددان متذکر شد: ما همه این تجربه‌ها را کرده‌ایم اما باز مشاهده می‌کنیم که مافیای رسانه‌ای دائما حرکت به سمت این سیاست‌ها را تشویق می‌کند و حالا هم با پشتیبانی نئوکلاسیک‌های وطنی دوباره موجی را به راه انداخته‌اند که بحران تورم ربطی به افزایش نرخ ارز ندارد یعنی آگاهانه فضای ذهنی سیاست گذاران را آشوب ناک می‌کنند تا آنچه اتفاق افتاده را به درستی نفهمند.

 

مومنی با بیان اینکه در اثر جهش ارزی سال 97، شاهد بی‌سابقه‌ترین فرار سرمایه بودیم، گفت: براساس گزارش‌های رسمی با افزایش نرخ ارز و همدلی و همراهی نظام تصمیم گیری با آن، ایرانیان در سال 97 به اندازه 10 سال پیش در ترکیه ملک خریداری کرده اند و ابراز شگفتی میکردند که این در شرایطی بود که بخش مسکن ایران بیشترین سود سوداگری را داشته است که در ادبیات اقتصادی به آن پارادکس لوکاس می‌گویند یعنی وقتی فضا ناامن باشد سرمایه از وجود بازدهی بزرگ صرفه نظر کرده و به جای امن می‌رود.

 

وی اضافه کرد: در اواخر سال گذشته کمیته امداد امام و سازمان بهزیستی با جهش مراجعه کننده مواجه بودند بطوریکه رییس کمیته امداد امام گفته بودند در 9 ماه سال 97 تقریبا 620 هزار نفر بر افردا تحت پوشش خود افزوده شد. باید توجه داشت که افزایش نرخ بنزین دوباره در شرایطی مطرح میشود که شاخص فلاکت از مرز 50 درصد عبور کرده است در حالیکه متوسط جهانی این شاخص 12 درصد است.

 

این اقتصاددان تصریح کرد: در سال 1396 آشفتگی ناشی از دستکاری قیمت‌های کیدی باعث شد تا تجارت پول به موتور خلق ارزش افزوده تبدیل شود و نسبت سود تعلق گرفته به سپرده‌های بانکی در بازار رسمی پول از مرز 16 درصد گذشته که بالاترین میزان پاداش به تجارت پول در سطح دنیا در آن سال بود و ببینید در این زمینه ما چه ادعاهایی داریم و چگونه عمل می‌کنیم.

Ad

روی خط خبر

  • وضعیت غیرعادی در بازار خودرو/ پیش‌بینی فعالان بازار از قیمت‌ها چیست؟
  • لیلا حاتمی در یک فیلم جنگی / خالق ویلایی‌ها سراغ نبرد خرمشهر می‌رود
  • زمان بازگشایی مجدد بخش کنسولی و روادید سفارت آلمان در ایران اعلام شد
  • هرگونه خطا و تهدید در مرز‌های مشترک ایران با ارمنستان و آذربایجان را تحمل نخواهیم کرد
  • آزاده شریعت بر اثر کرونا درگذشت
  • گاف کامالا هریس: ۲۲۰ میلیون آمریکایی بر اثر کرونا جان باخته‌اند!
  • لغو ویزای گروهی ایران و روسیه عقب افتاد
  • پرونده متهم امام وردی از حوزه پلیس خارج و به مرجع قضایی ارسال شد
  • قیمت سکه و طلا در ۲ آبان
  • لغو پروازهای چارتری از ۲۵ مهر به جز مسیرهای کیش، قشم و مناطق نفت خیز
  • اسپایک لی جایزه افتخاری سینماتک آمریکا را دریافت می‌کند
  • شرایط فروش اسلحه توسط ایران از زبان علی ربیعی/ فیلم
  • جلالی: ایران تجاوز به مرزهای خود را تحمل نمی‌کند
  • آزارجنسی هنرپیشه هالیوود در نوجوانی
  • دلایل مخالفت با افزایش نرخ سود بانکی
  • قیمت جهانی نفت امروز ۹۹/۰۸/۰۲
  • ماسک زدن اجباری اعضای خاندان ترامپ در مناظره دوم/ تصاویر
  • واکنش ۳ مقام مطرح آمریکایی درباره جنگ احتمالی آمریکا با ایران
  • رئیس موساد: عربستان به رئیس جمهور منتخب آمریکا “هدیه‌ای” خواهد داد
  • اعلام آخرین وضعیت ترافیکی و جوی در محورهای مواصلاتی کشور
  • مسمومیت کودکان با مواد ضدعفونی کننده
  • اعلام قیمت انواع محصولات پروتئینی، میوه و صیفی‌جات
  • جزییات واردات ۱۱۳ میلیون دلاری انسولین
  • آشنایی با سامانه ایرانی پدافند هوایی مرصاد/ اینفوگرافیک
  • چاک شومر: قصد ایران تضعیف اعتماد در انتخابات آمریکا است
  • آمریکا ایرج مسجدی را تحریم کرد
  • سی ان ان بایدن را برنده آخرین مناظره اعلام کرد
  • واگذاری سهام استقلال و پرسپولیس در بورس تا پایان پاییز
  • 10 شخصیت مرد ماندگار سینمای بعد از انقلاب
  • پلیس راه: جاده‌های مازندران در تعطیلات پیش‌رو یک طرفه نمی‌شوند
  • Ad